Kwaliteitsindicatoren voor zorg aan het levenseinde. Een retrospectief dossieronderzoek in Nederlandse ziekenhuizen als onderdeel van de Monitor Zorggerelateerde Schade
Met dit onderzoek wilden we inzicht verkrijgen in de kwaliteit van zorg aan het levenseinde in Nederlandse ziekenhuizen. Dit deden we door na te gaan wat daarover is gedocumenteerd in de elektronische patiëntendossiers van patiënten overleden in Nederlandse ziekenhuizen. We onderzochten dit vanuit het Amsterdam UMC en het Nivel.
Doel
Met dit onderzoek wilden we weten wat de uitkomsten op kwaliteitsindicatoren voor zorg aan het levenseinde zijn voor in het ziekenhuis overleden patiënten. En of deze uitkomsten verschillen tussen subgroepen van patiënten, onderscheiden naar wel/ niet opgenomen voor palliatieve en/of terminale zorg en naar wel/geen aandoening relevant voor palliatieve zorg.
Aanpak/werkwijze
We gingen na wat er over kwaliteit van palliatieve zorg is gedocumenteerd in elektronische patiëntendossiers van patiënten die overleden zijn in Nederlandse ziekenhuizen. Uiteindelijk bestudeerden we 3000 dossiers van in 2019 in het ziekenhuis overleden patiënten, uit 20 ziekenhuizen.
Samenwerkingspartners
We werkten samen met het Nivel en het Expertisecentrum Palliatieve Zorg NoordOost.
Resultaten
Uit het onderzoek bleek dat symptoomlast van pijn, vergeleken met de andere bekeken symptomen (kortademigheid/ benauwdheid, angst en depressieve klachten/somberheid) het vaakst gestandaardiseerd wordt gemeten. Benauwdheid, angst en depressieve klachten worden nog niet op grote schaal en gestandaardiseerd gemeten. De levensverwachting vonden we vaak in het dossier terug, in tegenstelling tot de gewenste plaats van overlijden. In weinig van de onderzochte dossiers van patiënten is documentatie te vinden over de behoefte van patiënten aan betrokkenheid van een geestelijk verzorger, psycholoog en/of maatschappelijk werker. Inzichten uit dit onderzoek dragen bij aan nieuwe projecten gericht op het verbeteren van de zorg aan het levenseinde van patiënten in ziekenhuizen.
ZonMw en palliatieve zorg
Dit project ontving financiering vanuit ons programma Palliantie. Met het programma zetten we ons in voor een goede kwaliteit van leven voor mensen die ongeneeslijk ziek zijn en hun naasten. Zodat zij zorg en ondersteuning ontvangen op fysiek, psychisch, sociaal en spiritueel gebied, die aansluit op hun wensen en behoeften. We stimuleren verbeteringen in de palliatieve zorg door samen met partijen uit onderzoek, praktijk, onderwijs en beleid te investeren in kennisontwikkeling, verdere professionalisering van de palliatieve zorg, kennisbenutting van datgene wat tot nu toe is ontwikkeld en patiëntenparticipatie in onderzoek.
Producten
Auteur: Schoten, S. van, Schouten, B., Jong, L. de, Bijnsdorp, F., Francke, A., Reyners, A., Wagner, C
Link: https://www.nivel.nl/sites/default/files/bestanden/1004250.pdf
Auteur: Nivel
Link: https://www.nivel.nl/nl/nieuws/meten-van-pijn-en-andere-klachten-aan-het-levenseinde-van-ziekenhuispatienten-kan-beter
Auteur: Bijnsdorp, F.M., Schouten, B., Reyners, A.K.L., Wagner, C., Francke, A.L., Schoten, S.M. van.
Magazine: BMC Palliative Care: 2023, 22, art. nr. 174.
Link: https://bmcpalliatcare.biomedcentral.com/articles/10.1186/s12904-023-01299-x
Auteur: Schoten, S. van, Schouten, B., Wagner, C.
Link: https://www.nivel.nl/sites/default/files/bestanden/1004313.pdf
Auteur: Schoten, S. van, Schouten, B., Jong, L. de, Bijnsdorp, F., Francke, A., Reyners, A., Wagner, C.
Link: https://www.nivel.nl/sites/default/files/bestanden/1004314.pdf