Het PARAPLU project: PARamedici als Actieve Partners in Lokale eerstelijns netwerken oUderenzorg.
Veel voorkomende problemen bij ouderen, zoals ondervoeding en vallen, leiden tot versnelde functionele achteruitgang en verhoogde kans op opname in een ziekenhuis of verpleeghuis. Beschikbare expertise van paramedici zoals fysiotherapeuten, ergotherapeuten en diëtisten wordt regelmatig niet benut, wanneer thuiswonende ouderen risico’s lopen op vallen en ondervoeding.
Doel
In het PARAPLU project onderzochten we hoe de samenwerking tussen huisartsen, praktijkondersteuners, wijkverpleging en paramedici verbeterd kan worden.
Samenwerking
Dit project is een samenwerking tussen Radboudumc, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen, Netwerk100, TVN zorgt en IQ healthcare.
Resultaten
We vonden dat deze samenwerking in de eerste lijn nog altijd niet vanzelfsprekend is. Door actief het samenwerken rond het thema ondervoeding en valpreventie te bevorderen in een zestal eerstelijns netwerken, nam de bewustwording en kennis over de meerwaarde van de expertise van paramedici toe. Daarmee steeg het aantal verwijzingen naar paramedici licht. Ook was er meer bewustwording over het belang van signalering van ondervoeding en valrisico. De netwerkleden ervaarden dat de onderlinge samenwerking was verbeterd. De belangrijkste knelpunten waren: onduidelijkheid over de leiderschapsrol van paramedici en netwerktrekkers, onduidelijkheid over verantwoordelijkheden en gebrek aan externe voorwaardelijke factoren zoals financiering.
Aanbevelingen – akkoord voor op de website
- Interprofessionele verbetertrajecten op onderwerpen binnen het expertisegebied van paramedici stimuleren paramedici om zich beter te positioneren in eerstelijns zorgnetwerken.
- Bespreek tijdig de verwachtingen en rolverdeling tussen paramedici en andere professionals in samenwerkingsprojecten, bijvoorbeeld wat er verwacht wordt van leiderschapsrollen van paramedici en netwerktrekkers; Neem de netwerkcontext, bijvoorbeeld netwerkgrootte en huidige betrokkenheid en ervaring van paramedici van paramedici in het netwerk mee in deze bespreking.
- In toekomstig onderzoek kunnen speltheoretische methoden bijdragen aan het identificeren en (gezamenlijk) evalueren van impliciete handelingspatronen in de samenwerking.
Conclusies – akkoord voor op de website
- (WP1) Paramedici zijn in meer dan de helft van de DementieNet netwerken niet structureel betrokken en vervullen meestal geen trekkersfunctie.
- Dit onderstreept dat samenwerking in de eerstelijn nog altijd niet vanzelfsprekend is.
- (WP2) Toepassing van speltheoretische methoden heeft ineffectieve gedragspatronen tussen paramedici enerzijds en huisartsen, POHs en wijkverpleegkundigen anderzijds blootgelegd;
- Speltheorie is succesvol in het inzoomen op ineffectieve (handelings)patronen zoals machtsgebruik, wel/niet afstemmen of initiëren van samenwerking;
- De methode heeft hiermee potentie om de samenwerking tussen huisartsen, wijkverpleging en paramedici te versterken door de zachte kant van samenwerking bespreekbaar te maken, bewustwording te creëren en samenwerkingscompetenties aan te leren.
- (WP3) Interprofessionele verbetertrajecten op valpreventie of ondervoeding in lokale netwerken ouderenzorg:
- Zorgt voor meer bewustwording en kennis over paramedische expertise;
- Zorgt voor meer bewustwording over het belang van signalering van ondervoeding en valpreventie;
- Wordt gestimuleerd door gezamenlijke training en actieve betrokkenheid van paramedici.
Valkuilen zijn onder andere onduidelijkheid over de leiderschapsrollen van paramedici en netwerktrekkers, het bereiken van een gevoel van gezamenlijke verantwoordelijkheid en gebrek aan externe factoren zoals financiering, onduidelijkheid in het (valpreventie) beleid.
Methodologie en uitvoeringsproces - Kansen/succesfactoren uitvoering project – akkoord voor op de website
In dit project zijn verschillende methodologieën gebruikt, cq lessen getrokken:
- In WP2 zijn met behulp van speltheorie gedragspatronen geïdentificeerd in de samenwerking tussen huisartsen, wijkverpleging, en paramedici; Deze situaties zijn in een vragenlijst verder geëvalueerd.
- In WP3 zijn er met behulp van iteratieve PDCA-cycli verbetertrajecten doorlopen in lokale netwerken ouderenzorg waaraan huisartsen, wijkverpleging en paramedici deelnamen. Samenwerking en kwaliteit van zorg zijn zowel kwantitatief (vragenlijst, procesindicatoren) als kwalitatief (interviews, groepsdiscussies) geëvalueerd.
- Speltheorie helpt om in te zoomen op (in)effectieve patronen in de samenwerking in de eerstelijn. Daarmee biedt het een mogelijkheid voor toekomstige participatieve interventie gericht op bewustwording van gedrag, gedragsaanpassing, en aanleren van interprofessionele competenties gericht op huisartsen, wijkverpleging, en paramedici.
- Werving van ouderen via zorgprofessionals zou baat kunnen hebben bij uitvoerig voorbespreken van wervingsmethode met belangrijke professionals zoals de POH en wijkverpleging. Op deze manier kunnen bepaalde drempels voor het includeren van ouderen bij voorbaat worden weggehaald.
- Financiële prikkeling zoals een kleine vergoeding voor deelname aan een werkgroep kan stimulerend helpen om paramedici in onderzoek te laten deelnemen. Uit ons onderzoek blijkt ook dat dit een belangrijke randvoorwaarde is.
Andere ZonMw-projecten
Bekijk de andere ZonMw-projecten waarbij Minke Nieuwboer betrokken is
Producten
Auteur: Geurts, T., Oostra, D., Nieuwboer, M., Vasse, E., Olde Rikkert, M., Graff, M.& Perry, M.
Link: https://doi.org/10.5281/zenodo.21641387
Auteur: Tijmen Geurts Minke Nieuwboer Dorien Oostra Marieke Perry
Link: https://doi.org/10.5281/zenodo.21641242
Auteur: Geurts, T., Bekius, F., Oostra, D.& Perry, M.
Link: https://doi.org/10.5281/zenodo.21641162
Auteur: Geurts, T., Bekius, F., Oostra, D.& Perry, M.
Link: https://doi.org/10.5281/zenodo.21641069
Auteur: Geurts T, Oostra DL, Olde Rikkert MGM, Nieuwboer MS, Perry M.
Magazine: Journal of multidisciplinary healthcare.
Begin- en eindpagina: 2477-2480
Link: https://www.zonmw.nl
Auteur: Geurts T, Bekius F, Oostra D, Olde Rikkert M, Graff M, Nieuwboer M & Perry M
Magazine: Journal of Interprofessional Care
Begin- en eindpagina: 508-517
Link: https://www.zonmw.nl