Samen in Beweging: (On)bewust bewegen met Phemia Move

Een diagnose dementie hoeft geen afscheid te betekenen van vertrouwde activiteiten. Toch ziet het project dat de omgeving uit bezorgdheid soms meer beperkingen oplegt dan de deelnemer zelf ervaart. Stichting Help Anders en Phemia Move begonnen daarom DOEN ZONDER LABEL, met steun van ZonMw. Het project wilde thuiswonende mensen met beginnende dementie laten blijven bewegen en ontmoeten in reguliere groepen. In de praktijk ontdekte het project iets groters: niet alleen mensen met dementie leren van de groep, de groep leert ook van hen.

Doel

Het project maakt bestaande beweeg- en ontmoetingsactiviteiten toegankelijk, plezierig en passend voor mensen met dementie, zonder hen op basis van hun diagnose apart te zetten. De deelnemer staat centraal. Het project wil ook dat andere deelnemers, mantelzorgers, begeleiders en organisaties ervaren hoe natuurlijk contact kan ontstaan door gewoon samen iets te doen.

Aanpak en resultaten tot nu toe

Phemia Move past lessen aan op wat iedere deelnemer aankan. Begeleiders zijn geschoold en brachten tijdens de evaluatie in juli, samen met deelnemers, veel ervaringen en verbeterpunten in. In de bredere praktijk rond het project zijn tot nu toe 23 mensen bereikt, variërend van een eerste kennismaking tot terugkerende deelname. Dit aantal is niet hetzelfde als het definitieve aantal deelnemers aan de gesubsidieerde activiteiten.

De ervaringen maken duidelijk waarom een vaste plek ertoe doet. Wim ging tijdens een 8-weekse cursus zichtbaar meer bewegen en meedoen, maar viel na afloop terug. Jan verhuisde naar een verpleeghuis, waar een wachtlijst voor de beweeggroep bestaat. Jan dacht aanvankelijk dat hij door zijn diagnose niet meer welkom was. Juist door dit project werd duidelijk dat hij in zijn vertrouwde reguliere groep kon blijven meedoen. Ook de Bewuste Beweeglessen, de Keuvelenloop, de KWIEK-beweegroute en activiteiten bij boksschool Teus de Kruyf bieden kansen om zonder label mee te doen. De Keuvelenloop trekt door wisselende dagen en tijden telkens andere mensen. Professionele begeleiding betekent ook grenzen herkennen: als iemand zich niet meer prettig voelt, kijken zij samen of en hoe deelname passend blijft.

Samenwerking en maatschappelijke impact

Stichting Help Anders en Phemia Move werken samen met Alzheimer Nederland, onder andere regiomanager A. van der Meer, zorg- en welzijnsorganisaties, Alphen Vitaal en boksschool Teus de Kruyf. Workshops, wederzijdse werkbezoeken en kennisuitwisseling verbinden de praktijk. In Sociaal Vitaal in Kleur bleek dat het begrip dementie voor sommige deelnemers met een islamitische achtergrond onbekend was. Dat onderstreept het belang van passende communicatie en vertrouwen.

Het belangrijkste resultaat is wederzijds leren. Groepsleden die eerst onzeker waren over de omgang met mensen met dementie, merkten dat samen bewegen en een respectvolle, duidelijke benadering hun vertrouwen vergrootten, ook buiten de lessen. De belangstelling groeide bij organisaties, wethouders en gemeenteraadsleden. Zo werkt het project door in de samenleving.

Resultaten en vervolg

Stichting Help Anders en Phemia Move ontwikkelden 12 beweegkaarten. Binnen het huidige budget richt het project zich met deze kaarten op huisartsenpraktijken; een eerste proef leverde een enthousiaste reactie op. Het project wil deze kennis later ook bij andere organisaties laten landen. De resultaten vragen vooral om continuïteit, zodat een goede cursus geen doodlopend straatje wordt. Met dank aan ZonMw wil het project de aanpak verder ontwikkelen en delen: niet mensen in een hokje zetten, maar ontdekken wat er samen wél kan.

Met DOEN ZONDER LABEL maakten Stichting Help Anders en Phemia Move gewone beweeg- en ontmoetingsactiviteiten toegankelijker voor thuiswonende mensen met dementie. In de bredere praktijk rond het project zijn 23 mensen bereikt, van kennismaking tot langdurige deelname. Begeleiders zijn geschoold en deelnemers en begeleiders brachten tijdens de evaluatie in juli hun ervaringen in. Het project zag meer plezier, contact en eigenwaarde bij de deelnemers, maar ook hoe belangrijk continuïteit is: na een korte cursus kan terugval optreden. 

De grootste opbrengst is wederzijds leren. In gemengde groepen ontdekken mensen met en zonder dementie hoe vanzelfsprekend samen meedoen kan zijn. Ook organisaties en gemeente raakten betrokken.