Cuddle & Care: onderzoek naar de werkzame elementen in een aanbod voor baby’s die opgroeien in kwetsbare gezinnen in armoede
Kan Cuddle & Care jonge ouders ondersteunen om kinderen kansrijk op te laten groeien?
Armoede treft ongeveer één op de tien baby’s en peuters in Nederland. Deze kinderen hebben minder kans om gezond op te groeien, psychisch én lichamelijk. Als ouders laagdrempelig worden ondersteund, minder stress ervaren en in staat zijn om voldoende op behoeften van hun kind te reageren heeft dat een gunstige invloed op de ontwikkeling van het kind. In het onderzoeksproject is onderzocht hoe ouders het beste kunnen worden bereikt om mee te doen aan C&C, of het project inderdaad effect heeft op de ouder-kind relatie, welke onderdelen van het project waardevol zijn en of dit verschilt voor verschillende ouders.
Wat is Cuddle & Care?
‘Cuddle & Care’ (C&C) is een groepsaanbod ontwikkeld met jonge ouders die zelf in armoede leven. Het bestaat uit de volgende onderdelen:
- versterken van goed ouderschap door babydragen en informatie van een psycholoog;
- stress verminderen door hulp bij financiën;
- onderlinge steun in een groep;
- makkelijk doorverwijzen naar méér hulp als dit nodig is.
Op basis van interviews en focusgroepen met ouders en professionals is gebleken dat bijeenkomen in een groep waar aandacht is voor ervaringen van ouders, het ouderschap en ondersteuning bij financiën bijdraagt aan welzijn en zelfvertrouwen van ouders.
Verslagen
Eindverslag
Armoede maakt kwetsbaar
Armoede treft ongeveer één op de tien baby’s en peuters in Nederland (SCP, 2018). Armoede maakt ze kwetsbaar en ze hebben minder kans om gezond op te groeien. De aanwezigheid van sensitief ouderschap kan dan een beschermende factor voor de ontwikkeling van jonge kinderen zijn. Momenteel ontbreekt het aan laagdrempelig en preventieve ondersteuning voor (alleenstaande) jonge ouders met 0-4-jarigen om de negatieve effecten van armoede op de gezondheid en psychosociale ontwikkeling te verminderen.
Programma Cuddle & Care geëvalueerd
Het doel van het huidige project was om via een ‘critical realist evaluation design’ een
proces- en effectevaluatie uit te voeren op (de verschillende onderdelen van) het programma Cuddle & Care. Cuddle & Care (C&C) is een veelbelovende, niet stigmatiserende en laagdrempelige aanpak met elementen uit verschillende domeinen (d.w.z. sociaal en gezondheidsdomein) die, afzonderlijk én in gezamenlijkheid, kunnen worden geïntegreerd in andere hulpverleningstrajecten.
Cuddle & Care ondersteunt jonge ouders in kwetsbare omstandigheden
Het unieke van C&C is de aansluiting op de behoefte van deze doelgroep zélf. C&C is ontwikkeld door Impluz, een samenwerking tussen WijZ, de Kern (maatschappelijke dienstverlening) en Jeugd ggz onderdeel van Stichting Dimcencegroep. Impluz is gestart met C&C om tegemoet te komen aan de behoeften van jonge (alleenstaande) ouders met baby’s in armoede en kwetsbare tienermoeders. Deze ouders verwoordden hun behoefte aan laagdrempelige ondersteuningsgroepen (d.w.z. ouder-babygroepen). Vervolgens is C&C doorontwikkeld in nauwe samenwerking met de deelnemende ouders en lokale welzijns- en jongerenwerkers met de volgende basis-elementen:
- Versterken van de ouder-kind relatie en sensitief ouderschap;
- Stressvermindering, o.a. door inzicht in en ondersteuning bij de financiën
- Peer support, door met elkaar tweewekelijks in een groep ervaringen uit te
wisselen en indien mogelijk
Opzet van het onderzoek
Het project bestond uit 2 geïntegreerde deelstudies waarin specifiek onderzocht is:
- Hoe de doelgroep kwetsbare (jonge) ouders in armoede met een kind in de leeftijd van 0-4 jaar het beste kan worden gesignaleerd en bereikt voor deelname aan C&C.
