Handreiking voor de implementatie en verankering van een Zorgprogramma Palliatieve Zorg voor Grote Organisaties
Stichting Leerhuizen Palliatieve constateerde, dat het organisaties vaak ontbreekt aan stuurkracht om de palliatieve zorg op een hoger plan te tillen. De scholing en vorming die geëngageerde professionals te bieden hebben aan cursisten, die minder frequent met palliatieve zorg te maken hebben, mist vaak een structurele borging. Borging van het geleerde wordt in hoge mate gehinderd door matige tot slechte relaties tussen professionals en management. Daarnaast maken diverse en gefragmenteerde visies op palliatieve zorg het niet makkelijker.
Doel
Laurens, Zorggroep Rijnmond en het Maasstad Ziekenhuis hebben inmiddels ruime ervaring met de borging van palliatieve zorg in hun organisatie. Samen met Leerhuizen Palliatieve Zorg schreven zij een handreiking voor de implementatie, verankering en bijbehorende tools van een zorgprogramma voor palliatieve zorg. In deze handreiking wordt beschikbare (impliciete) kennis en ervaring gebundeld en systematisch en inzichtelijk geordend voor andere zorgorganisaties die zich bezig (gaan) houden met palliatieve zorg.
Aanpak/werkwijze
Allereerst formuleerde de stuurgroep de expliciete doelen en gewenste resultaten voor het project. Vervolgens startten we met het bestuderen van literatuur over implementatie van interventies in de (palliatieve) zorg. We ontwikkelden een vragenlijst voor semi-gestructureerde interviews met sleutelfiguren. Ook vond een expertmeeting plaats met een brede groep deskundigen uit de ziekenhuis- en verpleging en verzorging-sector, bestaande uit projectleiders, stafmedewerkers, managers en leden van raden van bestuur die betrokken zijn bij de ontwikkeling en implementatie van een programma palliatieve zorg in hun organisatie. Met de aanwezigen van deze expertmeeting hielden we de gehele periode van dit project contact. Dit heeft ertoe geleidt dat de handreiking naadloos aansluit bij de dagelijkse praktijk in den lande, en niet alleen in het Rotterdamse.
Vervolgens legden we de handreiking, na vele versies, voor aan een professionele tekstschrijver om ervoor te zorgen dat de handreiking prettig leesbaar is voor de beoogde doelgroepen. Uiteindelijk ontwierpen we de handreiking samen met een grafisch vormgever.
Samenwerkingspartners
We werkten samen met Laurens, Zorggroep Rijnmond, Lelie Zorggroep, het Maasstad Ziekenhuis, het Integraal Kankercentrum Nederland, Hogeschool Rotterdam, Erasmus Medisch Centrum en tal van regionale en landelijke netwerken. aan de ontwikkeling van de handreiking.
Resultaten
Zorgorganisaties hebben met de ‘Handreiking voor de ontwikkeling, implementatie en verankering van een programma palliatieve zorg in grote organisaties’ een instrument in handen welke aanknopingspunten biedt, waarmee hun professionals en managers samen de palliatieve zorg daadwerkelijk op een hoger plan kunnen brengen.
In de handreiking staat beschreven hoe professionals en managers stapsgewijs aan de slag kunnen gaan om een programma palliatieve zorg te ontwikkelen, te implementeren en te borgen binnen de eigen organisatie en wat hierbij belemmerende en bevorderende factoren zijn. Ook is beschreven hoe dit proces van ontwikkeling, implementatie en borging bij Laurens, Lelie zorggroep en het Maasstad Ziekenhuis eruit heeft gezien. In de bijlagen van de handreiking zijn ook vele documenten/instrumenten opgenomen die door deze 3 initiatiefnemende partijen gebruikt zijn/worden.
ZonMw en palliatieve zorg
Dit project financierden we vanuit ons Onderzoekprogramma palliatieve zorg. Met het programma zetten we ons in voor een goede kwaliteit van leven voor mensen die ongeneeslijk ziek zijn en hun naasten. Dat betekent dat zij zorg en ondersteuning krijgen op lichamelijk, psychisch, sociaal en spiritueel vlak, aansluitend op hun wensen en behoeften. We stimuleren verbetering in de palliatieve zorg door samen met partijen uit beleid, onderzoek, praktijk en het onderwijs te investeren in kennisontwikkeling, verdere professionalisering van de palliatieve zorg en kennisbenutting van ontwikkelde resultaten.