Achtergrond afbeelding Achtergrond afbeelding darkmode

Zorggebruik in de eerstelijnszorg tijdens de corona pandemie: een landelijk populatieonderzoek vanuit het perspectief van de patiënt en de zorgverlener

Het onderzoek toont aan dat 1 op de 5 mensen met klachten zorg heeft gemeden tijdens de eerste lockdown van de coronapandemie. Dit betrof vaak kwetsbare mensen met directe klachten zoals pijn op de borst, een verlamming van arm of been of klachten waarbij men zelf dacht aan kanker. Het kan zijn dat deze mensen later of zelfs helemaal niet door een zorgverlener zijn gezien. Dat roept de vraag op of zorgmijding heeft geleid tot schade aan de gezondheid. Dit project toonde aan dat dit inderdaad het geval is geweest. Een derde van alle mensen met een Transient Ischemic Attack (TIA, een tijdelijke afsluiting van een bloedvat in de hersenen) of beroerte zochten in die eerste lockdown geen contact met een arts, terwijl mensen met een hartinfarct wel de weg naar zorg vonden. De onderzoekers concludeerden hieruit dat de toegang tot zorg was veranderd tijdens de pandemie. Mensen zochten vooral minder hulp voor klachten die zij moeilijk konden duiden, zoals die van een beroerte. Dit onderzoek onderstreept het belang van bereikbare zorg, ook tijdens een pandemie. In het bijzonder dient er aandacht te zijn voor een betere herkenning van de klachten van een beroerte.

Achtergrond

Tijdens de COVID-19-pandemie waren mensen zorg gaan mijden. Daarnaast was de zorgcapaciteit veranderd door de maatregelen. Dalingen in het gebruik van (reguliere) eerstelijnszorg kunnen leiden tot schade aan de gezondheid door bijvoorbeeld laat gediagnosticeerde of onbehandelde hart- en vaatziekten of oncologische aandoeningen.

Vlog en blog

In onderstaande vlog vertellen de onderzoekers meer over hun onderzoek. Ook in dit blog vertellen zij meer over dit bijzondere onderzoek.

Context uitgestelde zorg

Dit onderzoek was 1 van de 4 onderzoeken naar het onderwerp uitgestelde zorg. Door de COVID-19-pandemie waren geplande operaties en behandelingen deels uitgesteld. Deze gestapelde zorg legde extra druk bij patiënten en zorgprofessionals. De resultaten van dit onderzoek en aanverwante onderzoeken gaven inzicht in mogelijke gevolgen van deze uitgestelde zorg, waardoor beleid eventueel aangepast kon worden ten einde kwalitatief hoogstaande zorg te kunnen blijven leveren.

ZonMw werkt, samen met opdrachtgevers, beleidsmakers, onderzoekers, patiënten, praktijkprofessionals, dataprofessionals en internationale partners, aan mogelijkheden om nu en in de toekomst met onderzoek en kennis bij te dragen aan oplossingen in de strijd tegen het coronavirus en COVID-19 en de effecten daarvan op de maatschappij.

Uitvoerende partijen

Erasmus MC, in samenwerking met Amsterdam UMC, Radboud UMC, Universiteit van Maastricht, UMC Groningen en het UMC Utrecht. Dit onderzoek werd uitgerold in samenwerking met KWF Kankerbestrijding en Harteraad.

Verslagen


Eindverslag

Dit onderzoek bepaalt de omvang van veranderingen in huisartsenzorg tijdens de COVID-19 pandemie in Nederland. Wij hebben daarvoor meermaals de mate van zorgmijding bepaald onder deelnemers binnen ERGO, een langlopend bevolkingsonderzoek in de regio Rotterdam. Daarnaast gebruiken wij grote regionale databases met huisartsgegevens om te bepalen in hoeverre geleverde zorg rondom hart-en-vaatziekten binnen huisartspraktijken is veranderd tijdens de pandemie. Het combineren van deze twee databronnen geeft een uniek inzicht in het gebruik van zorg tijdens de pandemie, waarbij het onderzoek veranderingen vanuit het oogpunt van de patiënt als die van de zorgverlener kan bepalen.