Healthy Living in Utrecht after (minor) Stroke (HeLiUS)
Twee derde van de mensen die een (lichte) beroerte krijgt, gaat direct vanuit het ziekenhuis naar huis. Zij ervaren geen grote (lichamelijke) consequenties van de beroerte, maar hebben thuis vaak wel vragen of klachten. Bovendien is de kans op herhaling en toename van gezondheidsrisico's gerelateerd aan de leefstijl aanwezig. De zorg en ondersteuning in de eerste lijn in de eigen omgeving van deze mensen is vaak lastig te vinden.
Doel
Het doel van dit project was om de zorg en ondersteuning voor mensen na beroerte in de regio Utrecht verbeteren, door een multidisciplinair zorgpad gericht op zorg-gerelateerde preventie in de eerste lijn te ontwerpen.
Resultaat
Dit project leverde een interprofessionele werkwijze in de eerste lijn voor het bereiken en behouden van een gezonde leefstijl voor mensen na een beroerte op, die ondersteund wordt met een gespreks-/beslistool 'Het gezonde huis' en een digitale samenwerkingsomgeving. De werkwijze levert gepersonaliseerde leefstijltrajecten op gebaseerd op 4 principes:
- grip op leefstijlgedrag
- regie bij de patiënt
- toegankelijk voor iedereen
- de voorwaarden voor interprofessionele samenwerking, zoals gezamenlijke doelstelling en gebruiken van elkaars expertise
Er is een werkwijze ontwikkeld, bestaande uit intake, strategie, uitvoeren, monitoren en evalueren. Bij de ontwikkelde werkwijze voor de leefstijl trajecten kan gebruik gemaakt worden van een gespreks-/beslistool ‘Het gezonde huis’ om tijdens de intake de behoeften en focus van het leefstijl traject en de samenstelling van het team en de fasering met monitoring binnen het traject samen te bepalen. ‘Het gezonde huis’ is als samenwerkingsmodule digitaal beschikbaar op het platform van OZO.
Aanbevelingen
- Uit de evaluatie van testfase van de werkwijze bleek dat de ondersteunende gespreks-/beslistool en de digitale omgeving voor de samenwerking nog niet diversiteitsinclusief genoeg zijn. De metafoor van 'Het gezonde huis' kan cultuurresponsiever doorontwikkeld worden en het gebruik ervan en van de digitale omgeving zou nog meer rekening moeten houden met gezondheidsvaardigheid van de patiënten en hun naasten en digitale geletterdheid van patiënten, hun naasten en professionals. De aanbeveling is de diversiteitsinclusiviteit van de interprofessionele werkwijze door te ontwikkelen samen met alle betrokkenen.
- Daarnaast is het belangrijk de effectiviteit van deze interprofessionele werkwijze op passende zorg verder te onderzoeken, om daarmee een basis voor een reële bekostiging te leggen. Een grote belemmering voor interprofessionele samenwerking, zo bleek in de ontwikkelfase met bevestiging in de testfase, was de bekostiging van de interprofessionele samenwerking en daarmee de tijd die hiervoor geïnvesteerd kan worden door de professionals.
Kansen en succesfactoren
Het project was een co-design-project, waarbij gebruik is gemaakt van de Double Diamond methodologie. Er waren 8 co-creatiesessies met professionals, ervaringsdeskundigen, mantelzorgers en onderzoekers. In de eerste 3 co-creatiesessies is in fasen Discover en Define ,door bijvoorbeeld patient journeys, persona’s en een samenwerkingsmatrix te maken van het probleem van interprofessionele samenwerking rondom gezonde leefstijl bij mensen met een lichte beroerte in de regio Utrecht, geëxploreerd en gedefinieerd. Vervolgens is er in 2 sessies gewerkt aan oplossingen, die uiteindelijk zijn uitgemond in een aantal gedragen principes, die een gezamenlijk visie vormen voor het inrichten van een interprofessionele leefstijltrajecten. Op basis hiervan is een werkproces beschreven. Daarnaast is er een gesprekstool ontworpen, die het inrichten van de trajecten kan ondersteunen. De gesprekstool is geïntegreerd in een digitale samenwerkingsmodule op een bestaand platform. In een zesde co-creatiebijeenkomst is er een validering van de werkwijze met de gesprekstool geweest met alleen de patiënten en hun mantelzorgers, zodat wij zekerder waren dat alle beslissingen gezamenlijk genomen zijn. De laatste bijeenkomsten zijn op de locaties van 2 netwerken binnen het MNNU om de werkwijze te implementeren, met de noodzakelijke lokale adaptaties, en te kunnen testen.
De belangrijkste kansen in het co-design proces, is dat de implementatie van de uiteindelijke opbrengsten al begint in de eerste fase van het proces, omdat het een gezamenlijk proces is en er daardoor draagvlak kan ontstaan.
De belangrijkste belemmeringen tijdens dit project zijn te vinden in de externe voorwaarden zoals bekostiging van de zorgverlening en ondersteuning. Echter zijn ook veel professionals zeer sterk intrinsiek gemotiveerd de kwaliteit van de geleverde zorg en ondersteuning zo hoog mogelijk te houden, waardoor dit geen knelpunt is geworden.