Mobiele menu

Psychological treatment of Personality Disorders: A multi-centered randomised controlled trial on the (cost-)effectiveness of Schema-Focused Therapy.

Patiënten met persoonlijkheidsstoornissenhebben psychische problemen die met hun karakter samenhangen. We onderzoeken de effectiviteit van een nieuwe therapie, schematherapie, bij zes persoonlijkheidsstoornissen: ontwijkend, afhankelijk, obsessief-compulsief, paranoïde, narcistisch en theatraal. Deelnemers krijgen 50 sessies schematherapie gedurende 2 jaar, of een gebruikelijke behandeling. De persoonlijkheidsproblematiek wordt voorafgaand, tijdens, en na de behandeling vastgesteld, evenals andere problemen (als depressie), sociaal functioneren, kwaliteit van leven, etc. Ook worden kosten van de psychische problemen gemeten. Aan het eind bekijken we of de nieuwe therapie een verbetering biedt. Het belangrijkste is of meer mensen genezen van hun persoonlijkheidsstoornis na schematherapie dan na gebruikelijke behandeling. Maar we kijken ook naar andere klachten, kwaliteit van leven, en sociaal functioneren. Ook onderzoeken we of schematherapie goedkoper is voor de maatschappij. Tenslotte vragen we deelnemers en therapeuten naar hun ervaringen met schematherapie zodat we verbeteringen kunnen aanbrengen.

Producten

Titel: Schematherapie in der Praxis
Auteur: Jacob G, Arntz A.
Link: http://www.beltz.de
Titel: Fortschritte der Schematherapie. Konzepte und Anwendungen
Auteur: Arntz A.
Titel: Schematherapie in de praktijk
Auteur: Arntz A, Jacob G.
Titel: Handboek persoonlijkheidspathologie
Auteur: Arntz A, Rijkeboer M, Genderen van H.
Titel: Handboek Schematherapie
Auteur: Bamelis, L., Giesen-Bloo, J., Bernstein, D., & Arntz, A.
Titel: Schema therapy for cluster-C personality disorders
Titel: Schema Therapy for Personality Disorders
Titel: Schema Therapy for Personality Disorders
Titel: Schematherapie bij complexe ptss met as-2
Titel: Recente ontwikkelingen in Schema Therapie: wisselwerkingen tussen praktijk en wetenschap
Titel: Schematherapie voor Cluster-C, paranoïde, narcistische, en theatrale persoonlijkheidsstoornis: eerste bevindingen van een multicenter trial
Titel: The role of childhood traumas in the etiology and treatment of personality disorders. Invited presentation at the expert meeting etiology and treatment of PTSD in adult survivors of chronic childhood trauma
Titel: Demonstration of a chronicly depressed, narcissistic case from the perspective of CBASP and schema therapy
Titel: Schema Therapy for Personality Disorders
Titel: Schema Therapy for Personality Disorders
Titel: Overzicht stand van zaken en nieuwe ontwikkelingen in de schematherapie in Nederland
Titel: Treatment of Personality Disorders: past, present and future
Titel: Schema Therapy for Personality Disorders
Titel: Schema Therapie voor Persoonlijkheidsstoornissen: werken met schema modi en aandacht voor basale behoeften
Titel: Schematherapie voor persoonlijkheidsstoornissen
Titel: Evolution of language use as an indicator of psychotherapeutic change in personality disorders
Titel: Effectiveness of Schema Therapy for six different Personality Disorders as compared to specialized treatment as usual: a multicenter RCT
Titel: Cost-effectiveness of Schema Therapy for six different Personality Disorders
Titel: Economic evaluation of schema therapy and clarification-oriented psychotherapy for personality disorders: a multicenter, randomized controlled trial.
Auteur: Bamelis, L. L. M., Arntz, A., Wetzelaer, P., Verdoorn, R., & Evers, S. M. A. A.
Magazine: Journal of Clinical Psychiatry
Link: http://www.psychiatrist.com
Titel: Word use of outpatients with a personality disorder and concurrent or previous major depressive disorder.
Auteur: Molendijk ML, Bamelis L, Emmerik van AAP, Arntz A, Haringsma R, Spinhoven P.
Magazine: Behaviour Research and Therapy
Titel: Schematherapie mit dem Moduskonzept bei Persönlichkeitsstörungen
Auteur: Jacob GA, Bernstein D, Lieb K, Arntz A
Magazine: Psychiatrie und Psychotherapie up2date
Titel: Imagery Rescripting for Personality Disorders
Auteur: Arntz A.
Magazine: Cognitive and Behavioral Practice
Titel: Extended schema mode conceptualizations for specific personality disorders: an empirical study
Auteur: Bamelis LM, Renner F, Heidkamp D, Arntz A.
Magazine: Journal of Personality Disorders
Titel: Results of a Multicenter Randomized Controlled Trial of the Clinical Effectiveness of Schema Therapy for Personality Disorders
Auteur: Lotte L.M. Bamelis, Ph.D. Silvia M.A.A. Evers, Ph.D. Philip Spinhoven, Ph.D. Arnoud Arntz, Ph.D.
Magazine: American Journal of Psychiatry
Link: https://ajp.psychiatryonline.org/doi/pdf/10.1176/appi.ajp.2013.12040518
Titel: Reduced specificity of autobiographical memory in cluster c personality disorders and the role of depression, worry, and experiential avoidance
Auteur: Spinhoven P, Bamelis L, Molendijk M, Haringsma R, Arntz A
Magazine: Journal of Abnormal Psychology
Titel: Personality disorder patients’ perspectives on the introduction of imagery within schema therapy: A qualitative study of patients’ experiences
Auteur: Napel-Schutz ten MC, Abma TA, Bamelis L, Arntz A.
Magazine: Cognitive and Behavioral Practice
Titel: Design of a multicentered randomized controlled trial on the clinical and cost effectiveness of schema therapy for personality disorders
Auteur: Lotte LM Bamelis, Silvia MAA Evers and Arnoud Arntz
Titel: Word use of outpatients with a personality disorder and concurrent or previous major depressive disorder
Auteur: Molendijk ML, Bamelis L, Emmerik van AAP, Arntz A, Haringsma R, Spinhoven P
Magazine: Behaviour Research and Therapy
Titel: Reduced specificity of autobiographical memory in cluster c personality disorders and the role of depression, worry, and experiential avoidance.
Auteur: Spinhoven P, Bamelis L, Molendijk M, Haringsma R, Arntz A.
Magazine: Journal of Abnormal Psychology
Titel: Considering care
Auteur: L.L.M. Bamelis

