KWASA: KWAliteit van zorg, SAmenwerken in signaleren en besluitvorming in de palliatieve fase. Doorontwikkeling van 2 goede voorbeelden palliatieve zorg

In de zorg voor mensen voor wie genezen niet meer mogelijk is, moeten de waarden, wensen en behoeften van deze mensen heel serieus worden genomen om de zorg persoonlijk vorm te geven. In de zorg in verpleeghuizen en thuis is de manier waarop verzorgenden, verpleegkundigen, pastores, dominees en artsen samenwerken verschillend. Er zijn hulpmiddelen om alles wat patiënten en naasten nodig hebben van zorgverleners een plaats te geven in de samenwerking.

Doel

Ons project wil 2 goede voorbeelden integreren namelijk de Signaleringsbox voor verzorgenden en de methodiek Besluitvorming voor artsen en verpleegkundigen. Zodat zorgverleners bij mensen die in een verpleeghuis verblijven vragen, problemen, symptomen en zorgen sneller signaleren en analyseren en op basis van deze informatie keuzes maken in het aanbieden en verlenen van zorg.

De systematiek van de instrumenten helpt om duidelijkheid, rust en kwaliteit in de multidisciplinaire samenwerking te brengen. De verwachting is dat zorg daardoor beter en sneller passend vorm krijgt en dat daardoor onder- en overbehandeling kan worden voorkomen.

Aanpak/werkwijze

Met actieonderzoek hebben we het gebruik van de methode Palliatief Redeneren als hulpmiddel voor betere palliatieve zorg in het verpleeghuis en thuis onderzocht.

Resultaten

In interviews vertelden patiënten en naasten dat de zorg kan verbeteren als zorgverleners meer luisteren naar wat patiënten echt willen en juist ook echt niet willen. Mensen vertelden de onderzoekers dat het niet altijd gemakkelijk is om aandacht te vragen als het druk is en er te weinig personeel is. Daardoor stellen patiënten en naasten dan geen vragen en doen mensen zichzelf te kort. Samen met zorgteams hebben we een nieuwe manier van werken ontwikkeld om in een vaste vorm op vaste momenten aandacht te besteden aan wat de patiënt belangrijk vindt. We noemen die manier van werken de methode Palliatief Redeneren.

Door vanaf de start van de zorg aan patiënten te vragen wat hun lichamelijke problemen zijn, over welke dingen ze zich zorgen maken, of ze bedroefd, vergeetachtig, angstig of somber zijn maakt het zorgteam een persoonlijk verslag. Door iedere week dezelfde soort vragen te stellen en de antwoorden van patiënten in het zorgteam te bespreken, gaan zorgverleners de patiënt beter kennen en meer zorg op maat geven. Het zorgteam vraagt de patiënt wat de belangrijkste pijn en bezorgdheid is en zoeken daar de juiste zorg bij met bijvoorbeeld medicijnen, voeding, beweging, rust en gesprekken. Patiënten krijgen hierdoor meer het gevoel dat ze mogen zeggen en vragen wat ze willen omdat er met aandacht naar hen wordt geluisterd.

Omdat de zorgteams op dezelfde manier werken gaan zorgverleners de persoonlijke waarden en wensen beter in de dossiers opschrijven. Zo bieden ze de zorg anders in volgorde aan en is het gemakkelijker om samen met de patiënt en naasten te bespreken of de zorg tot minder pijn, bezorgdheid en meer rust en berusting leidt. Voor patiënten blijven er meer mogelijkheden om nog momenten te vinden om te genieten van het laatste deel van het leven.

Als alle verpleeghuizen en wijkteams de methode Palliatief Redeneren overnemen, verwachten we op basis van ons onderzoek dat de kwaliteit van leven in de laatste maanden van het leven verbetert. Ook wijst ons onderzoek uit dat de kans groter is dat patiënten en hun naasten in de laatste weken van het leven meer zorg krijgen zoals ze wensen.