Association between common genetic variation and drug-related valincidents in older persons
Een derde van de 65 plussers valt tenminste jaarlijks. Bij een vijfde van de valincidenten is er sprake van lichamelijk letsel en bij een tiende ernstig letsel, zoals een heupfractuur of hoofdletsel. Een belangrijke valrisicofactor is het gebruik van bepaalde medicijnen. Medicijnen werkzaam op het centraal zenuwstelsel of hart- en vaatstelsel kunnen leiden tot bijwerkingen zoals vallen. Niet iedereen heeft bijwerkingen en dit is gedeeltelijk genetisch bepaald, hierover is echter nog weinig bekend.
Resultaat
In deze studie is naar voren gekomen dat bepaalde genetische varianten een belangrijke rol spelen bij het risico op vallen bij gebruik van slaap- en kalmerende middelen. Bij een middel voor hart- en vaatziekten werd geen belangrijke rol voor genetische variatie ter verklaring van het valrisico gevonden. Vroege herkenning van genetische variatie kan naar verwachting leiden tot voorkoming van valincidenten gerelateerd aan het gebruik van slaap- en kalmeringsmiddelen. Ter bevestiging van klinische toepasbaarheid is verder onderzoek aangewezen.
Richtlijn
Van de onderzoeksprojecten uit het ZonMw-programma Goed Gebruik Geneesmiddelen (GGG) is inzichtelijk gemaakt of zij aansluiten bij de richtlijnen en/of modules in de FMS Richtlijnendatabase. Bekijk de bijbehorende richtlijn in de FMS Richtlijnendatabase.
Producten
Auteur: Ham, A. C., Swart, K. M. A., Enneman, A. W., Van Dijk, S. C., Araghi, S. O., Van Wijngaarden, J., Van Der Zwaluw, N. L., Brouwer‐Brolsma, E. M., Dhonukshe-Rutten, R., Van Schoor, N. M., Van Der Cammen, T. J. M., Lips, P., De Groot, L. C. P. G. M., Uitterlinden, A. G., Witkamp, R. F., Stricker, B. H. C., & Van Der Velde, N.
Magazine: Drugs & Aging, 2014
Link: https://doi.org/10.1007/s40266-014-0225-x
Auteur: Swart, K. M. A., Ham, A. C., Van Wijngaarden, J., Enneman, A. W., Van Dijk, S. C., Sohl, E., Brouwer‐Brolsma, E. M., Van Der Zwaluw, N. L., Zillikens, M. C., Dhonukshe-Rutten, R., Van Der Velde, N., Brug, J., Uitterlinden, A. G., De Groot, L. C. P. G. M., Lips, P., & Van Schoor, N. M.
Magazine: Calcified Tissue International, 2015
Link: https://doi.org/10.1007/s00223-015-0059-5
Auteur: Van Dijk, S. C., De Jongh, R. T., Enneman, A. W., Ham, A. C., Swart, K. M. A., Van Wijngaarden, J., Van Der Zwaluw, N. L., Brouwer‐Brolsma, E. M., Van Schoor, N. M., Dhonukshe-Rutten, R., Lips, P., De Groot, L. C. P. G. M., Smulders, Y. M., Blom, H. J., Feskens, E. J. M., Geleijnse, J. M., Van Den Meiracker, A. H., Mattace-Raso, F., Uitterlinden, A., . . . Van Der Velde, N.
Magazine: Journal of Bone and Mineral Metabolism, 2015
Link: https://doi.org/10.1007/s00774-015-0650-x
Auteur: Van Dijk, S. C., Enneman, A. W., Van Meurs, J., Swart, K. M. A., Ham, A., Van Wijngaarden, J., Brouwer‐Brolsma, E. M., Van Der Zwaluw, N. L., Van Schoor, N. M., Dhonukshe-Rutten, R., De Groot, L. C. P. G. M., Lips, P., Uitterlinden, A. G., Blom, H. J., Geleijnse, J. M., Feskens, E. J. M., De Jongh, R. T., Smulders, Y. M., Van Den Meiracker, A. H., . . . Van Der Velde, N. (2014).
Magazine: Nutrition Metabolism and Cardiovascular Diseases, 2014
Link: https://doi.org/10.1016/j.numecd.2014.01.008
Auteur: Swart, K. M. A., Enneman, A. W., Van Wijngaarden, J., Van Dijk, S. C., Brouwer‐Brolsma, E. M., Ham, A. C., Dhonukshe-Rutten, R., Van Der Velde, N., Brug, J., Van Meurs, J. B. J., De Groot, L. C. P. G. M., Uitterlinden, A. G., Lips, P., & Van Schoor, N. M.