Verslagen


Eindverslag

Persoonlijkheidsstoornissen zijn ingewikkelde psychische stoornissen, die niet makkelijk te behandelen zijn. Mensen die aan deze problematiek lijden, hebben van een lage kwaliteit van leven, maken bovenmatig veel van de gezondheidszorg gebruik, en maak veel maatschappelijk kosten, bijv. door ziekteverzuim. De richtlijnen schrijven psychologische behandeling als eerste keus voor. Toch is er nog maar weinig bekend over de effectiviteit en de kosteneffectiviteit daarvan. In deze studie onderzochten wij een relatief nieuwe vorm van psychologische therapie, schematherapie, door deze te vergelijken met de gebruikelijke behandeling die in de 12 deelnemende GGZ centra in Nederland wordt gegeven. Wij richtten het onderzoek op vermijdende, afhankelijke, obsessief-compulsieve, paranoïde, theatrale en narcistische persoonlijkheidsstoornissen. Daarover is nog veel minder bekend dan over borderline. De 279 deelnemers werden op basis van toeval toebedeeld aan de nieuwe experimentele behandeling, schematherapie, of aan de gebruikelijke behandeling. Welke de gebruikelijke behandeling was, werd zoals dat de gewoonte is in de praktijk, bepaald door de intakestaf van het GGZ-centrum, die probeerden de voor die patiënt beste therapie te kiezen. De deelnemers die schematherapie kregen, werden 40 sessies in het eerste jaar aangeboden, gevolgd door 10 sessies in het tweede jaar (die meestal maandelijks plaatsvonden) - om de resultaten te bestendigen en te verdiepen. Hoeveel sessies de deelnemers die de gebruikelijke therapie kregen was afhankelijk van wat bij de gekozen therapie vorm gebruikelijk was. Deelnemers werden voorafgaand gemeten op persoonlijkheidsstoornis-kenmerken, op andere psychische problemen, op hun algemeen en sociaal functioneren, en op hun kwaliteit van leven. Tevens werden alle kosten die met hun problematiek samenhingen met interviews in kaart gebracht. De belangrijkste uitkomst was of de deelnemers 3 jaar na start van de behandeling vrij waren van persoonlijkheidsstoornissen. Daarnaast keken we naar hoeveel mensen voortijdig met de behandeling stopten. Uit de resultaten bleek dat er meer mensen de nieuwe therapie, schematherapie, afmaakten, dan dat de gebruikelijke therapie werd afgemaakt. Dit wijst erop dat schematherapie voor meer mensen aanvaardbaar is dan de gebruikelijke therapie. Mensen die een gebruikelijke therapie kregen voorgeschreven, wisselden ook vaker van therapie. Bovendien waren ze na 3 jaar vaker nog in behandeling; terwijl bijna iedereen die schematherapie kreeg geen behandelig meer had na 3 jaar. Verder bleek dat er meer mensen na schematherapie van hun persoonlijkheidsstoornis hersteld waren dan na de gebruikelijke therapie. Therapeuten die op een intensieve gestructureerde manier waren getraind in schematherapie deden het hierin nog veel beter dan therapeuten die in de nieuwe therapie waren ingetraind op een minder intensieve manier. Schematherapie bleek verder het beter te doen dan de gebruikelijke behandeling in het verbeteren van het algemeen