Cost-effectiveness of cognitive behaviour therapy for recent onset schizophrenia patients with persistent and recurrent psychosis.
Cognitieve gedragstherapie (CGT) is een vorm van behandeling bij psychoses. Hierbij leert de patiënt inzicht te krijgen in zijn/haar (afwijkende) gedrag en krijgt hij/zij aanwijzingen hoe dit gedrag aan te passen. In Groningen is onderzocht hoe effectief CGT is bij mensen die psychoses ervaren als gevolg van schizofrenie en wat de kosten van CGT hierbij zijn. Hiertoe werden 110 schizofreniepatiënten behandeld met CGT en kregen 106 schizofreniepatiënten andere (standaard)behandelingen. De met CGT behandelde patiënten bleken in de onderzoeksperiode meer dagen ‘normaal’ gedrag te vertonen dan de andere patiënten. Met CGT bleven de psychotische klachten ook vaker helemaal weg. Iedere extra ‘normale’ dag dankzij de CGT-behandeling kost € 41--. Voor patiënten onder hen die tot 3 maanden voor de behandeling niet opgenomen waren geweest, kostte iedere extra ‘normale’ dag € 12,--.
Verslagen
Eindverslag
Doel van de studie: Cognitieve Gedragstherapie voor psychose kan emotionele distress en psychotische symptomen verminderen. Kleine tot middelmatige effect-grootten zijn gevonden in meta-analyses en CGT is hedentendage opgenomen in evidence-based richtlijnen in Nederland en andere landen. In Nederland is slechts één kleine studie gedaan bij Hallucinatiegerichte Integratieve Therapie. Het doel van deze studie is om de kosten-effectiviteit te bepalen van CGT vergeleken met standaardzorg (TAU) bij patiënten met schizofrenie met blijvende of terugkerende symptomen.
Methode: Een multi-site gerandomiseerde gecontroleerde trial met CGT en TAU. De randomisatie was gestratificeerd over zes regio's in het land.
De primaire uitkomstmaat is het aantal dagen normaal functioneren, gedefinieerd als het aantal dagen functioneren binnen de normale range van de bevolking en zoals gemeten met de Sociaal Functioneren Schaal (SFS), gecombineerd met geen of minimaal lijden onder de symptomen en geen of minimale verstoring van het alledaagse leven door symptomen zoals gemeten met de Psychosis Rating Scale (PSYRATS).
De kosten omvatten CGT (training/ supervisie therapeuten, training van patiënten, therapiesessies), opnamekosten en dagbehandeling, ambulante zorg en thuiszorg, dagactiviteiten, medicatie, tijdskosten, informele zorg (mantelzorg), out-of-pocket kosten, en productiviteitsverlies.
De secundaire uitkomstmaten zijn:
1) Medische en niet-medische kosten van alle geïncludeerde patiënten
2) Medicatietrouw
3) Psychiatrische symptomen
4) Kwaliteit van leven
5) Psychotische terugval
De onderzoeksgroep betreft patiënten uit het schizofreniespectrum met blijvende symptomen ondanks adequate antipsychotische behandeling. Zij hebben blijvende symptomen die emotioneel ontregelend zijn en die het leven van alledag verstoren, waardoor deelname aan de samenleving beperkt is.
De behandeling bestaat uit maximaal 26 wekelijkse sessies en is grotendeels geprotocollerd. Zes stappen worden achtereenvolgens gedaan: pre-therapie training in gebeurtenis, gedachte, gevoel en gedrag, informatie over wederzijdse verwachtingen en rollen, het veranderen van disfunctionele opvattingen in meer functionele opvattingen en terugvalpreventie. De behandeling kan eerder eindigen dan na 26 zittingen als de doelen van de patiënt bereikt zijn.
Resultaten:
110 patienten werden toegewezen aan CGT en 106 aan TAU.
(1) het aantal dagen normaal functioneren was 169 voor de CGT groep en 84 voor de TAU groep. De berkende waarde van de ICER (incrementele kosten-effectiviteit ratio) bedroeg € 41 per additionele dag normaal functioneren. De waarde van de ICER is positief en dat beketent dat CGT geassocieerd is met hogere gemiddelde kosten en betere gezondheidsuitkomsten.
Een sensitiviteitsanalyse die alle patiënten uitsloot die in de drie maanden voor de aanvag van de studie opgenomen zijn geweest, toonde dat de gemiddelde kosten in beide groepen lager waren, en dat de verschillen tussen beide groepen aanzienlijk geringer was (€ 1.155,--)dan in de andere sensitiviteitsanalyses. Bij deze analyse waren de incrementele kosten € 12 per additionele dag normaal functioneren.
(2) Symptomen
Er waren geen verschillen in de interactie op de positieve symtomen en de totale symptomen van de PANSS; meer CGT patiënten bereikten de remissiestatus dan TAU patiënten. Maten van het lijden onder symptomen en de verstoring van het alledaagse leven door wanen en hallucinaties verbeterden in de CGT conditie. Gedurende de follow-up bleef dit gedeeltelijk behouden bij wanen op het nieveau van een tendens en het was statistisch significant behouden bij hallucinaties.
(3) Medicatietrouw
De medicatie trouw is goed in beide groepen vanaf het begin en veranderde niet.
(4)5 jaars model van kosten-effectiviteit
De CGT patiënten worden geschat 908 dagen normaal functioneren te hebben over een periode van vijf jaar en de TAU groep 783 dagen. De resulterende ICER is € 52 per additionele dag normaal functioneren. Zond
In de afgelopen periode is de inclusieperiode verlengd met 6 maanden en zijn de inclusiecriteria verruimd van schizofreniepatienten met blijvende symptomen in de eerste vijf jaar van de ziekte naar schizofreniepatienten met blijvende symptomen. Deze verruiming van de criteria en verlenging van de inclusieperiode is succesvol afgerond. Op vrijdag 29 september waren er 230 patienten geïncludeerd.
De studie was verweven met de implementatiestudie van praktijkzorgprojecten 100-003-009. Door het samenvoegen van beide studies is de financiering voor project 100-003-009 komen te vervallen. De subsidie voor het samengevoegde project bedraagt € 430.400 via het project 945-06-406.