Sniffing out Covid: Perspective for patients with persisting loss of smell, towards better understanding and treatment.
Naar schatting kreeg 2 van de 3 patiënten met een COVID-19 infectie te maken met reukverlies. Bij het merendeel keerde het reukvermogen binnen een aantal weken terug, maar er zijn ook patiënten bij wie de klachten aanhielden, of die te maken kregen met een verstoord reukvermogen, wat grote invloed heeft op het dagelijks leven. Dit project richtte zich op het verbeteren de zorg en het perspectief voor deze patiëntengroep, evenals op het verzamelen van meer kennis over effectieve behandelingen.
Doel
Het doel van deze studie was om het natuurlijke beloop van anosmie (gebrek aan reukzin) na een COVID-19 infectie te onderzoeken, en of dit gunstig te beïnvloeden is met (lokale) corticosteroïden.
Aanpak/werkwijze
Een jaar lang is herhaaldelijk het reuk- en smaakvermogen van een groep COVID-19 patiënten gemeten en is gekeken naar de invloed ervan op eetgedrag en kwaliteit van leven. Ook onderzochten de onderzoekers door middel van (f)MRI en PET scans wat het effect van reukverandering op de hersenen is. Daarnaast is onderzoek gedaan naar behandelingsmogelijkheden van reukverlies bij COVID-19 met orale corticosteroïden.
Samenwerkingspartners
UMC Utrecht, Wageningen University, Ziekenhuis Gelderse Vallei, Amsterdam UMC – locatie VUmc, Reuksmaakstoornis.nl
Resultaten
Veel patiënten blijven last hebben van anosmie (gebrek aan reukzin), parosmie (geuren anders waarnemen) en fantosmie (niet-bestaande geuren waarnemen). Er vindt wel herstel plaats, maar lang niet bij iedereen en het leidt ook niet altijd tot volledig herstel. Patiënten kunnen soms eerst weer “normaal” ruiken, maar een maand later weer verlies of verstoring ervaren. Reuk en smaakklachten hangen samen met kwaliteit van leven, eetlust en honger. Deze klachten bleven vaak bestaan na een jaar. Patiënten met reukverlies hebben een kleiner volume van de bulbus olfactorius en schade in andere reukgebieden. Uit de PET studie bleek dat actieve neuroinflammatie (ontstekingsactiviteit in het zenuwstelsel) geen oorzaak was van aanhoudende post-COVID reukklachten. Een 10-daagse behandeling met prednisolon (een ontstekingsremmer) had geen effect op het herstel van het reukvermogen.
Langere follow-up is aan te raden, ook binnen de onderzoeken naar behandelopties, omdat herstel niet constant is. Gezien andere literatuur die relatie tussen reukverlies en cognitieve achteruitgang laat zien, is onderzoek naar neurodegeneratie en cognitieve klachten binnen deze doelgroep ook van belang. Er moet worden ingezet op psychologische ondersteuning voor patiënten.
Overig
Dit onderzoek is 1 van de 12 studies op het gebied van onderzoek naar optimale medisch-specialistische zorg bij COVID-19. De onderzoeken hebben als doel het beantwoorden van belangrijke kennishiaten op gebied van behandeling. ZonMw faciliteert deze onderzoeken in het COVID-19 deelprogramma Behandeling om een bijdrage te leveren aan het bevorderen van optimale zorg voor COVID-19. De kennishiaten zijn geïdentificeerd door de Multidisciplinaire Wetenschapscommissie COVID-19 van de Federatie Medisch Specialisten (FMS).
Products
Author: Boesveldt S; Postma E; Boek W; Kamalski DMA; van Dijk B.
Magazine: Clinical Nutrition Open Science
Start- and endpage: 249-262
Link: https://www.clinicalnutritionopenscience.com/article/S2667-2685(24)00038-X/fulltext
Author: Schepens EJA; Blijleven EA; Boek WM; Boesveldt S; Stokroos RJ; Stegeman I; Kamalski DMA
Magazine: BMC Med
Start- and endpage: 445-
Link: https://bmcmedicine.biomedcentral.com/articles/10.1186/s12916-022-02625-5
Author: Schepens EJA; Boek WM; Boesveldt S; Stegeman I; Stokroos RJ; Kamalski DMA
Magazine: BMJ Open
Start- and endpage: 60416-
Link: https://bmjopen.bmj.com/content/12/8/e060416
Author: Schepens EJA; Boek WM; Boesveldt S; Stokroos RJ; Stegeman I; Kamalski DMA
Magazine: BMC Med
Start- and endpage: 490-
Link: https://bmcmedicine.biomedcentral.com/articles/10.1186/s12916-023-03205-x
Author: SChepens EJA; de Haas CJM; Postma EM; van Dijk B; Boesveldt S; Stegeman I; Kamalski DMA
Magazine: Rhinology
Start- and endpage: 386-
Link: https://www.rhinologyjournal.com/Abstract.php?id=3165