Inspannings- en hersteldiagnostiek om veilig te bewegen bij post-COVID patiënten

Het doel van deze studie is om PEM beter meetbaar te maken met innovatieve meetinstrumenten uit de sportgeneeskunde, zodat patiënten veilig kunnen bewegen in hun dagelijks leven. Met een submaximale cardiopulmonale inspanningstest kan een veilig inspanningsniveau op basis van hartslag worden vastgesteld. Hartslagvariabiliteit (HRV) kan daarnaast helpen om problemen en herstel van het autonome zenuwstelsel in kaart te brengen. Pacing-strategieën kunnen worden verbeterd door gebruik te maken van sturing op hartslag en herstel van HRV.

Het project bestaat uit 2 delen: 

1. een validatiestudie om de betrouwbaarheid van de inspanningstest te testen bij het bepalen van PEM-drempels bij post-COVID patiënten en controles
2. een interventiestudie om te onderzoeken of een gepersonaliseerd pacing-advies PEM-klachten na 3 maanden kan verminderen en herstel kan verbeteren in vergelijking met gebruikelijke zorg. 

Uitkomsten worden gemeten via vragenlijsten, inspanningstesten, HRV-metingen (met hartslagsensor) en een spiersensor (NIRS). Voor de validatiestudie worden 30 post-COVID patiënten met PEM en 30 gezonde controles onderzocht. De interventiestudie includeert 150 patiënten (2:1 interventie/usual care), gerekruteerd via sportmedische centra en de biobank van Post-COVID Netwerk Nederland (PCNN).

De onderzoeksgroep combineert expertise uit de sportgeneeskunde, biomedische wetenschappen en epidemiologie. Fred Hartgens, projectleider en hoogleraar klinische sportgeneeskunde (UMC Utrecht), richt zich op inspanningsadvies bij chronische ziektes. Sportartsen Willemien van Teeffelen, Victor Niemeijer en Kasper Janssen hebben klinische ervaring met patiënten met post-COVID en chronisch vermoeidheidssyndroom, en meten hartslagvariabiliteit en uithoudingsvermogen (o.a. met behulp van een nieuwe spiersensor – NIRS). André Verbeek, emeritus hoogleraar klinische epidemiologie, brengt expertise in het methodologische vlak. Spier- en inspanningsfysioloog Rob Wüst onderzoekt pathofysiologie van PEM. De combinatie van medische, sportwetenschappelijke en epidemiologische kennis maakt het onderzoek naar veilig bewegen bij post-COVID patiënten wetenschappelijk en klinisch relevant.

De studie geeft inzicht in belangrijke aspecten van PEM, inspanningsintolerantie en vermoeidheid bij post-COVID patiënten, inclusief hersteladviezen rondom dagelijkse activiteiten, werk, slaap en beweging. Ook wordt onderbouwing gegeven voor pacing-strategieën op basis van een veilige hartslagfrequentie en herstel van HRV. Het project biedt concrete hulpmiddelen voor een gestandaardiseerde aanpak van inspanningsdiagnostiek en behandeling van post-COVID en andere post-acute infectiesyndromen. Patiënten krijgen meer inzicht in hun fysieke grenzen en worden ondersteund met hulpmiddelen voor pacing om hun energiebalans te herstellen. Zorgverleners en patiëntenorganisaties krijgen voorlichting en scholing over de nieuwste methoden voor inspanningsdiagnostiek en HRV monitoring bij post-COVID. De richtlijnen voor sportgeneeskunde en van de Federatie Medisch Specialisten worden aangepast aan de nieuwste inzichten.