BLAUW - Borgen en Leren van de Amersfoortse en Utrechtse gezonde Wijkaanpak

Verschillen in gezondheid en zorgconsumptie tussen wijken worden in stand gehouden door sociaaleconomische factoren. Voor een verbetering van de gezondheid van mensen in kwetsbare wijken, is het daarom nodig om domeinoverstijgend te werken. De opstart van sociaal-medische samenwerking gaat vaak gepaard met extra financiële middelen en veel enthousiasme van professionals. In veel netwerken is er echter onvoldoende aandacht voor de borging van de integrale aanpak, waardoor deze niet duurzaam blijkt bij het aflopen van de extra financiering.

Doel

Het doel van het onderzoeksproject BLAUW was om inzicht te krijgen in wat nodig is voor de verduurzaming van medisch-sociale netwerken in de wijk. 

Aanpak/werkwijze

In het onderzoek is gebruik gemaakt van kwalitatieve interviews, actieonderzoek en ontwerpend onderzoek.

Samenwerkingspartners

In dit project is samengewerkt met de gemeenten Utrecht en Amersfoort, de GGD regio Utrecht, het RIVM, en professionals betrokken bij de Gezonde Wijkaanpak in Amersfoort en Krachtige basiszorg in Utrecht Overvecht.

Resultaten

Het project heeft een inzichten opgeleverd over wat belangrijk is voor borging van medisch-sociale samenwerking. Goede medisch-sociale samenwerking vraagt dat professionals elkaar en elkaars rollen en verantwoordelijkheden kennen, voor passende en gerichte verwijzing. Afstemming moet zoveel mogelijk via bestaande overlegstructuren om werkdruk te beperken. Een coördinator verbindt en bewaakt het netwerk. Betrokkenheid van bewoners bij het netwerk moet een duidelijk doel hebben, zodat input wordt benut.

Professionals op beleidsniveau delen de visie dat medisch-sociale samenwerking nodig is voor de juiste zorg op de juiste plek, vooral bij complexe casuïstiek, en bijdraagt aan werkplezier en behoud van personeel. Tijd en financiering voor overleggen moeten organisatorisch worden gedragen. Ongelijkheid tussen organisaties kan draagvlak ondermijnen om een actieve rol te hebben in een netwerk. Belangrijk is de balans tussen bottom-up initiatieven en gemeentelijke sturing, zodat interventies samen meer impact kunnen hebben. 

Bestuurlijk is er behoefte aan inzicht in effect van interventies, maar effectmeting is beperkt. Een combinatie van kwantitatieve en kwalitatieve data kan beter inzicht geven. Een integrale aanpak vraagt om integrale en structurele financiering, zodat kennis en personeel behouden kan worden. De scheiding in financiering tussen het sociaal en medisch domein belemmert continuïteit en samenwerking. 

Het project concludeert dat netwerken in de wijk dynamisch zijn en onderhoud vragen. Nieuwe professionals moeten worden ingewerkt in het netwerk. Overlegstructuren en visie moeten regelmatig worden herijkt. Borging van medisch-sociale samenwerking is geen eindpunt dat kan worden bereikt, maar een doorlopend proces dat op alle niveaus moet worden gedragen.