Magazine: European Journal of Clinical Nutrition, 2013
Link: https://doi.org/10.1038/ejcn.2013.97
Auteur: Van Wijngaarden, J., Dhonukshe-Rutten, R., Van Schoor, N. M., Van Der Velde, N., Swart, K. M. A., Enneman, A. W., Van Dijk, S. C., Brouwer‐Brolsma, E. M., Zillikens, M. C., Van Meurs, J. B. J., Brug, J., Uitterlinden, A. G., Lips, P., & De Groot, L. C. P. G. M.
Magazine: BMC Geriatrics, 2011
Link: https://doi.org/10.1186/1471-2318-11-80
Auteur: Kok, D. E., Dhonukshe-Rutten, R., Lute, C., Heil, S. G., Uitterlinden, A. G., Van Der Velde, N., Van Meurs, J. B. J., Van Schoor, N. M., Hooiveld, G., De Groot, L. C. P. G. M., Kampman, E., & Steegenga, W. T
Magazine: Clinical Epigenetics, 2015
Link: https://doi.org/10.1186/s13148-015-0154-5
Auteur: Van Wijngaarden, J., Swart, K. M. A., Enneman, A. W., Dhonukshe-Rutten, R., Van Dijk, S. C., Ham, A. C., Brouwer‐Brolsma, E. M., Van Der Zwaluw, N. L., Sohl, E., Van Meurs, J. B. J., Zillikens, M. C., Van Schoor, N. M., Van Der Velde, N., Brug, J., Uitterlinden, A. G., Lips, P., & De Groot, L. C. P. G. M.
Magazine: The American Journal of Clinical Nutrition, 2014
Link: https://doi.org/10.3945/ajcn.114.090043
Auteur: Ham, A. C., Enneman, A. W., Van Dijk, S. C., Araghi, S. O., Swart, K. M. A., Sohl, E., Van Wijngaarden, J., Van Der Zwaluw, N. L., Brouwer‐Brolsma, E. M., Dhonukshe-Rutten, R., Van Schoor, N. M., Van Der Cammen, T. J. M., Zillikens, M. C., De Jonge, R., Lips, P., De Groot, L. C. P. G. M., Van Meurs, J. B. J., Uitterlinden, A. G., Witkamp, R. F., . . . Van Der Velde, N.
Magazine: Drugs & Aging, 2014
Link: https://doi.org/10.1007/s40266-014-0192-2
Auteur: Van Der Zwaluw, N. L., Brouwer‐Brolsma, E. M., Van de Rest, O., Van Wijngaarden, J., Veld, P. H. I. ’., Kourie, D. I., Swart, K. M. A., Enneman, A. W., Van Dijk, S. C., Van Der Velde, N., Kessels, R. P. C., Smeets, P. A., Kok, F., Dhonukshe-Rutten, R., & De Groot, L. C. P. G. M. (2016).
Magazine: Nutrients, 2016
Link: https://doi.org/10.3390/nu9010008
Auteur: Ploegmakers, K. J., Van Poelgeest, E. P., Seppala, L. J., Van Dijk, S. C., De Groot, L. C. P. G. M., Araghi, S. O., Van Schoor, N. M., Stricker, B., Swart, K. M. A., Uitterlinden, A. G., Mathôt, R. A. A., & Van Der Velde, N.
Magazine: Pharmacology Research & Perspectives, 2023
Link: https://doi.org/10.1002/prp2.1126
Auteur: Araghi, S. O., Braun, K. V. E., Van Der Velde, N., Van Dijk, S. C., Van Schoor, N. M., Zillikens, M. C., De Groot, L. C. P. G. M., Uitterlinden, A. G., Stricker, B. H., Voortman, T., & Jong, J. C. K.
Magazine: European Journal Of Nutrition, 2019
Link: https://doi.org/10.1007/s00394-019-01985-8
Auteur: Van Soest, A. P. M., Van de Rest, O., Witkamp, R. F., Cederholm, T., & De Groot, L. C. P. G. M.
Magazine: European Journal Of Nutrition, 2022
Link: https://doi.org/10.1007/s00394-022-02924-w
Auteur: De Goeij, L. C., Van de Rest, O., Feskens, E. J. M., De Groot, L. C. P. G. M., & Brouwer-Brolsma, E. M.
Magazine: Nutrients, 2020
Link: https://doi.org/10.3390/nu12020468
Auteur: Enneman, A., Swart, K., Zillikens, M., Van Dijk, S., Van Wijngaarden, J., Brouwer-Brolsma, E., Dhonukshe-Rutten, R., Hofman, A., Rivadeneira, F., Van Der Cammen, T., Lips, P., De Groot, C., Uitterlinden, A., Van Meurs, J., Van Schoor, N., & Van Der Velde, N.
