De MKB re-integratie tool: een online tool die werkgevers ondersteunt om optimale re-integratie van ziekgemelde werknemers te bevorderen

Werkgevers spelen een belangrijke rol bij de re-integratie van langdurig ziekgemelde werknemers. Werkgevers in het midden- en kleinbedrijf (MKB), waarin 70% van de Nederlandse werknemers werkt, hebben echter niet altijd voldoende expertise en middelen om goede begeleiding te kunnen bieden. Hierdoor bestaat er een verhoogd risico dat werknemers in het MKB mogelijk onnodig aanspraak moeten maken op voorzieningen voor arbeidsongeschiktheid. Deze werkgevers hebben een grote behoefte aan meer ondersteuning bij ziekteverzuim- en re-integratiebegeleiding van langdurig ziekgemelde werknemers.

Doel 

Langdurig ziekteverzuim en re-integratie kunnen voor werkgevers in het midden- en kleinbedrijf (MKB) complex en belastend zijn. MKB-werkgevers beschikken vaak over beperkte kennis, ervaring en ondersteuning om langdurig ziekgemelde werknemers te begeleiden. Het doel van dit project was daarom het ontwikkelen, evalueren en voorbereiden van de implementatie van een online MKB re-integratietool die werkgevers ondersteunt bij de begeleiding van langdurig ziekgemelde werknemers en hun re-integratie naar werk.

Aanpak

Het project bestond uit drie delen. In het eerste deel zijn de ervaringen en ondersteuningsbehoeften van MKB-werkgevers onderzocht en is met behulp van Intervention Mapping de MKB re-integratietool ontwikkeld. Hiervoor zijn onder andere interviews uitgevoerd met 20 MKB-werkgevers uit verschillende bedrijfsgroottes en sectoren, aangevuld met focusgroepen met werknemers en bedrijfsartsen, interviews met overige stakeholders en bestaande kennis uit de MiLES-interventie. De ontwikkelde online tool bestaat uit 19 webpagina's met praktische informatie en tips, communicatievideo's, gesprekschecklists en verwijzingen naar betrouwbare externe bronnen, afgestemd op verschillende fasen van het ziekteverzuim- en re-integratieproces. De eerste versie is getest door werkgevers, werknemers, bedrijfsartsen en projectpartners.

Uit de interviews bleek dat MKB-werkgevers het begeleiden van langdurig ziekgemelde werknemers als één van hun vele verantwoordelijkheden zien, maar dit ook als belastend ervaren. Zij hebben behoefte aan autonomie, competentie en verbondenheid bij de begeleiding van ziekteverzuim en re-integratie. De ontwikkelde tool werd in de pilottest als duidelijk, gebruiksvriendelijk en volledig beoordeeld.

In het tweede deel is de tool geëvalueerd in een gerandomiseerde haalbaarheidsstudie onder 25 MKB-werkgever-werknemerkoppels (12 interventie, 13 controle), met metingen bij aanvang en na één en drie maanden. Het oorspronkelijk beoogde aantal deelnemers werd niet bereikt, waardoor geen conclusies over de effectiviteit kunnen worden getrokken. Op de primaire uitkomstmaat, tevredenheid van werknemers met de begeleiding door hun werkgever, werd geen aanwijzing gevonden voor een positief effect. Op enkele secundaire uitkomstmaten werd wel een mogelijke positieve richting gezien. Van de werkgevers in de interventiegroep gebruikte 83% de tool; de bruikbaarheid werd gemiddeld beoordeeld met een 7,6.

Aanvullend is een tevredenheidsonderzoek uitgevoerd onder 14 MKB-werkgevers en zeven stakeholders. Werkgevers beoordeelden de tool gemiddeld met een 8,0 en waardeerden deze met name als betrouwbaar naslagwerk en als houvast bij de communicatie met werknemers. Daarnaast is een dyadische substudie uitgevoerd onder 42 werkgever-werknemerkoppels. Deze studie geeft eerste aanwijzingen dat de manier waarop werkgevers en werknemers hun onderlinge arbeidsrelatie ervaren samenhangt met de ondersteuning tijdens ziekteverzuim.

In het derde deel worden de onderzoeksresultaten en ervaringen met praktijkpartners vertaald naar een implementatieplan. Verschillende routes voor verspreiding en duurzame borging worden verkend, onder andere via verzuimverzekeraars, werkgevers- en brancheorganisaties, arbodiensten en casemanagementorganisaties. Gezamenlijke implementatie met de MKB preventietool is daarbij het uitgangspunt. Het implementatieplan wordt naar verwachting in Q4 2026 afgerond.

Resultaten

Het project heeft geleid tot een wetenschappelijk onderbouwde en positief gewaardeerde MKB re-integratietool. De beperkte inclusie in de gerandomiseerde studie vormt een belangrijke beperking en onderstreept de complexiteit van dyadisch onderzoek binnen het MKB. Vervolgstappen richten zich op implementatie en duurzame borging en, waar mogelijk, verder onderzoek naar de effectiviteit van de tool. De evaluatiestudie is geregistreerd bij ClinicalTrials.gov onder registratienummer NCT06330415.

Samenwerking

Amsterdam UMC – locatie AMC, Vereniging Zelfstandige en Freelance Bedrijfsartsen (ZFB), MKB-Nederland, Vanderkamp Pompen, Universiteit Maastricht, Kwaliteit op Maat (KoM).