Netwerk voor surveillance van luchtwegvirussen onder zorgmedewerkers in Nederland (SENTINEL-Net)

SENTINEL-Net heeft als doel een duurzame, landelijke onderzoeksinfrastructuur op te zetten voor het monitoren van luchtwegvirussen en de immuunrespons van zorgmedewerkers. Het netwerk moet functioneren als een ‘ready-to-activate’ onderzoeksplatform dat snel kan worden opgeschaald bij nieuwe uitbraken en daarmee bijdraagt aan vroege signalering, kennisontwikkeling en een effectieve respons op toekomstige infectieziektedreigingen.

Binnen 4 universitaire medische centra wordt een longitudinale cohortstudie opgezet onder zorgmedewerkers. Deelnemers leveren op vaste momenten bloed-, neus- en slijmvliesmonsters voor onderzoek naar infecties en immuunresponsen. Luchtweginfecties worden vastgesteld met thuis afgenomen PCR-testen. Door gestandaardiseerde protocollen, geautomatiseerde logistieke processen en databeheer volgens FAIR-principes worden gegevens en monsters op een uniforme manier verzameld en opgeslagen. Hiermee ontstaat een schaalbare infrastructuur die zowel reguliere monitoring mogelijk maakt als snel kan worden ingezet tijdens toekomstige uitbraken.

Het project bouwt voort op de samenwerking binnen het SWITCH-netwerk en brengt 4 universitaire medische centra samen in 1 landelijke onderzoeksinfrastructuur. Door expertise op het gebied van infectieziekten, immunologie, cohortonderzoek en datamanagement te bundelen, ontstaat een duurzaam netwerk voor monitoring en onderzoek. De samenwerking is essentieel om gestandaardiseerde gegevens- en monsterverzameling mogelijk te maken en resultaten tussen instellingen vergelijkbaar te maken. Daarnaast sluit SENTINEL-Net aan op bredere nationale initiatieven voor pandemische paraatheid, waardoor kennis, data en infrastructuren efficiënt kunnen worden gedeeld en benut.

In 2029 wordt verwacht dat SENTINEL-Net beschikt over een volledig operationele multicenter cohortinfrastructuur voor de monitoring van luchtwegvirussen onder zorgmedewerkers. Daarnaast is een nationale biobank ingericht en zijn gestandaardiseerde protocollen, datastromen en logistieke processen ontwikkeld en gevalideerd. Het netwerk levert real-time inzicht in viruscirculatie en immuunresponsen en vormt een direct inzetbaar onderzoeksplatform voor toekomstige uitbraken. De resultaten versterken de nationale onderzoeksparaatheid en ondersteunen zowel wetenschappelijk onderzoek als beleidsvorming op het gebied van infectieziektebestrijding.

Na afloop vormt SENTINEL-Net een duurzame nationale infrastructuur die kan worden ingezet voor onderzoek naar bestaande en nieuwe luchtwegvirussen. Het netwerk kan snel worden opgeschaald bij uitbraken en biedt een basis voor verdere samenwerking tussen academische instellingen, publieke gezondheidsorganisaties en andere onderzoeksnetwerken. Daarmee draagt het project structureel bij aan de Nederlandse pandemische paraatheid en onderzoeksinfrastructuur.