Digital interdisciplinary consultation in Dutch primary care
Digitaal interdisciplinair overleg in de Nederlandse eerste lijn
Om de communicatie tussen huisartsen en specialisten te verbeteren zijn diverse vormen van teleconsultatie ontwikkeld. Digitaal intercollegiaal overleg (DICO) maakt het mogelijk dat zorgverleners makkelijker overleggen, wat kan zorgen voor betere en snellere zorg voor patiënten. Er is er echter weinig kennis over de voor- en nadelen van deze vormen van overleg. Het wetenschappelijke bewijs is nog beperkt en grotendeels gebaseerd op observationeel onderzoek.
Doel
In dit onderzoek werkten onderzoekers uit verschillende vakgebieden samen om inzicht te krijgen in de voor- en nadelen van en randvoorwaarden voor diverse soorten teleconsultatie. Ook ondersteunt het de ontwikkeling van nieuwe vormen van huisartsgeneeskunde en het verlenen van doelmatige zorg.
Aanpak
Eerst werden de vormen van teleconsultatie in kaart gebracht. Vervolgens is er onderzoek gedaan naar de meningen van betrokkenen over teleconsultatie, en is er gekeken welke uitkomsten belangrijk zijn bij het meten van effect. In de praktijk werd gekeken op welke wijze de gesprekken tussen arts en patiënt beïnvloed worden door de gekozen vorm van teleconsultatie, en werden deze gesprekken geanalyseerd. Tot slot is er onderzocht welke vorm van teleconsultatie in specifieke situaties wordt gekozen.
Conclusies
- DICO toont potentie om de efficiëntie in de zorg te vergroten en patiënten vaker op de juiste plek en tijd van zorg te voorzien. Ondanks deze belofte is het huidige wetenschappelijke bewijs nog beperkt en grotendeels gebaseerd op observationeel onderzoek; grootschalige, robuuste RCT’s ontbreken veelal. Wel blijkt uit praktijkervaringen dat onder gebruikers – patiënten, huisartsen en specialisten – de tevredenheid hoog is.
- De implementatie van DICO vraagt echter aandacht voor aspecten als werkdruk, duidelijke verantwoordelijkheidsverdeling en praktische randvoorwaarden zoals gebruiksgemak en flexibiliteit van platforms. Voor huisartsen is integratie van DICO in het medisch dossier essentieel, net als snelle terugkoppeling en eenvoudige documentatie.
- Toepassingsmogelijkheden zijn breed, met kansen in onder meer ouderengeneeskunde, ggz en opleiding. Het draagvlak voor digitale communicatie, zowel tussen artsen als richting patiënten, is groot. Wel is het van belang ruimte te bieden voor pragmatische doorontwikkeling.
- Patiëntbetrokkenheid bij het inzetten van DICO blijkt vaak gering en afhankelijk van context en voorkeuren is, met een centrale rol voor de huisarts zelf. Goede informatievoorziening aan de patiënt over de inzet DICO en de rol daarin is noodzakelijk en zou moeten worden afgestemd op het type vraag en de specifieke situatie. Dit kan bijdragen aan betere patiëntgerichte implementatie.
- Het blijkt dat huisartsen multidisciplinaire DICO vaker gebruiken voor diagnosevragen, terwijl een op-een-consulten vooral voor verwijsvragen ingezet worden. De precieze verdeling verschilt per vakgebied.
Aanbevelingen
- Toekomstig onderzoek zou zich, naast harde uitkomstmaten als aantal verwijzingen, vooral moeten richten op impact op kwaliteit, veiligheid en optimale inbedding van DICO in de dagelijkse zorgpraktijk.
- Bij de implementatie van DICO moet er blijvend aandacht zijn voor werkdruk, een duidelijke verdeling van verantwoordelijkheid en gebruiksvriendelijkheid.
- De patiëntbetrokkenheid bij DICO is laag en zou verbeterd moeten worden met behulp van goede informatievoorziening over de inzet van DICO en de rol van de patiënt.
Video
Bekijk de korte video voor patiënten over digitale huisartsenzorg op YouTube:
Beantwoording kennisvragen
Met de opgeleverde resultaten is deels antwoord gegeven op onderstaande onderzoeksvragen, die voortkomen uit 5 prioriteiten van de Nationale Onderzoeksagenda Huisartsgeneeskunde:
- Wat is de huidige evidence-base voor digitale interdisciplinaire consultaties tussen huisartsen en specialisten en welke typen zijn momenteel beschikbaar in Nederland?
- Welke uitkomstmaten van digitale interdisciplinaire consultaties zijn belangrijk voor patiënten, huisartsen, specialisten en zorgverzekeraars?
- Hoe kunnen de uitkomstmaten van digitale interdisciplinaire consultaties betrouwbaar worden vastgesteld met behulp van beschikbare data?
- Wat is de invloed van (digitale) interdisciplinaire consultaties op gezamenlijke besluitvorming in de huisartsenpraktijk?
- Welke typen interdisciplinaire consultatie zijn geschikt en worden gebruikt voor welke soorten klinische problemen en vraagstellingen?
We hebben in kaart gebracht wat stakeholders belangrijk vinden bij het evalueren van eHealth-innovaties voor digitaal consulteren, welke belemmeringen huisartsen zien bij het gebruik van de innovaties, welke informatie uitwisseling er plaats vindt en hoe patiënten betrokken zijn.
Vervolgproject
Dit project heeft een vervolg gekregen in het project:
Producten
Auteur: Petra Buist
Magazine: Huisarts & Wetenschap
Auteur: Ken MM Peeters, Carmen Y. Hidding, Petra Buist, Sanne M. Sanavro, Dennis van der Lugt, Joke Stoffelen, Marco H. Blanker, Henk van der Worp, Henk J. Schers, Esther Giroldi, Jochen WL Cals, Jesse Jansen
Magazine: Patient Education and Counseling
Link: https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S073839912500727X?via%3Dihub
Auteur: C Y Hidding, P Buist, K Peeters, J Cals, J Jansen, N D Scherpbier-de Haan, J Stoffelen, M H Blanker, H van der Worp, S M Sanavro, S M Grol, H J Schers
Magazine: Family Practice
Link: https://academic.oup.com/fampra/article/42/5/cmaf074/8267988?login=true#google_vignette
Link: https://umcgresearchdatacatalogue.nl/all/collections/DICO
Link: https://www.zorgbelanginclusief.nl/projecten/digitale-huisartsenzorg-huisartsen-raadplegen-specialisten-digitaal/
Kenmerken
-
Projectnummer:
10060022010001
-
- Looptijd: 100%
Looptijd: 100 %20222025 - Gerelateerde programma's:
- Gerelateerde subsidieronde:
-
Projectleider en penvoerder:
dr. H. van der Worp
-
Verantwoordelijke organisatie:
Universitair Medisch Centrum Groningen
Beantwoorden kennisvragen uit de huisartsenpraktijk
Meer projecten
Bekijk andere ZonMw-projecten waarbij projectleider Henk van der Worp betrokken is