The SIX (Shoulder Injection and eXercise) Study; A pragmatic study for the treatment of persistent shoulder pain in primary care

De SIX Schouder Studie onderzocht de effectiviteit en de kosteneffectiviteit van een injectie en oefentherapie bij mensen met schouderklachten. Aan dit onderzoek hebben 200 mensen die met schouderklachten in de huisartspraktijk kwamen meegedaan. Ze werden geloot voor een injectie in de schouder of oefentherapie. De onderzoekers volgden de deelnemers een jaar lang met behulp van vragenlijsten. De resultaten lieten het volgende zien:

  • De oefentherapie groep toonde tussen 6 en 12 maanden meer verbetering dan de injectie groep. 
  • De injectie groep toonde alleen meer verbetering vergeleken met de oefentherapie groep op 6 weken. 
  • Op 12 maanden was de oefentherapie groep ook kosteneffectiever. 
  • Oefentherapie als behandeling voor schouderklachten heeft de voorkeur, zeker gezien de lange termijn effecten en de betere kosteneffectiviteit.
  • Wanneer korte termijn pijnvermindering gewenst is vanwege bijvoorbeeld beperkingen in het dagelijks leven, is een corticosteroïd injectie een geschikte eerste behandeling.

Producten

Titel: Effectiveness of a corticosteroid injection versus exercise therapy for shoulder pain in general practice (SIX-Shoulder Study): A randomized controlled trial
Auteur: Versloot AHC, Schiphof D, Ottenheijm RPG, van der Windt DA, de Graaf M, van Ochten JM, Bindels PJE, Koes BW, Runhaar J
Magazine: Musculoskelet Science & Practice
Titel: Cost-effectiveness of a corticosteroid injection versus exercise therapy for shoulder pain in general practice (SIX-Shoulder Study): a randomized controlled trial
Auteur: Annelotte H C Versloot , Mehlika Toy , Dieuwke Schiphof , Patrick Bindels , Ramon P G Ottenheijm , Marloes de Graaf , Daniëlle A van der Windt , John M van Ochten , Bart W Koes , Jos Runhaar
Magazine: Family Practice
Begin- en eindpagina: 1-9
Link: https://academic.oup.com/fampra/article/42/6/cmaf081/8324800
Titel: Patient preferences for conservative treatment of shoulder pain: a discrete choice experiment
Auteur: Annelotte H.C. Versloot, Jorien Veldwijk, Daniëlle A. van der Windt, Bart W. Koes, Ramon P.G. Ottenheijm, Marloes de Graaf, Jos Runhaar, Dieuwke Schiphof
Magazine: Family Practice
Begin- en eindpagina: 1-9
Link: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11878378/pdf/cmae050.pdf
Titel: Informatie folder voor patient en huisarts
Link: https://www.zonmw.nl

Verslagen


Eindverslag

Een Nederlandse huisarts heeft wekelijks ongeveer 2 patiënten met schouderklachten op het spreekuur. Naast het geven van voorlichting over mogelijke oorzaken en behandelingen en pijnstillers kan de huisarts volgens de richtlijn kiezen voor een schouderinjectie of voor een verwijzing naar een fysiotherapeut. Het is echter onbekend welke van deze behandelingen beter is voor de patiënt, met name op de lange termijn.

De SIX studie heeft met de opzet van een gerandomiseerd therapeutisch experiment (RCT) onderzocht of patiënten (n=200) met aanhoudende schouderklachten beter af zijn met een (corticosteroïd) injectie in de schouder of met een verwijzing naar een fysiotherapeut voor een oefenprogramma. Na 6 weken en na 3, 6 en 12 maanden zijn de deelnemende patiënten gevraagd naar hun schouderklachten, maar ook naar eventuele slaapproblemen en kwaliteit van leven. Alle medische kosten en kosten door werkverzuim/arbeidsongeschiktheid werden vastgelegd om ook de kosten en baten van beide  behandelingen te kunnen vergelijken.

De uitkomsten van het onderzoek laten zien dat de injectie groep een significante en klinisch relevante verbetering van de schouderklachten had op 6 weken vergeleken met de oefentherapie groep. Op 6, 9 en 12 maanden liet de oefentherapie groep een significante en klinisch relevante verbetering van de schouderklachten zien vergeleken met de injectie groep. De kosteneffectiviteitsanalyse laat zien dat de incrementele kosten en QALYs voor de oefentherapie groep respectievelijk € 428 euro en 0.02957 zijn vergeleken met de injectie groep. De ICER komt dan uit op € 14,489, wat vergeleken met een willingness-to-pay treshold van € 50.000 betekent dat de oefentherapie kosteneffectiever is. De cost-effectiveness acceptability curve (CEAC) laat een kans van 70% dat de oefentherapie groep kosteneffectiever is vergeleken met de injectie groep.

Discussie
De uitkomsten van het onderzoek laten significante resultaten zien, maar vragen om een voorzichtige interpretatie. Vanwege het pragmatische karakter van deze trial zijn er veel verschillende behandeltrajecten geweest met in beide groepen ook cross-over, respectievelijk 36% in de injectiegroep en 18% in de oefentherapiegroep. Ondanks dat dit onderdeel is van een pragmatische trial, bemoeilijkt het wel om de 2 groepen naast elkaar te leggen. Ook heeft dit onderzoek geen derde groep gehad die geen behandeling kreeg om te kijken wat het natuurlijk beloop van de klachten is. Hier is bewust voor gekozen omdat het niet haalbaar leek om mensen met schouderklachten een jaar lang een behandeling te ontzeggen.

Een andere beperking is dat de huisartsen, fysiotherapeuten en deelnemers niet geblindeerd waren voor de randomisatie uitkomst. Dit was helaas niet te voorkomen gezien de opzet van de trial. De onderzoeker die de statistische analyse uitvoerde was echter wel geblindeerd voor de groepen. 

Als laatste, is het gebruik van zelfgerapporteerde vragenlijsten een goede manier om data te verzamelen, maar heeft het ook nadelen. Ze kunnen minder accuraat zijn, vanwege sociaal wenselijke antwoorden of vanwege het feit dat het gebaseerd is op de herinnering van deelnemers. Dit leidt ook tot ontbrekende gegevens. Daarom gebruikten de onderzoekers een statistische methode (multiple imputation) om deze gegevens aan te vullen voor de kosteneffectiviteitsstudie.

Concluderend, oefentherapie als behandeling voor schouderklachten heeft de voorkeur, zeker gezien de lange termijn effecten en de betere kosteneffectiviteit. Wanneer korte termijn pijnvermindering gewenst is vanwege bijvoorbeeld beperkingen in het dagelijks leven, is een corticosteroïd injectie een geschikte eerste behandeling.

Kenmerken

Projectnummer:
852002027
Looptijd: 100%
2019
2025
Gerelateerde programma's:
Gerelateerde subsidieronde:
Projectleider en penvoerder:
prof. dr. B.W. Koes PhD
Verantwoordelijke organisatie:
Erasmus Medisch Centrum