COBRA-KAI study: COVID-19 vaccination in patients with reduced B-cell and T-cell immunity: response after vaccination of a kaleidoscopic group hematological patients, what’s the impact?
Bij patiënten met een onderliggende hematologische ziekte wordt vaak van vaccinatie afgezien, omdat het nog de vraag is of vaccinatie voldoende bescherming biedt. In deze studie wordt onderzocht of dit terecht is. De onderzoekers verwachten patiëntengroepen te kunnen gaan identificeren die tegen de verwachting in toch goed reageren op vaccinatie. Ook wordt gekeken of patiënten die onvoldoende beschermd zijn na vaccinatie extra kunnen worden beschermd door huisgenoten te vaccineren (ringvaccinatie) en of patiënten zelf een ‘booster’ vaccinatie te geven.
Doel
Het in kaart brengen van specifieke patiënten groepen die na het standaard COVID-19 vaccinatieschema (on)voldoende beschermd zijn, en of één of meerdere extra (booster) COVID-19 vaccinatie(s) voor patiënten die onvoldoende beschermd zijn leidt tot een adequate bescherming tegen COVID-19.
Achtergrond
COVID-19 extra risico bij hematologische ziekten
Patiënten met een hematologische ziekte, zoals leukemie of lymfeklierkanker, hebben vaak een verzwakt afweersysteem. Hierdoor is het risico op een ernstig beloop van een COVID-19-infectie sterk verhoogd. Zo is het overlijdensrisico bij sikkelcelziekte zelfs 6x groter.
Twijfel over effect vaccinatie
Tegelijkertijd is het de vraag of vaccinatie wel goed werkt bij deze patiënten, omdat hun afweersysteem mogelijk minder goed in staat is om immuniteit op te bouwen. Dit kan komen door de ziekte zelf of juist door behandelingen die het afweersysteem onderdrukken. Dit is de reden dat bij deze patiënten vaak van vaccinatie wordt afgezien.
Extra kennis nodig voor optimale bescherming
Om deze patiëntgroep optimaal te kunnen beschermen is meer onderzoek nodig naar het effect van COVID-19-vaccinaties. In deze studie wordt niet alleen gekeken naar de vraag of patiënten met een hematologische ziekte goed beschermd zijn na vaccinatie, maar ook of één of meerdere extra (booster) COVID-19 vaccinatie(s) leidt tot een adequate bescherming in patiënten die onvoldoende afweer opbouwen na standaard COVID vaccinatieschema, en hoe lang deze bescherming aanhoudt. Een kortere bescherming kan immers aanleiding zijn om mogelijk extra te vaccineren. De onderzoekers zullen daarnaast delen van het afweersysteem in kaart brengen die voorspellen welke patiënten een goede afweer kunnen opbouwen, en welke niet. De uitkomsten van dit onderzoek zullen gebruikt worden om vaccinatierichtlijnen en -adviezen te verbeteren.
Onderzoeksopzet
We volgen 850 patiënten
In dit onderzoek zullen we bij 850 patiënten met hematologische ziekten die tegen COVID-19 gevaccineerd worden de reactie van het afweersysteem op de vaccinatie meten. Hiervoor wordt bij patiënten zowel voorafgaand aan de vaccinatie als op vaste tijdspunten erna bloed afgenomen. In dit bloed zullen verschillende aspecten van de afweerreactie tegen SARS-CoV-2 gemeten worden, zoals antistoffen en de werking van cellen van het afweersysteem (B- en T-cellen). Ook zullen gegevens van patiënten verzameld worden, zoals de precieze hematologische diagnose, eerdere anti-kankerbehandelingen, huidige behandeling en medicijngebruik.
Booster vaccinatie
Patiënten die onvoldoende afweer hebben opgebouwd na een standaard COVID-vaccinatieschema zullen een boostervaccinatie krijgen, waarna wordt onderzocht of er voldoende afweer is opgebouwd of een extra boostervaccinatie nodig is. Ook patiënten die in eerste instantie een respons laten zien op de standaard vaccinatieschema maar na 6 maanden onvoldoende afweer laten zien zullen een boostervaccinatie krijgen.
