General practice Research Infrastructure Pandemic Preparedness Program (GRIP3)
Hoe AI in GRIP3 met het framework ERNIE en taalmodel BERT bijdraagt aan pandemic preparedness
De COVID-19-pandemie heeft grote gevolgen gehad voor de Nederlandse bevolking. Huisartsen zagen veel patiënten met acute klachten door COVID-19, maar het was onduidelijk welke vroegtijdige behandelingen een ingewikkeld ziektebeloop konden voorkomen. In dit onderzoek werkten de 7 Nederlandse vakgroepen huisartsgeneeskunde en het NIVEL samen vanuit het Consortium Onderzoek Huisartsgeneeskunde om COVID-19 zorg door huisartsen te onderzoeken en de voorzieningen en randvoorwaarden voor huisartsgeneeskundig onderzoek te verbeteren.
Doel
De eerste 3 delen van het onderzoek hadden als doel een betere wetenschappelijke onderbouwing te bieden voor de thuisbehandeling van COVID-19 door de huisartsenzorg. Het vierde deel wilde huisartsen en patiënten ondersteunen om deel te nemen aan klinisch en wetenschappelijk onderzoek. Zo konden betrouwbare gegevens over behandelingen buiten het ziekenhuis worden verzameld. Ook moest het voor huisartsen en patiënten eenvoudiger worden om mee te doen aan wetenschappelijk onderzoek, en om bij toekomstige pandemieën sneller betrouwbare onderzoeksgegevens te leveren.
Aanpak/werkwijze
In deel 1 keek het consortium naar de geneesmiddelen die door huisartsen waren voorgeschreven tijdens de eerste COVID-19 golven in Nederland. Ook werd onderzocht hoe vaak long COVID-19 (langdurige klachten na een COVID-19 infectie) voorkwam en welke trajecten deze patiënten doorliepen, en met welke resultaten. De onderzoekers gebruikten hiervoor de 9 grote registratiedatabases van routinezorg data van huisartspraktijken.
In deel 2 werd een groep patiënten die een veelbelovend geneesmiddel kreeg door middel van een landelijke studie vergeleken met een controlegroep. Deze studie sloot aan bij een Brits onderzoek naar het effect van veelbelovende geneesmiddelen op het beloop van een COVID-19 infectie bij risicogroepen in de huisartsenzorg.
Deel 3 van dit project onderzocht of een thuisbehandeling met zuurstofondersteuning, de ontstekingsremmer dexamethason en bloedverdunners gelijkwaardig en veilig was voor ernstig zieke COVID-19 patiënten in vergelijking met ziekenhuisopname.
Tenslotte zette het samenwerkingsverband in deel 4 meerdere trajecten op om de infrastructuur voor huisartsengeneeskundig onderzoek in Nederland sterk te verbeteren. Resultaten voor dit deel zullen op een later moment volgen.
Eindsymposium
Op 26 september 2025 vond onder leiding van Jim Jansen (hoofdredacteur New Scientist) het prikkelende eindsymposium van GRIP3 plaats als onderdeel van de NHG-Wetenschapsdag. ‘Onderzoek begint niet bij een subsidieaanvraag maar in de spreekkamer. Huisartsen moeten goede praktijkonderzoekers zijn, maar vooral ook goede samenwerkers.’, aldus Marco Blanker van het UNH (Universitair Netwerk Huisartsgeneeskunde)-Consortium.
Bekijk de terugkoppeling inclusief aftermovie
Samenwerkingspartners
Het Consortium Huisartsgeneeskunde, bestaande uit: Universitair Medisch Centrum Groningen, Universiteit Maastricht, Leiden Universitair Medisch Centrum, Radboudumc, Universitair Medisch Centrum Utrecht, Amsterdam UMC – locatie AMC, Amsterdam UMC – locatie VUmc, Erasmus MC en NIVEL. Met samenwerkingspartners: ExpertDoc, ZorgDomein, Nederlands Huisartsen Genootschap, C-support, Zorgbelang Inclusief, Instituut Verantwoord Medicijngebruik, Personal Health Train.
