Op zoek naar een gezamenlijke oorsprong: hoe neuro-inflammatie in post-COVID hersenfunctie ontregelt
Veel post-COVID patiënten kampen met complexe en onverklaarde klachten. De onderzoekers vermoeden dat aanhoudende hersenontsteking en verstoring in de autonome, hormonale en immuunsystemen een gezamenlijke oorzaak vormen. Door middel van een innovatieve systeembiologische aanpak wordt onderzocht hoe deze processen samenhangen en bijdragen aan de symptomen om zo de onderliggende biologische mechanismen beter te begrijpen. Dit onderzoek biedt perspectief op betere diagnostiek en behandelingen voor post-COVID patiënten.
Doel
Het doel van dit project is het verkrijgen van diepgaand inzicht in de biologische processen die bijdragen aan post-COVID symptomen. Door het onderzoeken van de interacties tussen hersenontsteking, het autonome zenuwstelsel, hormonale systemen en het immuunsysteem willen de onderzoekers de complexe samenhang van de aandoening beter begrijpen.
Aanpak/werkwijze
Het project combineert hersenbeeldvorming (de functie van de hersenen in beeld brengen) en uitgebreide moleculaire bloedanalyses om de interacties tussen verschillende biologische systemen met een systeembiologische benadering te onderzoeken. Dit resulteert in een interactieve ‘disease map’ die biologische mechanismen en hun interacties visualiseert. Deze kaart wordt gevoed door data van 40 post-COVID patiënten en 20 gezonde controles. Longitudinale hersenbeeldvorming maakt het mogelijk veranderingen over langere tijd te bestuderen. Via computermodellen en data-integratie worden de oorzaken van symptomen ontrafeld en het ziekteproces beter doorgrond.
Samenwerkingspartners
Dit project is een samenwerking tussen Maastricht University, Radboudumc, UMC Utrecht, Amsterdam UMC en Erasmus MC. Het project brengt een multidisciplinair team samen, waaronder klinische onderzoekers, beeldvormingsexperts, immunologen en systeem-biologen. Maastricht University leidt de ontwikkeling van de interactieve ‘disease map’, met specialisten in systeembiologie en computermodellering. UMC Utrecht en Amsterdam UMC coördineren geavanceerde MRI- en PET-beeldvorming, terwijl Radboudumc en Erasmus MC bijdragen met expertise in moleculaire en immuunprofilering. Een patiëntpanel, bestaande uit vertegenwoordigers van post-COVID organisaties en klinische experts, garandeert een patiëntgerichte aanpak. Deze multidisciplinaire samenwerking integreert unieke expertises en inzichten om de complexe biologie van post-COVID te begrijpen.
(Verwachte) resultaten
Dit project streeft naar een diepgaand begrip van de biologische mechanismen achter post-COVID symptomen, met bijzondere aandacht voor de rol van hersenontsteking in de symptomen van patiënten. De interactieve ‘disease map’ biedt onderzoekers een krachtig hulpmiddel om de systemische aard van de aandoening te visualiseren en analyseren. De ‘disease map’ kan voortdurend geüpdatet worden met nieuwe inzichten, waardoor deze een flexibel en waardevol instrument blijft voor kennisontwikkeling. Deze inzichten kunnen bijdragen aan verbeterde diagnostiek en behandeling, maar bovenal aan fundamentele kennis over hoe post-COVID zich ontwikkelt. Dit onderzoek kan ook inzichten opleveren in andere postinfectieuze syndromen en complexe systeemziekten.
Vervolg
Na afronding van dit project worden vervolgstudies gepland om gevonden biomarkers te valideren in grotere patiëntengroepen en bij kinderen. Bovendien kan de ontwikkelde ‘disease map’ verder worden uitgebreid om andere chronische (postinfectieuze) aandoeningen te onderzoeken.
Overig
Voor dit onderzoek wordt een gedetailleerd datamanagementplan opgesteld en wordt er nauw samengewerkt met een datasteward. De resultaten van het onderzoek worden gepubliceerd in Open Access journals en gepresenteerd op wetenschappelijke conferenties. De resultaten worden actief gedeeld met Post-COVID Netwerk Nederland (PCNN) en via sociale media. Patiënten en hun vertegenwoordigers blijven gedurende het hele project betrokken door halfjaarlijkse bijeenkomsten om de voortgang te bespreken.
Verslagen
Voortgang
Veel post‑COVID patiënten kampen met complexe klachten. Dit project onderzoekt hoe aanhoudende hersenontsteking en verstoring van autonome, hormonale en immuunsystemen bijdragen aan symptomen. Door hersenbeeldvorming en moleculaire bloedanalyses bij 45 patiënten en 20 controles wordt een interactieve ‘disease map’ ontwikkeld die biologische mechanismen visualiseert.
Dit project is een samenwerking tussen Maastricht University, Radboudumc, UMC Utrecht, Amsterdam UMC en Erasmus MC, met actieve betrokkenheid van patiënten.
De technische basis van de disease map is afgerond en zal binnenkort worden gedeeld. Analyses van bestaande data hebben eerste inzichten opgeleverd in mogelijke patiëntensubgroepen en moleculaire mechanismen. Deze systeembiologische aanpak biedt perspectief op betere diagnostiek en behandeling. De disease map kan voortdurend worden geüpdatet en is ook toepasbaar op andere postinfectieuze syndromen zoals ME/CVS.