Zinvol samenwerken in de thuissituatie;Profilering, inbedding en borging van multidisciplinaire geestelijke verzorging

Geestelijke verzorging in de thuissituatie moet voor de cliënt/patiënt zichtbaar, bereikbaar en toegankelijk zijn en aansluiten bij hun behoeften. Professionals in zorg en welzijn moeten zingevingsvragen kunnen herkennen, hier zelf aandacht voor hebben en weten wanneer zij kunnen doorverwijzen naar bijvoorbeeld een geestelijk verzorger. Dit vraagt om goede samenwerking tussen professionals in de eerste lijn.      

Doel

Het doel van dit actieonderzoek was om geestelijke verzorging voor mensen thuis zo te organiseren dat deze voor patiënten en cliënten zichtbaar, bereikbaar en toegankelijk is. Daarnaast moest zorg voor zingeving worden ingebed en geborgd in de bestaande werkprocessen en werkwijze van professionals in zorg en welzijn en vrijwilligers, zodat patiënten en cliënten deze zorg als helpend en ondersteunend ervaren.

Aanpak/werkwijze

In een jaarlijkse plan-do-check-act cyclus, die tweemaal is doorlopen, experimenteerden professionals in de eerstelijnszorg met werkwijzen, communicatie en tools om zorg voor zingeving laagdrempelig beschikbaar en toegankelijk te organiseren. Deelnemers uit wijknetwerken vulden enquêtes in en namen deel aan werksessies en focusgroepen. Per netwerk werd bijgehouden welke activiteiten werden ondernomen om het interprofessioneel werken rond zingeving vorm te geven en te borgen. 

Samenwerkingspartners

Hogeschool Viaa werkte samen met 4 regionale netwerken: Post-Covid Netwerk Westland, Wijknetwerk Buitenhof, Wijknetwerk Elburg en Wijknetwerk Putten. Hierin werkten onder andere huisartsen, wijkverpleegkundigen, praktijkondersteuners, welzijnsmedewerkers, fysiotherapeuten en geestelijk verzorgers samen.

Resultaten

Als professionals elkaar leren kennen en samen een netwerk gaan vormen, herkennen ze beter welke mensen deze zorg nodig hebben, hoe ze het beste met deze mensen in gesprek kunnen gaan en wanneer ook andere professionals kunnen helpen. Opgedane inzichten zijn:

• Gebruik woorden die iedereen begrijpt, deze zorg is voor iedereen beschikbaar! 
• Er is al heel veel ontwikkeld wat professionals kunnen gebruiken, zoals goede vragen om te stellen aan burgers en handige folders om mee te geven. 
• Maak de samenwerking zo praktisch mogelijk, bespreek regelmatig moeilijke of verdrietige situaties (uiteraard met oog voor privacy), zodat je ook hulp van elkaar krijgt en soms naar iemand kunt doorverwijzen. 
• Leer elkaar kennen: in een wijk werken vaak dezelfde professionals die allemaal met dezelfde burgers contact hebben. Als je elkaar kent, kun je elkaar ook makkelijker vertrouwen met gevoelige situaties. 
• De mensen die deze zorg het meest nodig hebben, zijn vaak ook het moeilijkste te bereiken. Zorg ervoor dat je juist deze mensen in beeld krijgt. 

Na 2 jaar cyclisch actieonderzoek is te concluderen dat ingebedde en geborgde zorg voor zingeving in de thuissituatie alleen in een interprofessionele setting kan worden gerealiseerd. Het onderzoek laat ook zien dat professionals meer tijd nodig hebben om deze samenwerking verder uit te bouwen en te borgen. 

Om ervoor te zorgen dat meer professionals de opgedane inzichten kunnen toepassen, is een rapportage geschreven en een b-learning met de ontwikkelde tools gemaakt, die ook door andere wijken en gemeenten kan worden gebruikt. Zo hoeft het wiel niet steeds opnieuw te worden uitgevonden.