Resultaten
In deel 1 werd een slim computermodel ontwikkeld dat goed in staat bleek te zijn om COVID-19-gevallen op te sporen vanuit huisartsen consulten.
Deel 2 leverde de infrastructuur voor een platform-trial. Hierin kunnen vanuit het hele land patiënten worden geworven. Door het beloop van de pandemie is dit deel van de studie niet gestart.
Deel 3 richtte zich op het behandelen van COVID-19-patiënten thuis. Hoewel een geplande nieuwe studie niet lukte, is wel onderzocht hoe patiënten thuis werden behandeld tijdens de pandemie. Ook is een interventie voor thuisbehandeling gemaakt.
Daarnaast versterkte het consortium in werkpakket 4 de infrastructuur voor onderzoek in de huisartsenpraktijk en belangrijkste resultaat is de opzet van het Onderzoeksnetwerk Huisartsenpraktijken. In dit netwerk werken inmiddels 43 huisartsenpraktijken verspreid over Nederland samen. Deze praktijken rekruteerden succesvol patiënten voor deelname aan 3 proeftuinstudies.
Producten
Auteur: Maarten Homburg, Eline Meijer, Matthijs Berends, Thijmen Kupers, Tim Olde Hartman; Jean Muris, Evelien de Schepper, Premysl Velek, Jeroen Kuiper, Marjolein Berger, Lilian Peters
Magazine: JMIR
Link: https://www.jmir.org/2023/1/e49944/
Auteur: Maarten Homburg, Gijs Danoe, Marjolein Y. Berger, Tim olde Hartman, Jean Muris, Andreas Voss, Axel Hamprecht, Maarten F. Brilman, Lilian L. Peters & Matthijs S. Berends
Magazine: npj digital medicine
Link: https://www.nature.com/articles/s41746-025-02278-7
Auteur: De Bont E, Cals JWL, namens het PLATFORM-COVID-team
Magazine: Huisarts en Wetenschap
Link: https://www.henw.org/artikelen/nieuw-onderzoek-naar-covid-19-behandeling-met-platformtrial
Auteur: Marx, P.
Magazine: Huisarts en Wetenschap
Link: https://www.henw.org/artikelen/vliegwiel-voor-nationaal-eerstelijns-onderzoek
Verslagen
Eindverslag
In Workpackage 1 (WP1) GRIP3 van het Consortium Onderzoek Huisartsgeneeskunde zijn 2 use cases uitgevoerd waarin data-analyses hebben plaatsgevonden van registratiedata van alle afdelingen Huisartsgeneeskunde en het NIVEL. Het is de eerste keer dat dit landelijk in gezamenlijkheid is uitgevoerd. Er zijn 2 type analyses uitgevoerd, een decentrale analyse en een centrale analyse. Hiermee zijn COVID-19 gerelateerde onderzoeksvragen beantwoord. De lessons learned zijn tot stand gekomen door input van de interne data-teams van het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG) en het Erasmus Medisch Centrum (MC), het Landelijk Overleg Huisartsen Registratienetwerken (LOHR) en de WP-1 onderzoeksgroep en verwerkt tot een Lessons Learned List. Door deze 2 use cases weten de Nederlandse registratienetwerken elkaar veel beter te vinden, hebben we beter inzicht gekregen in de verschillen en de overeenkomsten in onze data; hebben we ervaring opgedaan in de vertaalslag van dataspecificaties, en projectmanagement bij 2 grote dataregistratie onderzoeken. Er zijn hele grote stappen gezet waar het gaat om het inrichten van (beveiligde) werkomgevingen, het delen van scripts en data, het koppelen van data (m.n. via het CBS), FAIR-ification van data door o.a. het datastewardship te beleggen. Kortom er is ontzettend veel expertise vergaard in deze 2 onderzoeksprojecten. Deze kennis kan benut worden voor toekomstig onderzoek vanuit het Consortium Onderzoek Huisartsgeneeskunde.