Magazine: Bone, 2014
Link: https://doi.org/10.1016/j.bone.2014.03.002
Auteur: Van Dijk, S., Swart, K., Ham, A., Enneman, A., Van Wijngaarden, J., Feskens, E., Geleijnse, J., De Jongh, R., Blom, H., Dhonukshe-Rutten, R., De Groot, L., Van Schoor, N., Lips, P., Uitterlinden, A., Raso, F. M., Smulders, Y., Van Den Meiracker, A., & Van Der Velde, N.
Magazine: The Journal Of Nutrition, Health & Aging/The Journal Of Nutrition, Health And Aging, 2015
Link: https://doi.org/10.1007/s12603-015-0519-7
Auteur: Van Dijk, S. C., Enneman, A. W., Swart, K. M., Van Wijngaarden, J. P., Ham, A. C., De Jonge, R., Blom, H. J., Feskens, E. J., Geleijnse, J. M., Van Schoor, N. M., Dhonukshe-Rutten, R. A., De Jongh, R. T., Lips, P., De Groot, L. C., Uitterlinden, A. G., Van Den Meiracker, T. H., Mattace-Raso, F. U., Van Der Velde, N., & Smulders, Y. M.
Magazine: Vascular Medicine, 2016
Link: https://doi.org/10.1177/1358863X15622281
Auteur: Ham, A. C., Van Dijk, S. C., Swart, K. M. A., Enneman, A. W., Van Der Zwaluw, N. L., Brouwer‐Brolsma, E. M., Van Schoor, N. M., Zillikens, M. C., Lips, P., De Groot, L. C. P. G. M., Hofman, A., Witkamp, R. F., Uitterlinden, A. G., Stricker, B. H., & Van Der Velde, N.
Magazine: British Journal Of Clinical Pharmacology/British Journal Of Clinical Pharmacology, 2017
Link: https://doi.org/10.1111/bcp.13328
Auteur: Enneman, A. W., Swart, K. M. A., Van Wijngaarden, J. P., Van Dijk, S. C., Ham, A. C., Brouwer-Brolsma, E. M., Van Der Zwaluw, N. L., Dhonukshe-Rutten, R. A. M., Van Der Cammen, T. J. M., De Groot, L. C. P. G. M., Van Meurs, J., Lips, P., Uitterlinden, A. G., Zillikens, M. C., Van Schoor, N. M., & Van Der Velde, N.
Magazine: Calcified Tissue International, 2015
Link: https://doi.org/10.1007/s00223-015-9968-6
Auteur: Van Dijk, S. C., Smulders, Y. M., Enneman, A. W., Swart, K. M., Van Wijngaarden, J. P., Ham, A. C., Van Schoor, N. M., Dhonukshe-Rutten, R. A., De Groot, L. C., Lips, P., Uitterlinden, A. G., Blom, H. J., Geleijnse, J. M., Feskens, E. J., Van Den Meiracker, A. H., Raso, F. M., & Van Der Velde, N.
Magazine: Journal Of Hypertension, 2013
Link: https://doi.org/10.1097/HJH.0b013e32835eb6b9
Auteur: Araghi, S. O., Jong, J. C. K., Van Dijk, S. C., Swart, K. M., Ploegmakers, K. J., Zillikens, M. C., Van Schoor, N. M., De Groot, L. C., Lips, P., Stricker, B. H., Uitterlinden, A. G., & Van Der Velde, N.
Magazine: Clinical Nutrition, 2021
Link: https://doi.org/10.1016/j.clnu.2020.07.033
Auteur: Araghi, S. O., Jong, J. C. K., Van Dijk, S. C., Swart, K. M., Van Laarhoven, H. W., Van Schoor, N. M., De Groot, L. C., Lemmens, V., Stricker, B. H., Uitterlinden, A. G., & Van Der Velde, N.
Magazine: Cancer Epidemiology, Biomarkers & Prevention, 2019
Link: https://doi.org/10.1158/1055-9965.EPI-17-1198
Auteur: Van Dijk, S. C., Enneman, A. W., Swart, K. M., Van Wijngaarden, J. P., Ham, A. C., Brouwer-Brolsma, E. M., Van Der Zwaluw, N. L., Blom, H. J., Feskens, E. J., Geleijnse, J. M., Van Schoor, N. M., Dhonukshe-Rutten, R. A., De Jongh, R. T., Lips, P., De Groot, L. C., Uitterlinden, A. G., Smulders, Y. M., Van Den Meiracker, A. H., Raso, F. U. M., & Van Der Velde, N.
Magazine: Journal Of Hypertension, 2015
Link: https://doi.org/10.1097/HJH.0000000000000647