Science implementation fellowship “FRAIL-HIP”; samen kiezen we voor passende zorg bij kwetsbare ouderen met een gebroken heup
Bij zeer kwetsbare ouderen met een heupfractuur is een operatie niet altijd de beste optie. Dit project richtte zich op landelijke implementatie van gedeelde besluitvorming (SDM) over wel of geen operatie, en op betere pijnstilling zonder operatie via het PENG-blok. In 14 ziekenhuizen is een niet-operatief behandelprotocol ingevoerd en geëvalueerd. Patiënten en zorgverleners ervaren deze aanpak als passend en waardevol. Voorlichting en scholing zijn ontwikkeld, en SDM is opgenomen in opleidingen. De toepassing van deze zorg wordt gevolgd via de Dutch Hip Fracture Audit. De resultaten tonen aan dat SDM en niet-operatieve behandeling inmiddels breed zijn ingevoerd en aansluiten bij de wensen en behoeften van patiënten in de laatste levensfase.
Producten
Auteur: Miliaan L Zeelenberg # 1, Paulieke C Oosterwijk # 2, Hanna C Willems 3, Taco Gosens 4, Dennis Den Hartog 1, Pieter Joosse 5, Sverre A I Loggers 5, Thomas Mp Nijdam 6, Ruth E Pel-Littel 7, Suzanne Polinder 8, Henk Jan Schuijt 9, Hugo H Wijnen 10, Detlef Van der Velde 11, Esther M M Van Lieshout 12, Michael H J Verhofstad 1; NOM-Implementation study group
Magazine: BMJ open
Auteur: Miliaan L. Zeelenberg (Rotterdam / NL), Paulieke Oosterwijk (Utrecht / NL), Hanna Willems (Amsterdam / NL), Taco Gosens (Tilburg / NL), Dennis den Hartog (Rotterdam / NL), Pieter Joosse (Alkmaar / NL), Sverre Loggers (Rotterdam / NL; Alkmaar / NL), Ruth Pel-Littel (Utrecht / NL), Suzanne Polinder (Rotterdam / NL), Henk Jan Schuijt (Utrecht / NL), Hugo Wijnen (Arnhem / NL), Detlef van der Velde (Utrecht / NL), Esther M. M. van Lieshout (Rotterdam / NL), Michiel H.J. Verhofstad (Rotterdam / NL)
Link: https://programme.conventus.de/en/ectes-2024/program/program-points/af12d308-a0c0-4d3b-b09e-5addae0f4fd1
Verslagen
Eindverslag
Het aantal kwetsbare ouderen met een gebroken heup neemt in Nederland ieder jaar toe. Voor zeer kwetsbare patiënten is een operatie niet altijd de beste keuze. Bij mensen met een zeer kwetsbare gezondheid is het risico op complicaties en overlijden na een operatie groot. Toch werd deze groep in het verleden vaak standaard geopereerd.Tegenwoordig is er een alternatief: niet-operatieve behandeling. Hierbij staat comfort en goede pijnstilling centraal, zonder operatie. Deze vorm van behandelen heet niet-operatief management (NOM) en kan passend zijn bij mensen met een beperkte levensverwachting of voor wie een operatie een te zware belasting vormt.
Om deze keuze mogelijk te maken, is het belangrijk dat patiënt, naasten en arts sámen beslissen. Dit noemen we gedeelde besluitvorming (shared decision-making, SDM). In dit project is ingezet op de landelijke implementatie van SDM bij heupfracturen, zodat deze manier van besluitvorming op termijn in alle Nederlandse ziekenhuizen standaard toegepast wordt.
Wat hebben we gedaan?
Het project bestond uit vier fasen:
- Luisteren naar patiënten en zorgverleners
We onderzochten hoe patiënten, naasten en zorgverleners het samen beslissen en de keuze voor niet-operatief behandelen ervaren. Ook keken we naar wat samenwerking in de weg staat en wat het juist makkelijker maakt. - Ontwikkelen en opleiden
We maakten voorlichtingsmateriaal voor patiënten en scholingsmateriaal voor artsen. Daarnaast werd SDM opgenomen in de opleiding van onder andere chirurgen en orthopeden. - Uitrollen in ziekenhuizen en evalueren
In 14 ziekenhuizen werd het protocol voor niet-operatieve behandeling ingevoerd. We bekeken wat goed werkte en wat beter kon. De resultaten werden gedeeld op congressen en bijeenkomsten van beroepsgroepen. - Verspreiden en borgen
Door aandacht in vakliteratuur, media en via regionale netwerken is het onderwerp breed onder de aandacht gebracht. De impact wordt gemeten via de landelijke Dutch Hip Fracture Audit (DHFA), waarin alle heupfracturen worden geregistreerd.
- Samen beslissen over wel of niet opereren is inmiddels ingevoerd in de meeste Nederlandse ziekenhuizen.
- Palliatieve, niet-operatieve behandeling wordt als waardevol ervaren door zowel patiënten als zorgverleners.
- Er is enige variatie ontstaan in hoe ziekenhuizen bepalen wie in aanmerking komt voor NOM. Hierop wordt in de toekomst doorontwikkeld.
- Patiënten geven aan dat ze met NOM meer regie ervaren over hun laatste levensfase.
- Zorgverleners vinden NOM een passende behandeloptie bij patiënten met een beperkte levensverwachting.
- De implementatiehandleiding werd aangepast naar een beknopte, praktische versie met veelgestelde vragen, die goed is ontvangen.
- De mate van toepassing van NOM wordt gevolgd via de DHFA. Hiermee wordt ook gekeken of de uitvoering daadwerkelijk aansluit bij de bedoeling (“fidelity”).
Conclusie
De doelen van het project zijn binnen de geplande tijd behaald. Gedeelde besluitvorming over opereren of niet is landelijk ingevoerd en breed gedragen. Ook is een belangrijke stap gezet in het verbeteren van palliatieve pijnbestrijding bij heupfracturen. Dankzij deze aanpak krijgen kwetsbare ouderen zorg die beter past bij hun situatie en wensen.
Zie voor meer informatie: Proandeling bij kwetsbare ouderen met een zeer beperkte levensverwachting die een heup breken (FRAIL-HIP-Implementatie)'.