Beter nutten van gezondheidspotentieel van burgers - een lerende aanpak in communities of practice in 3 Brabantse gemeenten

In aandachtswijken is betrokkenheid van inwoners cruciaal voor duurzame participatie en sociale cohesie. Activiteiten die zonder bewoners worden opgezet, missen vaak draagvlak. Binnen dit project is in drie Brabantse gemeenten (Den Bosch, Helmond, Eindhoven) onderzocht hoe inwoners actief kunnen worden betrokken bij de uitvoering van integraal gezondheidsbeleid. Dit betekende dat inwoners initiatief kunnen nemen en eigenaarschap ervaren, maar altijd met passende ondersteuning van gemeente en professionals. Positieve gezondheid en domeinoverstijgend samenwerken waren centrale uitgangspunten.

Doel

Het doel van dit project was om te leren van de implementatie van een integrale, domein overstijgende wijkgerichte aanpak waarbij de wijkbewoners centraal staan in de keuze van gezondheidsbevorderende interventies. 

Aanpak/werkwijze

De focus lag daarbij op bevorderende en belemmerende factoren in de verschillende aanpakken en de impact ervan op ervaren gezondheid van inwoners. Door middel van een vergelijkbare lerende aanpak van reflectieve monitoring en evaluatie in de drie gemeentes werd opgebouwde kennis van de lokale praktijk met elkaar gedeeld.

Samenwerkingspartners

In dit project werd veel samengewerkt met de lokale zorg- en welzijnspartijen in de wijken waar het onderzoek plaatsvond en de bewoners in dat gebied. Daarnaast was er ook veel contact met beleidsmedewerkers.

Resultaten

Gemeenten willen inwoners actiever betrekken bij het implementeren van integraal gezondheidsbeleid. Uit het onderzoek is gebleken dat dit vooral lukt wanneer er vertrouwen is tussen bewoners en de gemeente, tussen bewoners onderling en wanneer mensen zich veilig en verbonden voelen in hun buurt. Wijkcoördinatoren spelen een belangrijke rol: zij kennen de bewoners, luisteren naar hun wensen en helpen initiatieven op gang te brengen. Gemeenten moeten ruimte bieden om te experimenteren, flexibel omgaan met regels en afdelingen beter laten samenwerken. Continuïteit is daarbij cruciaal; veel personele wisselingen maken het moeilijk om duurzame resultaten te bereiken. Met duidelijke prioriteiten, goede ondersteuning en heldere communicatie kunnen inwoners echt mede‑eigenaar worden van een gezonde leefomgeving.