Psychosociale gevolgen van abortus: een cohort-studie

In dit onderzoek staat het psychisch welbevinden van vrouwen die een abortus meemaken centraal. Hoofddoel van het onderzoek is na te gaan of deze vrouwen een verhoogd risico hebben op psychische problemen, niet alleen ten tijde van en gedurende het leven voorafgaand aan de abortus, maar ook in de daaropvolgende jaren. In deze studie worden de volgende onderzoeksvragen beantwoord:

1. Wat is de prevalentie van psychische problemen bij vrouwen die voor abortus kiezen ten tijde van de abortus? Wat is de incidentie en het beloop van psychische aandoeningen in de periode van 6 jaar na de abortus?
2. Hoe kunnen we de prevalentie, incidentie en het beloop van psychische problemen bij vrouwen die voor abortus kiezen, verklaren:
a. In hoeverre is er sprake van een verhoogd risico op psychische problemen bij vrouwen, die voor abortus kiezen in vergelijking met vrouwen zonder ervaring met abortus?
b. In hoeverre betreft het hier psychische problemen, die al aanwezig waren voorafgaand aan de abortus (verhoogd risico op abortus bij vrouwen met psychische problemen)?
c. Wat zijn de belangrijkste risicofactoren voor prevalentie/incidentie/beloop van psychische problemen volgend op de abortus (welke vrouwen lopen het grootste risico)?
3. Welke implicaties hebben deze bevindingen voor de psychosociale hulpverlening aan vrouwen, die om een abortus vragen?

Deze vragen zijn onderzocht met behulp van een prospectieve cohortstudie van 325 vrouwen die een abortus hadden meegemaakt in de leeftijd 18-46 jaar, de Dutch Abortion and Mental Health Study (DAMHS). Deze groep vrouwen werd ruim 5 jaar lang gevolgd. Uit een referentiecohort van bijna 2000 vrouwen (uit NEMESIS-2), werden vrouwen met een vergelijkbare achtergrond 1-op-1 aan de respondenten uit DAMHS gematcht.

De studie NEMESIS-2 is een onderzoek naar prevalentie, incidentie en beloop van psychische problemen in de algemene bevolking van Nederland dat wordt uitgevoerd door het Trimbos Instituut. In deze studie wordt hetzelfde psychodiagnostische instrument gebruikt als in NEMESIS-2, de CIDI 3.0. Daarnaast worden aanvullende vragenlijsten afgenomen waarbij sociaaldemografische kenmerken, persoonlijke kwetsbaarheid, sociale kwetsbaarheid en kenmerken van de abortus worden uitgevraagd. Tenslotte is er nog een klein deel van het interview waarin dieper wordt ingegaan op de ervaringen met het kiezen voor abortus.

De deelnemers zijn driemaal geïnterviewd. De eerste keer was ongeveer 20 tot 40 dagen na de abortus, de tweede keer 2,5 tot 3 jaar na de abortus en de derde keer 5 tot 6 jaar erna. De dataverzameling is mogelijk afgestemd op de dataverzameling van NEMESIS-2, om goede vergelijking mogelijk te maken.

Voor het onderzoek is samenwerking met de beroepsgroep van de abortusartsen en de Nederlandse abortusklinieken opgezet, zowel in de vorm van een adviescommissie, als ook in de vorm van raadpleging van experts in het veld van de abortushulpverlening. Optimale aansluiting van het onderzoek bij dit veld is nodig voor het behalen van de benodigde respons van vrouwen aan het cohortonderzoek, maar ook voor een adequate implementatie van de resultaten van de studie in het veld, onder ander door aansluiting bij de ontwikkelingen van een richtlijn Psychosociale hulpverlening bij abortus.