Achtergrond afbeelding Achtergrond afbeelding darkmode

Mitochondriale oxygenatie als niet-invasieve ambulante test ter objectieve herkenning van PEM

Post-exertionele malaise (PEM) is een veelvoorkomend probleem bij mensen met post-COVID. Er is nog geen eenvoudige manier om PEM objectief vast te stellen. Dit project richt zich op het ontwikkelen van een niet-invasieve test om PEM objectief te meten, gebaseerd op de hypothese dat PEM ontstaat door gebrek aan zuurstof of door verstoord gebruik van zuurstof door weefselcellen. De test meet zuurstofspanning (mitoPO2) en zuurstofverbruik (mitoVO2) in mitochondriën om de impact van fysieke inspanning vast te stellen.

Doel

Het doel is om een patiëntvriendelijke methode te ontwikkelen, waarmee PEM met hulp van mitoVO2- en mitoPO2-metingen objectief kan worden gediagnosticeerd. Het project richt zich hierbij ook op kinderen en patiënten die aan huis zijn gebonden. Secundair richt het project zich op een beter begrip van de onderliggende mechanismen die bijdragen aan PEM. Dit omvat de analyse van symptomen zoals vermoeidheid en benauwdheid, evenals onderzoek naar microcirculatie, bloedvaten, ontstekingsmarkers, stolling en mitochondriale functies.

Aanpak/werkwijze

Het project onderzoekt post-COVID patiënten met PEM via een observationele studie. Voor, direct na, en 10 tot 15 minuten na een één-minuut zit-en-sta-test worden mitoPO2- en mitoVO2-metingen uitgevoerd (zie figuur 1) met de CE-gecertificeerde COMET-monitor. De COMET-monitor is oorspronkelijk ontwikkeld voor niet-invasieve mitochondriale oxygenatie metingen tijdens operaties en op de intensive care. Microcirculatoire parameters worden gemeten met een handheld microscoop en bloedmonsters worden geanalyseerd op ontstekings- en stollingsmarkers. Als PEM-klachten een dag later optreden, worden mitoPO2-, mitoVO2- en microcirculatiemetingen herhaald. Symptomen en kwaliteit van leven worden geëvalueerd via vragenlijsten om de impact van PEM op het dagelijks functioneren in kaart te brengen.

Afbeelding
illustratie onderzoek PEM liggen zitten

Figuur 1

Samenwerkingspartners

Dit project is een samenwerking tussen 3 academische medische centra (Erasmus MC, UMC Utrecht en Amsterdam UMC, locatie AMC) en een perifeer ziekenhuis (TerGooi). Het project brengt patiënten en behandelaars samen met onderzoekers op het gebied van mitochondriaal, microcirculatie, en post-COVID-onderzoek en sluit aan bij initiatieven vanuit UMC Utrecht en Amsterdam UMC om onderzoek bij patiënten thuis uit te voeren. Daarnaast zijn patiëntenorganisaties nauw betrokken om het perspectief en de behoeften van patiënten te waarborgen. De samenwerking brengt multidisciplinaire expertise samen, waarbij academisch onderzoek, klinische praktijk, en patiëntinbreng naadloos worden gecombineerd. Deze integratie zorgt voor patiëntvriendelijke oplossingen en praktisch toepasbare diagnostische innovaties.

(Verwachte) resultaten

De resultaten van dit project worden verwacht in de vorm van een gevalideerde, niet-invasieve test om PEM objectief vast te stellen, gebaseerd op mitoPO2- en mitoVO2-metingen. Grenswaarden en nieuwe inzichten in microcirculatie, mitochondriale functies, en biomarkers worden ontwikkeld. De verwachte impact is dat patiënten profiteren van betere zorg en objectieve diagnose, terwijl zorgprofessionals efficiëntere diagnostische methoden krijgen. Wetenschappelijk draagt dit project bij aan kennis over PEM-mechanismen en vormt het een basis voor toekomstige behandelingen.

Vervolg

Na afronding van dit project zullen de resultaten worden gebruikt om de ontwikkelde diagnostische test verder te valideren in de praktijk, bijvoorbeeld door de post-COVID behandelcentra. Bovendien worden de inzichten in PEM-mechanismen toegepast om therapieën te ontwikkelen en te testen in vervolgstudies. Samenwerking met nationale en internationale partners, zoals Post-COVID Netwerk Nederland (PCNN), zal bijdragen aan implementatie in de praktijk en kennisdeling. Via Open Access-publicaties en patiëntgerichte communicatie worden de resultaten breed toegankelijk gemaakt voor de wetenschap en zorg.

Verslagen

Voortgang

Veel mensen met post-COVID ervaren post-exertionele malaise (PEM): een duidelijke verergering van klachten na inspanning. Tot nu toe bestaat er geen objectieve test om PEM vast te stellen. Het MONITOR-PEM project heeft als doel een patiëntvriendelijke, niet-invasieve test te ontwikkelen waarmee PEM objectief kan worden gemeten.

In dit onderzoek meet de onderzoeksgroep bij mensen met post-COVID en bij gezonde controles hoe goed cellen zuurstof gebruiken, vóór en na inspanning. Hiervoor maakt de onderzoeksgroep gebruik van de COMET-monitor, die het zuurstofgehalte en zuurstofverbruik in mitochondriën kan meten. De hypothese is dat PEM samenhangt met een verstoorde zuurstofvoorziening of -benutting in weefselcellen.

Het onderzoek verloopt volgens planning. De dataverzameling bij volwassenen met post-COVID is gestart en wordt begin 2026 afgerond. Ook de inclusie van kinderen die MIS-C hebben doorgemaakt is gestart. De resultaten moeten bijdragen aan betere diagnostiek en uiteindelijk aan gerichtere behandeling van mensen met post-COVID.


Kenmerken