en sociaal functioneren, en in het herstellen van comorbide depressies, zoals onafhankelijke beoordelaars vaststelden. Ook daarin doen de therapeuten die intensiever in schematherapie waren ingetraind het het beste. Schematherapie bleek echter niet van de gebruikelijke behandeling te verschillen als gekeken wordt naar de vragenlijsten die de deelnemers zelf invulden. Wanneer naar de kosten voor de deelnemer en de maatschappij als geheel gekeken wordt, dan doet schematherapie het ook beter dan de gebruikelijke behandeling: schematherapie is en effectiever, en minder kostbaar voor de maatschappij. De resultaten wijzen er dus op dat schematherapie een goede, want effectieve en kosten-effectieve, therapie is voor persoonlijkheidsstoornissen. Toch waren de resultaten minder sterk dan verwacht werd. Dit kan te maken hebben met de minder goede intraining van de eerste groep therapeuten: blijkbaar is het erg belangrijk therapeuten heel goed in een nieuwe psychologisc
Ondanks het veelvuldig toepassen van langdurige psychotherapie bij persoonlijkheidsstoornissen (PS) zijn gerandomiseerde gecontroleerde studies (RCT) naar de (kosten-)effectiviteit hiervan schaars. Om meer evidence-based inzicht te verkrijgen in psychotherapie voor mensen met PS, is in april 2006 een grootschalige multi-center studie gestart die de (kosten-)effectiviteit van een bepaalde vorm van Cognitieve Gedragstherapie, namelijk Schemagerichte Therapie (SGT) onderzoekt. 250 mensen met een ontwijkende, afhankelijke, obsessief-compulsieve, paranoïde, narcistische en theatrale PS zijn gerecruteerd in 12 gezondheidszorginstellingen doorheen heel Nederland. Na een voormeting op baseline niveau, worden patiënten door loting toegewezen aan de experimentele SGT-conditie dan wel aan de in die instelling gebruikelijke behandeling-conditie (TAU). Behandeling in de experimentele SGT-conditie bestaat uit 40 wekelijkse sessies in het eerste jaar en 10 boostersessies in het tweede jaar. Metingen worden tijdens de duur van de behandeling halfjaarlijks uitgevoerd, alsook 1 jaar na afloop van de behandeling (follow-up). De primaire uitkomstmaat is het herstel van de PS zoals vastgesteld door een SCID-interview (Structured Clinical Interview for Axis I- and II disorders). Secundaire uitkomstmaten omvatten kwaliteit van leven, psychopathologische klachten en symptomen, as-I stoornissen, persoonlijkheidsmaten, sociaal en globaal functioneren. Verder worden zowel patiënt- als therapeutperspectieven in de SGT-conditie bestudeerd. Focusgroepen en diepte-interviews worden georganiseerd, en meningen van deze gebruikers worden meegenomen bij de implementatie. De economische evaluatie van de kosteneffectiviteit zal uitgevoerd worden aan de hand van een gecombineerde kosteneffectiviteits-kostenutiliteitsanalyse.

Kenmerken

Projectnummer:
94506406
Looptijd: 100%
Looptijd: 100 %
2006
2011
Onderdeel van programma:
Gerelateerde subsidieronde:
Projectleider en penvoerder:
Prof. dr. A.R. Arntz
Verantwoordelijke organisatie:
Maastricht Universitair Medisch Centrum+