Of C&C effectief is voor het bevorderen van het welzijn van deze ouders op sociaal en emotioneel gebied en van de ontwikkeling van hun baby’s/peuters.
Voor het onderzoek is gebruik gemaakt van een Critical Realist Review en een Critical Realist Evaluation Design. Een cliëntenpanel is gevormd dat intensief betrokken is bij alle fasen van het project om te borgen dat de inhoud van het programma en het onderzoek aansluit bij de behoeften en leefwereld van de kwetsbare groep jonge ouders in armoede. Resultaten (op basis van interviews en focusgroepen met ouders en professionals) laten zien dat bijeenkomen in een groep waar aandacht is voor ervaringen van ouders, het ouderschap en ondersteuning bij financiën bijdraagt aan welzijn en zelfvertrouwen van ouders.
Resultaten onderzoek
- Ouders in een kwetsbare situatie kunnen bereikt worden voor deelname aan een laagdrempelige groep met ouders waarin hen op verschillende manieren ondersteuningshandreikingen worden gedaan zoals op gebied van ouderschap, zorg voor jonge kinderen (opvoeding) als op financieel vlak.
- Deelname aan een Cuddle & Care groep kan op verschillende manieren effectief zijn en draagt bij aan een beter welzijn voor de ouders en ook voor hun jonge kind. Door de juiste bejegening van de groepsleiders voelen ze zich gezien en erkend. En eenmaal binnen de veiligheid van de groep ontmoeten ze ouders met eenzelfde ervaring en vallen barrières van sociaal en emotioneel isolement weg. Ouders krijgen het zelfvertrouwen en de rust om opgedane contacten binnen de groep te onderhouden of om nieuwe steungroepen op te zoeken. Hierdoor bouwen ze zelfvertrouwen op.
Aanbevelingen
- Bereiken van jonge ouders in armoede voor deelname aan groepsbijeenkomsten kost tijd en inspanning maar is mogelijk. Bestudeer de factsheets C&C voor tips en adviezen.
- Groepsbijeenkomsten voor ouders in armoede en kwetsbare omstandigheden met een jong kind dragen bij aan hun welzijn. Cuddle & Care is een programma dat eigenstandig maar ook als onderdeel van andere oudergroepen kan worden uitgevoerd. Impluz biedt de mogelijkheid voor een Cuddle & Care implementatiedag waarin organisaties worden begeleid in het opzetten van Cuddle & Care groepen.
Voorbeelden waar Cuddle & Care al wordt aangeboden door gemeenten
Cuddle en Care - Sport en Welzijn Leidschendam Voorburg
Cuddle & Care: Samen sterker voor alleenstaande moeders en hun jonge kinderen
Meer weten?
Website Cuddle & Care | Impluz
Factsheets
Vanuit het onderzoek zijn o.a. twee praktische factsheets ontwikkeld.
Hoe bereik je ouders met extra uitdagingen in het leven voor je ouder-baby groep?
Hierin vind je handvatten voor het uitreiken naar deze ouders - die nog te vaak worden gezien als ‘moeilijk te bereiken’ - en voor het vormen van een ouder-baby groep.
Hoe zorg je dat ouders naar je ouder-baby groep blijven komen?
Hierin vind je tips & tricks over het verlagen van drempels voor ouders - en voor het duurzaam binden van ouders aan de groep.
Podcast
Beluister de podcast voor professionals: ‘Samen sterker: wat oudergroepen kunnen betekenen en hoe je ze op kunt zetten’
Samen sterker: over het begeleiden van oudergroepen - Podcast MinNultotVijf | Podcast on Spotify
- Beluister de podcast voor ouders 'Samen sterker: wat een oudergroep voor je kan betekenen’. https://app.springcast.fm/19185/samen-sterker-wat-een-oudergroep-voor-je-kan-betekenen