Rust in hoofd en lijf tijdens de laatste levensfase

Palliatieve zorg vindt vaak laat in het ziektetraject plaats. Een tijdige start geeft de patiënt en naasten de kans om na te denken over wat ze belangrijk vinden op het gebied van zorg en ondersteuning. Daar kunnen zorgverleners rekening mee houden bij zorgplanning. Voor patiënten in de palliatieve fase kan het vinden van zingeving en van antwoorden op existentiële vragen met de hulp van een geestelijk verzorger belangrijk zijn. Dus ook aandacht voor verschil in normen en waarden. Het streven is: passende behandeling, afgestemd op het individu. Dit kan leiden tot ‘goed’ sterven. 

Doel 

Het doel van dit project is de kwaliteit van leven voor patiënten in de palliatieve fase verbeteren bij de Huisartsen Zorggroep (HGZ) Breda. Door het volgen van een interactieve training krijgen zorgverleners meer inzicht in het belang van het tijdig voeren van proactieve zorgplanningsgesprekken. Zorgverleners voelen zich na de training competenter in proactieve zorgverlening en het integreren van de zingevingsdimensie. Bovendien startte HZG Breda in 2023 met het uniform vastleggen en delen van proactieve zorgplanningsgegevens, samen met ziekenhuis, thuiszorg en casemanagers dementie. Hiermee streven ze naar uniforme vastlegging en uitwisseling van proactieve zorgplanning.

Aanpak/werkwijze 

Huisartsen volgden de training ‘signaleren en verkennen wat de patiënt bezighoudt als basis voor proactieve palliatieve zorgplanning’ (SVP) om beter te herkennen wat de patiënt bezighoudt. Ook kregen zij eigen casuïstiek aangeboden en hulp van acteurs. De Kaderhuisarts palliatieve zorg en de geestelijk verzorger waren betrokken voor de verbinding tussen de zorgverleners. Het project maakte gebruik van meer hulpmiddelen:

• Een verdiepende e-learning voor zorgprofessionals is beschikbaar gesteld. 
• De Kwadrantenkaart helpt zorgprofessionals om aandacht te besteden aan behoeften van de patiënt op lichamelijk, sociaal, psychologisch en spiritueel gebied. 
• De PNPC+ voor patiënten en naasten ter voorbereiding op een gesprek met hun zorgverlener om hen bewust te maken van hun wensen en behoeften. 
• Een stappenplan voor contact op afstand met ongeneeslijk zieke patiënten. 
• Een e-tool maakt patiënten duidelijk dat zij wensen en behoeften mogen delen met hun zorgverlener en dat dat voordelen heeft. 

Samenwerkingspartners

HZG Breda voerde dit project uit in samenwerking met het ziekenhuis, thuiszorg en casemanagers dementie.

Resultaten

De doelgroep en focus van proactieve zorgplanning voor ouderen is verbreed met palliatieve patiënten. In communicatie wordt blijvend aandacht besteed aan proactieve zorgplanning bij ouderen én palliatieve patiënten. 10 huisartsen hebben de SVP-training gevolgd. Deze is als nuttig ervaren voor het tijdig voeren van proactieve zorgplanningsgesprekken met palliatieve patiënten met oog voor de zingevingsdimensie. Ze houden meer rekening met de doelen en behoeften van de patiënt. Afspraken zijn gemaakt over hoe proactieve zorgplanning uniform vastgelegd en uitgewisseld moet worden met zorgpartners in de regio. 

De HZG Breda Carrouselscholing (middag + avond) op 4 en 6 juni 2024 stond in het teken van ouderenzorg. Met theater en scholing, gekoppeld aan de regionale werkwijze, werd een grote groep huisartsen en praktijkondersteuners meegenomen in de patiëntreis van een oudere tot en met de palliatieve fase. De rol van de zorgverlener en geestelijk verzorger, regionale afspraken én proactieve zorgplanning bij ouderen en palliatieve patiënten maken een belangrijk onderdeel uit van het programma.