Eerder uit de schulden: wat werkt?

Doel

Gemeenten investeren veel geld in het eerder bereiken van inwoners met schulden en in ondersteuning voor duurzame uitstroom uit de schulden. Toch is de wetenschappelijke kennis over de effectiviteit van interventies nog beperkt en vooral gebaseerd op praktijkervaring. 

In dit project is onderzocht welke interventies effectief zijn bij schuldpreventie en duurzame uitstroom uit schulden. Wat werkt écht bij betalingsachterstanden? Welke elementen maken interventies effectief? En hoe kunnen aanpassingen, bijvoorbeeld via een integrale aanpak, het gewenste resultaat versterken?

Aanpak/werkwijze

In dit onderzoek zijn interventies onderzocht binnen vier thema’s, gericht op het verminderen van schuldenproblematiek. Per thema is gekeken welke elementen effectief zijn en welke minder goed werken. Het onderzoek ging een stap verder: op basis van bestaande inzichten zijn interventies aangepast, waarna is onderzocht of deze verbeteringen daadwerkelijk effect hebben. 

De vier onderzochte thema’s:

1. Samenwerking met ketenpartners
   Door warme doorverwijzing door derden bijvoorbeeld door de rechtbank of door de gezondheidszorg
2. Ondersteuning door ervaringsvrijwilligers die zelf schulden hebben gehad
3. Ondersteuningsgesprekken met schuldhulpverlening voorafgaande aan een formeel traject
4. Bereiken van jongeren (17-27 jaar)

Deze interventies zijn onderzocht met een mixed-methods benadering. Met de Theory of Change is inzicht verkregen welke elementen effectief zijn en hoe deze verder kunnen worden verbeterd.

Samenwerkingspartners

Hogeschool Utrecht (penvoerder), Verwey-Jonker Instituut, Centraal Bureau voor Statistiek (CBS), Pharos, Valente, Save the children, Bureau Bartels en gemeenten als Amsterdam, Deventer, Gouda, Haarlem en Utrecht werkten samen aan dit project.

Resultaten

Het project richtte zich op het vergroten van kennis over de effectiviteit van interventies voor het bereiken en ondersteunen van inwoners met betalingsachterstanden. Gemeenten en hun partners kregen hierdoor beter inzicht in hoe zij deze inwoners kunnen bereiken en passende ondersteuning kunnen bieden.

De bestaande interventies zijn verrijkt met wetenschappelijke onderbouwing, wat bijdroeg aan hun verbetering. De geleerde lessen zijn samengevat in 4 rapporten, die bruikbaar zijn voor de gehele kennisketen: van beleidsmakers en uitvoerende professionals bij gemeenten tot samenwerkingspartners zoals schuldhulpverleners, sociaal werkers en onderzoekers.