De ontwikkeling van een methodiek voor werknemers om zelf regie te nemen in het re-integratieproces.

Veel werknemers vinden het moeilijk om zelf regie te nemen tijdens ziekte en re-integratie. Zij hebben vaak moeite met het begrijpen van informatie, het voeren van gesprekken en het actief bijdragen aan hun terugkeer naar werk. Dit project ontwikkelde, implementeerde en evalueerde een methodiek die werknemers ondersteunt bij het nemen van meer eigen regie tijdens hun re-integratie.

Doel

Het project ERIRE (Eigen Regie in Re-integratie) had als doel een methodiek te ontwikkelen, implementeren en evalueren die werknemers ondersteunt bij het nemen van meer eigen regie tijdens hun re-integratieproces. Het project richtte zich op het versterken van kennis, vaardigheden en zelfvertrouwen, zodat werknemers beter in staat zijn een actieve rol te spelen in hun terugkeer naar werk.

Aanpak

Het project bestond uit twee fasen. In de eerste fase ontwikkelden de projectpartners de ERIRE-methodiek op basis van literatuuronderzoek, interviews en focusgroepen. Hieruit bleek dat eigen regie geen vanzelfsprekendheid is, maar een leerproces waarvoor informatie, vaardigheden en passende ondersteuning nodig zijn.

De ERIRE-methodiek bestaat uit: 

• een eigen regiegesprek kort na uitval;
• een eigen perspectiefgesprek bij langduriger verzuim;
• ondersteunende hulpmiddelen, zoals informatie over wet- en regelgeving, werkboekjes ter voorbereiding op gesprekken en materialen om naasten bij het proces te betrekken.

De methodiek werd toegepast bij FrieslandCampina, arbodienst HCS en re-integratiebedrijf Staatvandienst.

In de tweede fase werd de methodiek geïmplementeerd en geëvalueerd. Hiervoor voerden de onderzoekers een procesevaluatie en een effectevaluatie uit.

Samenwerking

Het project werd uitgevoerd in samenwerking met werknemers, werkgevers, arbodiensten, re-integratiebedrijven, verzekeraars en patiëntvertegenwoordigers. Deze partijen leverden een actieve bijdrage aan de ontwikkeling van de methodiek.

De implementatie vond plaats bij FrieslandCampina, arbodienst HCS en re-integratiebedrijf Staatvandienst. Casemanagers, loopbaancoaches en andere professionals ondersteunden de uitvoering van de gesprekken en de begeleiding van werknemers tijdens hun re-integratie.

Resultaten

De procesevaluatie liet zien dat werknemers en professionals de ERIRE-methodiek positief waardeerden. Vooral de extra tijd en persoonlijke aandacht, de ondersteuning bij het voorbereiden van gesprekken en de grotere duidelijkheid over rechten, plichten en re-integratiemogelijkheden werden als waardevol ervaren. Tegelijkertijd bleek dat maatwerk essentieel is: het optimale moment voor een regie- of perspectiefgesprek verschilt per werknemer.

De effectevaluatie liet geen aantoonbaar verschil zien in de snelheid van werkhervatting tussen de interventie- en controlegroep. In beide groepen nam de verzuimduur in vergelijkbare mate af.

Ondanks het uitblijven van een meetbaar effect op werkhervatting leverde het project belangrijke praktische en wetenschappelijke opbrengsten op, waaronder handleidingen, gespreksprotocollen, trainingsmodules, ondersteunende hulpmiddelen en wetenschappelijke publicaties. Daarnaast hebben FrieslandCampina en Staatvandienst aangegeven de methodiek te blijven gebruiken. Ook bestaat er interesse vanuit werkgevers, verzekeraars en arbodiensten om de aanpak verder te implementeren en op te schalen.

Belangrijkste inzichten uit het project

• Eigen regie tijdens re-integratie kan worden versterkt door gerichte gesprekken, toegankelijke informatie en passende begeleiding.
• Werknemers en professionals waarderen de ERIRE-methodiek positief.
• Maatwerk is essentieel; het optimale moment voor een regie- of perspectiefgesprek verschilt per werknemer.
• Vervolgonderzoek is nodig om effecten op duurzame werkhervatting in verschillende doelgroepen en arbeidscontexten verder vast te stellen.