Te verwachten resultaten
Na het onderzoek verwachten we in staat te zullen zijn om enerzijds patiëntengroepen te identificeren die tegen de verwachting in toch goed reageren op de standaard vaccinatieschema. Anderzijds kunnen we patiëntengroepen definiëren bij wie het mogelijk is om door middel van boostervaccinaties alsnog adequate afweer op te bouwen tegen COVID-19 voor patiënten die ook na boostervaccinatie onvoldoende beschermd zijn na vaccinatie kan extra bescherming worden gegenereerd door huisgenoten te vaccineren (ringvaccinatie). Deze kennis zal daarnaast ook toegepast kunnen worden bij jaarlijkse vaccinatiecampagnes tegen griep en andere ziekteverwekkers.
Uitvoerende partijen
Amsterdam UMC, in samenwerking met aangesloten ziekenhuizen, UMC Groningen, Erasmus UMC, LUMC.
Products
Author: Hofsink Q, Haggenburg S, Lissenberg-Witte BI, Broers AEC, van Doesum JA, van Binnendijk RS, den Hartog G, Bhoekhan MS, Haverkate NJE, van Meerloo J, Burger JA, Bouhuijs JH, Smits GP, Wouters D, van Leeuwen EMM, Bontkes HJ, Kootstra NA, Vogels-Nooijen S, Rots N, van Beek J, Heemskerk MHM, Groen K, van Meerten T, Mutsaers PGNJ, van Gils MJ, Goorhuis A, Rutten CE, Hazenberg MD, Nijhof IS
Magazine: EClinicalMedicine
Start- and endpage: 1-12
Author: Haggenburg S, Hofsink Q, Lissenberg-Witte BI, Broers AEC, van Doesum JA, van Binnendijk RS, den Hartog G, Bhoekhan MS, Haverkate NJE, Burger JA, Bouhuijs JH, Smits GP, Wouters D, van Leeuwen EMM, Bontkes HJ, Kootstra NA, Zweegman S, Kater AP, Heemskerk MHM, Groen K, van Meerten T, Mutsaers PGNJ, Beaumont T, van Gils MJ, Goorhuis A, Rutten CE, Hazenberg MD, Nijhof IS
Magazine: JAMA Oncology
Start- and endpage: 1477-1483
Author: drs. S. Haggenburg¹, drs. Q. Hofsink¹, dr. A. Broers², drs. J. van Doesum³, dr. C. van Elssen, dr. R. van Binnendijk, dr. G. den Hartog, dr. J. Heijmans, dr. P. Mutsaers², dr. T. van Meerten³, dr. S. Halkes, prof. dr. M. Heemskerk, dr. B. Goorhuis, dr. C. Rutten, prof. dr. M. Hazenberg, dr. I. Nijhof¹
Magazine: Nederlands Tijdschrift van Hematologie
Author: Sabine Haggenburg MD1,2+, Quincy Hofsink MD1,2+, Birgit I. Lissenberg-Witte PhD3, Annoek E.C. Broers MD, PhD4, Jaap A. van Doesum MD5, Rob S. van Binnendijk PhD6, Gerco den Hartog PhD6, Michel S. Bhoekhan BSc1,2, Nienke J.E. Haverkate BSc2,7, Judith A. Burger BSc8, Joey H. Bouhuijs BSc8, Gaby P. Smits MSc6, Dorine Wouters PhD9, Ester M.M. van Leeuwen PhD2,7, Hetty J. Bontkes PhD10, Neeltje A. Kootstra PhD2,7, Sonja Zweegman MD, PhD11,12, Arnon P. Kater MD, PhD1,12, Mirjam H.M. Heemskerk PhD13, K
Magazine: JAMA
Start- and endpage: 1-11
Author: Pothast CR, Hofsink Q, Haggenburg S, Dijkland RC, Van de Meent M, Van Dijk K, Bhoekhan MS, Haverkate NJE, Van Meerloo J, Falkenburg JHF, De Groen RAL, Broers AEC, Van Doesum JA, Van Binnendijk RS, Den Hartog G, Lissenberg-Witte BI, Kater AP, Smits GP, Wouters D, Van Leeuwen EMM, Bontkes HJ, Kootstra NA, Vogels-Nooijen S, Van Baarle D, De Vries RD, Van Meerten T, Mutsaers PGNJ, Goorhuis A, Nijhof IS, Hazenberg MD, Heemskerk MHM, Rutten CE, Study Team CK
Magazine: Haematologica
Start- and endpage: 2799-2805
