Handelingsperspectief verduurzaming zorgproces SEH, OK en IC.
De klimaat- en milieu-impact van de gezondheidszorg is aanzienlijk. Ruim 7% van de CO2-uitstoot van Nederland wordt bijvoorbeeld veroorzaakt door de zorgsector. Specifiek op afdelingen zoals de spoedeisende hulp (SEH), operatiekamers (OK), en intensive care (IC) is de milieu-impact hoog door het gebruik van veel wegwerpartikelen, medicatie, apparatuur, en de intensieve energie- en afvalstromen.
Doel
Het doel van dit project was om de klimaat- en milieu-impact (CO2-uitstoot en afvalproductie) van veelvoorkomende zorgtrajecten op de SEH, OK, en IC in kaart te brengen. Met de verzamelde data willen de onderzoekers zorgprofessionals en beleidsmakers voorzien van handelingsperspectieven om de zorg te verduurzamen.
Werkwijze
De onderzoekers voerden Life Cycle Assessments (LCA’s) uit op geselecteerde zorgtrajecten. Ze keken naar sepsis- en trauma-opnames op de SEH en IC, en naar oog- en hartoperaties op de OK. Ze analyseerden tot in detail het energieverbruik, transport, afvalproductie en het gebruik van wegwerpartikelen versus herbruikbare artikelen binnen deze zorgtrajecten. Ze voerden deze LCA’s uit volgens het ReCiPe-model en met ondersteuning van met name Philips en andere partners.
Resultaten
Energiegebruik, wegwerpartikelen en vervoersbewegingen van patiënten en medewerkers leveren de grootste bijdrage aan de milieu-impact binnen deze zorgtrajecten. Energiebesparende maatregelen, groene energie, duurzame vervoersmiddelen, duurzame innovatie en herbruikbare artikelen herintroduceren zijn belangrijke stappen het verminderen van de milieu-impact.
De resultaten leidden tot specifieke aanbevelingen, zoals het verminderen van wegwerpartikelen en het bevorderen van herbruikbare materialen. De kennis uit dit project vormt bovendien de basis voor vervolgonderzoek naar de impact van andere zorgpad-specifieke verduurzamingsmogelijkheden.
Lees meer over de resultaten in dit artikel
Impact
Hoewel de LCA-methode tijdsintensief was en beperkingen had door beperkte beschikbaarheid van bepaalde gegevens, heeft dit project belangrijke inzichten opgeleverd in de milieu-impact van veelvoorkomende zorgtrajecten. Door hotspots zoals transport, energiegebruik en wegwerpartikelen te identificeren, zijn concrete aanbevelingen gedaan voor verduurzaming. Herbruikbare artikelen bleken in veel gevallen een duurzamer alternatief, en kennisgaten zoals de impact van medicatie zijn helder in kaart gebracht.
Het project toont aan dat systematische analyses, zoals LCA’s, essentiële handvatten bieden om zorgprocessen duurzamer te maken, ondanks uitdagingen in tijd en data. De verkregen fundamentele kennis zal veelvuldig gedeeld worden en bij toekomstig onderzoek worden hergebruikt.
Producten
Auteur: Hugo Touw, Tim Stobernack, Nicole G M Hunfeld, Peter Pickkers
Magazine: Intensive Care Medicine
Auteur: Marjolijn Duijvestein, Reena Sidhu, Katharina Zimmermann, Emma V Carrington, Alexander Hann, Paula Sousa, Hugo R W Touw, Jeanin E van Hooft, Martina Müller
Magazine: United European Gastroenterology Journal
Auteur: Jochem Kaas, Marit Verbeek, Wilson W L Li, Stefan M van der Heide, Ad F T M Verhagen, René Monshouwer, Hugo R W Touw, Johan Bussink, Erik van der Bijl, Tim Stobernack
Magazine: Radiotherapy and Oncology
Auteur: Jan J De Waele , Nicole Hunfeld, Heather Baid, Ricard Ferrer, Katerina Iliopoulou, Ana-Maria Ioan, Marc Leone, Marlies Ostermann, Gaetano Scaramuzzo, Maria Theodorakopoulou, Hugo Touw, Giuseppe Citerio, Lennie P G Derde, Katia Donadello, Nicole P Juffermans, Laura Galarza, Giacomo Grasselli, Salvatore Maurizio Maggiore , Ignacio Martin-Loeches, Joel Alexandre, Maurizio Cecconi, Elie Azoulay
Magazine: Intensive Care Medicine
Auteur: Liza van Lonkhuyzen
Magazine: NRC
Link: https://www.nrc.nl/nieuws/2022/08/03/27-kilo-afval-van-een-operatie-de-zorg-is-vervuilend-a4138091#:~:text=De%20zorg%20heeft%20een%20enorm%20duurzaamheidsprobleem,-%2B%20Leeslijst&text=Ziekenhuisafval%20In%20het%20Nijmeegse%20Radboudziekenhuis,deel%20van%20de%20klimaatcrisis%20veroorzaken.%E2%80%9D
Auteur: Daan J Comes, Stijn Bluiminck, Emma J Kooistra, Lindsey de Nes, Frans T W E van Workum, Hugo Touw, Myrthe M M Eussen, Nicole D Bouvy, Tim Stobernack, Philip R de Reuver
Magazine: British Journal of Surgery
Auteur: Maarten Reith
Magazine: De Gelderlander
Link: https://www.gelderlander.nl/nijmegen/bijna-dertig-kilo-troep-na-een-operatie-hoe-kan-dat-minder-radboudumc-gaat-afvalberg-te-lijf~ae1d63f0/?cb=6bfac902-ff0d-4116-9d64-2c783454408c&auth_rd=1
Auteur: Willemke Stilma, Andrea Esmeijer, Frederique Paulus, Tim Frenzel, Hugo Touw, Tim Stobernack
Magazine: Respiratory Care
Auteur: Hugo Touw
Link: https://www.gs1.nl/gs1-in-actie/nieuws-en-events/nieuws/2022/zorgkampioenen-voor-duurzame-ketens/
Auteur: Dr. Hugo Touw en Else de Ridder
Link: https://www.youtube.com/watch?v=aWDhjaQ7K9M
Verslagen
Eindverslag
De zorgsector heeft een aanzienlijke milieu-impact, met een bijdrage van meer dan 7% aan de CO2-uitstoot in Nederland. Vooral de spoedeisende hulp, operatiekamers en intensive care belasten het milieu door intensief gebruik van energie, wegwerpmaterialen en transportbewegingen van medewerkers en patiënten.
In dit project hebben ze onderzocht hoe zorgprocessen op deze afdelingen verduurzaamd kunnen worden door de milieubelasting van veelvoorkomende zorgtrajecten zoals behandeling van bloedvergiftigingen en hartoperaties tot in detail in kaart te brengen. Onderzoekers hebben daarbij Life Cycle Assessments (LCA’s) gebruikt, een methode waarmee het gebruik van energie, materialen en afvalstromen gedetailleerd wordt geanalyseerd.
De resultaten laten zien dat energiebesparing, herbruikbare materialen en duurzamer vervoer grote kansen bieden om de impact te verminderen. Bovendien vormen de bevindingen een belangrijke basis voor toekomstig onderzoek naar verdere verduurzaming van de zorg.