Met hersenstimulatie cognitieve problemen en vermoeidheid in long COVID aanpakken
Cognitieve problemen en ernstige vermoeidheid zijn 2 frequent voorkomende symptomen bij post-COVID en de oorzaken hiervan zijn momenteel onbekend. Wetenschappelijk onderzoek heeft verminderde doorbloeding en meer ontstekingen in de hersenen bij mensen met post-COVID aangetoond. Deze hersenprocessen zijn gerelateerd aan vermoeidheid en cognitieve problemen. Bij andere aandoeningen worden deze verstoorde hersenprocessen met succes veilig behandeld met gepersonaliseerde hersenstimulatie (rTMS). Hiermee komt er mogelijk een effectieve behandeling in zicht voor mensen met ernstige post-COVID.
Doel
In deze gerandomiseerde trial wordt bij mensen met post-COVID die te maken hebben met ernstige cognitieve en vermoeidheidsproblemen onderzocht of deze klachten verminderd kunnen worden met intensieve hersenstimulatie (rTMS). Daarnaast wordt met biomarkers onderzocht wat de rol is van hersendoorbloeding en hersenontsteking bij het herstel van cognitieve problemen en vermoeidheidsklachten.
Aanpak/werkwijze
De 66 deelnemers hebben post-COVID met ernstige cognitieve problemen en vermoeidheid krijgen 24 sessies rTMS gedurende 6 weken (4 sessies per week). De deelnemers ontvangen een veilige en effectieve hersenstimulatie op de frontaalkwab (voorkant hersenen). De behandeling wordt extra nauwkeurig toegepast met behulp van hersenfoto’s (neuronavigatie), waarbij voorafgaand aan de behandeling hersen(dis)functie in beeld wordt gebracht voor optimale hersenstimulatie. Een deel van de groep zal een placebo stimulatie ontvangen om precieze effectiviteit te kunnen meten. Voor en na de behandeling wordt bloed afgenomen en worden er hersenfoto’s (MRIs) gemaakt om te kunnen meten of hersendoorbloeding en ontsteking bijdragen aan herstel.
Samenwerkingspartners
Dit project zal experts op het gebied van neuromodulatie (TMS lab Amsterdam UMC), radiologie, neurochemie, neurologie, psychiatrie en neuropsychologie samenbrengen van verschillende (nationale en internationale) academische ziekenhuizen en universiteiten. Er worden nieuwe dwarsverbanden gelegd binnen en tussen (onderzoeksscholen van) neurowetenschappen en infectieziekten, en dit project wordt uitgevoerd binnen een unieke multidisciplinaire context.
(Verwachte) resultaten
Er is reeds (sterk) bewijs dat rTMS werkzaam is voor verscheidene neurologische en psychiatrische klachten. Dit project zal bewijs leveren over de effectiviteit van rTMS bij mensen met post-COVID met (ernstige) cognitieve problemen en vermoeidheid, en meer informatie geven welke patiënten baat hebben bij de behandeling. Ook zullen de resultaten licht werpen op welke hersenprocessen bijdragen aan herstel. De bevindingen van dit project bieden een potentiële behandeling voor patiënten en kunnen op termijn leiden tot implementatie, bijvoorbeeld bij neuromodulatie(rTMS) centra.
Vervolg
Dit project is verbonden aan Post-COVID Netwerk Nederland (PCNN). Screening, behandeling en (deels) metingen verlopen via het netwerk. Communicatie en implementatiestrategieën worden geharmoniseerd met PCNN, wat zorgt voor een optimale borging en verspreiding van kennis naar (para)medisch personeel en patiënten. Daarnaast zal dit project licht werpen op de effectiviteit van neuromodulatie bij post-COVID. Aan de hand van deze bevindingen kan er vervolgonderzoek worden gedaan naar verdere optimalisatie van de behandeling.
Verslagen
Voortgang
Voor dit onderzoeksproject werken onderzoekers nauw samen met patiëntexperts. Zij hebben meegedacht over het studieprotocol en geholpen om de belasting voor deelnemers zo laag mogelijk te houden. De studie kreeg op 3 oktober 2025 goedkeuring van een medisch-ethische toetsingscommissie.
Het onderzoek richt zich op hersenstimulatie (rTMS) bij mensen met langdurige klachten na COVID-19. Het project is gedeeld met de wetenschappelijke gemeenschap via presentaties op internationale en nationale congressen, geregistreerd op ClinicalTrials.gov (NCT07278206), zodat transparant is vastgelegd wat en hoe de onderzoeksgroep onderzoekt.
De onderzoekers hebben een publiekswebsite ontwikkeld met toegankelijke informatie over het onderzoek. Sinds november 2025 worden deelnemers geïncludeerd. Eind januari 2026 hebben 3 mensen de onderzoeksbehandelingen, het minimum aantal rTMS behandelsessies, voltooid en de behandeling goed verdragen.