Author: Ludwig H, Boccadoro M, Moreau P, San-Miguel J, Cavo M, Pawlyn C, Zweegman S, Facon T, Driessen C, Hajek R, Dimopoulos MA, Gay F, Avet-Loiseau H, Terpos E, Zojer N, Mohty M, Mateos MV, Einsele H, Delforge M, Caers J, Weisel K, Jackson G, Garderet L, Engelhardt M, van de Donk N, Leleu X, Goldschmidt H, Beksac M, Nijhof I, Abildgaard N, Bringhen S, Sonneveld P
Magazine: Leukemia
Start- and endpage: 31-44
Author: Sabine Haggenburg,1 Birgit I. Lissenberg-Witte,2 Rob S. van Binnendijk,3 Gerco den Hartog,3 Michel S. Bhoekhan,1 Nienke J. E. Haverkate,4 Dennis M. de Rooij,4 Johan van Meerloo,5 Jacqueline Cloos,5 Neeltje A. Kootstra,4 Dorine Wouters,6 Suzanne S. Weijers,7 Ester M. M. van Leeuwen,4,8 Hetty J. Bontkes,8 Saïda Tonouh-Aajoud,8 Mirjam H. M. Heemskerk,9 Rogier W. Sanders,10 Elianne Roelandse-Koop,6 Quincy Hofsink,1 Kazimierz Groen,1 Lucia C ¸etinel,1 Louis Schellekens,1 Yvonne M. den Hartog,1 Bell
Magazine: Blood Advances
Start- and endpage: 1537-1548
Author: Ludwig H, Sonneveld P, Facon T, San-Miguel J, Avet-Loiseau H, Mohty M, Mateos MV, Moreau P, Cavo M, Pawlyn C, Zweegman S, Engelhardt M, Driessen C, Cook G, Dimopoulos MA, Gay F, Einsele H, Delforge M, Caers J, Weisel K, Jackson G, Garderet L, van de Donk N, Leleu X, Goldschmidt H, Beksac M, Nijhof I, Schreder M, Abildgaard N, Hajek R, Zojer N, Kastritis E, Broijl A, Schjesvold F, Boccadoro M, Terpos E.
Magazine: Lancet Haematology
Start- and endpage: 934-946
Author: Haggenburg S, Hofsink Q, Rutten CE, Nijhof IS, Hazenberg MD, Goorhuis A.
Magazine: Semin. Hemat.
Start- and endpage: 192-197
Author: Sabine Haggenburg,1 Birgit I. Lissenberg-Witte,2 Rob S. van Binnendijk,3 Gerco den Hartog,3 .... Marit J. van Gils,10 Abraham Goorhuis,14 Caroline E. Rutten,1 Mette D. Hazenberg,1,5,15,* and Inger S. Nijhof1,5,*
Magazine: Blood Advances
Start- and endpage: 1537-1546
Author: Hofsink Q, Lissenberg-Witte BI, Haggenburg S, Goorhuis A, Hazenberg MD, Rutten CE, den Tex P, de Vries EGE, van der Veldt AAM, Kemmeren JM, de Keizer NF, Huijgens PC, Dinmohamed AG, van Roon A, Pijpers J, van Roekel C, van den Hof S, Hahné SJM, de Gier B, Heijmans J, Nijhof IS.
Magazine: J Infect Dis
Start- and endpage: 363-372
Author: drs. S. Haggenburg1, drs. Q. Hofsink1, dr. A. Broers2, drs. J. van Doesum3, dr. C. van Elssen4, dr. R. van Binnendijk5, dr. G. den Hartog6, dr. J. Heijmans7, dr. P. Mutsaers2, dr. T. van Meerten3, dr. S. Halkes8, prof. dr. M. Heemskerk9, dr. B. Goorhuis10, dr. C. Rutten7, prof. dr. M. Hazenberg7,11, dr. I. Nijhof12
Magazine: Nederlands Tijdschrift voor Hematologie
Start- and endpage: 217-223
Author: Campanella A, Capasso A, Heltai S, Taccetti C, Albi E, Herishanu Y, Haggenburg S, Chatzikonstantinou T, Doubek M, Kättström M, Giannopoulos K, Simkovic M, Moreno C, Massaia M, Bumbea H, Alshemmari S, Ranghetti P, Perotta E, Martini F, Sant'Antonio E, Colia M, Combi C, Levi S, Kater AP, Hazenberg M, Nijhof IS, Hofsink Q, Demosthenous C, Kotaskova J, Zaleska J, Vrbacky F, Raya AM, Bisogno D, Tripoli IE, Popov VM, Roman V, Stavroyianni N, Karypidou M, Scarano E...Stamatopoulos K, Ghia P.
Magazine: Am J Hematol
Start- and endpage: 745-750