Op weg naar landelijke implementatie van despirituele dimensie in de zorg.
Palliatieve zorg richt zich op 4 gebieden: lichamelijk, geestelijk, sociaal en spiritueel. Uit een vragenlijst bleek dat er te weinig aandacht is voor het spirituele deel, zoals zingeving. Dit komt doordat zorgverleners niet altijd weten hoe ze hiermee om moeten gaan. Er is een richtlijn en een digitale leerplek om zorgverleners hierin te trainen. Deze trainingen werden gegeven door duo’s van zorgverleners die gespecialiseerd zijn in zingeving en palliatieve zorg.
Doel
Het doel van ons project was het ‘train-the-trainer’ scholingsprogramma te borgen om zorgverleners in heel Nederland te leren hoe ze beter aandacht kunnen geven aan de spirituele behoeften van patiënten.
Aanpak/werkwijze
In elk van de deelnemende zorgorganisaties gaven implementatieduo’s binnen hun eigen organisatie vorm aan scholing over zingeving in de zorg. Zij kregen hiervoor een training en lesmateriaal en deelden hun ervaringen tijdens terugkomdagen.
Daarnaast meetten we de effecten van de implementatie bij zowel zorgverleners als patiënten. We gingen na of zorgverleners meer in gesprek gingen over zingeving met patiënten na spirituele scholing van zorgverleners. Ook onderzochten we of de scholing leidde tot meer aandacht voor de spirituele dimensie in medische/verpleegkundige statussen (verslaglegging) en of deze interventie bijdroeg aan competentieontwikkeling. Belangrijk onderdeel was hoe we deze scholing kunnen inbedden in het leeraanbod van het Wenckebach Instituut.
Het lesmateriaal kunnen de implementatieduo’s baseren op de digitale leerwerkplaats Zingeving in de Palliatieve Zorg (LWP). De LWP geeft zorgprofessionals handvatten om vragen en dilemma's op het gebied van spiritualiteit en zingeving te herkennen en te begeleiden.
Samenwerkingspartners
We werken samen met Integraal Kankercentrum Nederland, Hogeschool Viaa, Vereniging van Geestelijk Verzorgers, Nederlandse Federatie van Kankerpatientenorganisatie en de Universiteit van Humanistiek.
Resultaten
Het scholingsprogramma is onderdeel geworden van het onderwijsprogramma van het Wenckebach Instituut. De animo om deel te nemen aan de scholing is beperkt. De enquête naar eventuele knelpunten staat uit. De getrainde zorgverleners zijn erg tevreden met de training die zij hebben gekregen.
Door deze trainingen te blijven aanbieden verbetert de aandacht voor het spirituele deel in de palliatieve zorg in Nederland verbeteren.
De digitale leerwerkplaats zingeving in de palliatieve zorg is ontwikkeld in het ZonMw Parelproject ‘Als niet alles is wat het lijkt’, waar dit project een Verspreidings- en Implementatie iMPuls (VIMP) van is.
Zingeving gaat over gezien en gehoord worden als individu. Dat is zeker in de palliatieve fase van belang. Daarom volgde de afdeling Radiotherapie van het UMCG de training 'Coachen op zingevingsgesprekken'. In een interview vertellen internist-oncoloog An Reyners en teamleider laboranten Radiotherapie Inge Georgiadis hoe zij aan de slag gingen met de opgedane kennis.
ZonMw en zingeving in de palliatieve zorg
Dit project financieren we vanuit ons programma Palliantie. Met het programma zetten we ons in voor een goede kwaliteit van leven voor mensen die ongeneeslijk ziek zijn en hun naasten. Het tijdig herkennen en bespreekbaar maken van wensen en behoeften rondom het levenseinde, als ook zingevings- of levensvragen, helpt om passende zorg aan hen te verlenen. Bekijk ook onze onderwerpen kwaliteit van leven en zingeving.