Integraal werken aan een gezonde leefomgeving in kwetsbare wijken

Samen Werken aan Sterke Wijken

Drie Overijsselse gemeenten (Losser, Wierden en Zwolle) werken aan een gezonde leefomgeving in een kwetsbare wijk in hun gemeente. Ze werken bijvoorbeeld aan een aantrekkelijke groene omgeving of de toegankelijkheid van openbare plekken. Ze wilden inwoners hier graag bij betrekken, maar waren zoekende in hoe dit te doen. In dit onderzoek hebben we met bewoners en professionals geleerd wat hierbij werkt, voor wie, waarom en op welke manier. 

Doel

Het doel van dit project was om samen met inwoners en professionals kennis te ontwikkelen over hoe je de leefomgeving in kwetsbare wijken aanpakt om de gezondheid te verbeteren. We wilden samen ontdekken wat werkt en wat het oplevert.

Aanpak/werkwijze

Dit onderzoek was opgezet als een participatief actieonderzoek en had een ‘multiple case-study design’. In het participatief actieonderzoek werden de onderzoeksactiviteiten en de invulling hiervan samen vormgegeven met de gemeenten om dit goed aan te laten sluiten bij de lokale context. Dit betekende bijvoorbeeld dat we in de drie gemeenten een net iets andere aanpak hadden. Door deze flexibele aanpak konden we voor meerdere initiatieven leren uit het heden maar ook met de betrokkenen terugkijken (met interviews, losse gesprekken) om lessen te trekken uit het verleden. Om goed te leren was een open sfeer belangrijk, naast nauwe bestaande samenwerkingen en het gebruik van lokale procesbegeleiders.

Samenwerkingspartners

Dit project wordt uitgevoerd door een breed palet van organisaties uit de provincie, bestaande uit:

• Provincie Overijssel
• Gemeenten: Losser, Wierden en Zwolle
• GGD’en: regio Twente en regio IJsselland
• Wageningen University & Research, vakgroep Gezondheid en Maatschappij
• Lokale partijen: Basisschool de Wegwijzer (Losser), Woningcorporatie Domijn (Losser) & burgerinitiatief De Groene Poort (Zwolle)
• Bewoners uit de betrokken wijken 

Binnen de projectgroep zaten experts op het gebied van gezondheid, beleid, de leefomgeving, uitvoering en onderzoek. Door middel van bewonersparticipatie boekten we op meerdere manieren winst, namelijk voor het project, voor de maatschappij en voor bewoners zelf.

Resultaten

In dit onderzoek hebben we samen ontdekt wat werkt en wat het oplevert. We identificeerden vijf mechanismen die integrale samenwerking met inwoners bevorderen. Succesvolle samenwerking vraagt om voldoende tijd, ruimte en middelen. Verbinders spelen een sleutelrol in het leggen en versterken van relaties. Aanwezigheid in de wijk en persoonlijk contact bevorderen wederzijds vertrouwen en betrokkenheid. Gelijkwaardige gesprekken helpen om gedeelde inzichten te vormen. Open communicatie en zichtbare resultaten versterken het geloof in samenwerking en houden energie vast. De resultaten zijn verwerkt in een praatplaat en een korte film.