sElectieve Serotonine heroPname Remmers bij posT-covid: ESPRIT
Vermoeidheid, cognitieve problemen, post-exertionele malaise (PEM) en postural orthostatisch tachycardie syndroom (POTS) zijn veel voorkomende invaliderende klachten na een COVID-19 infectie. De pathofysiologie (mechanismen die tot verstoringen leiden) van post-COVID is grotendeels onbekend en er is geen gevestigde biomedische behandeling.
Een veelbelovende kandidaat-interventie is een behandeling met de selectieve serotonine heropnameremmer (SSRI) fluvoxamine, welke mogelijk post-COVID klachten kan verminderen door een regulerende werking op het (neuro) immuunsysteem, de hypothalamus-hypofyse-bijnier (HPA) en het tryptofaan systeem.
Doel
Het doel is om na te gaan of behandeling met fluvoxamine zorgt voor een vermindering van de post-COVID klachten vermoeidheid, PEM, POTS en cognitieve problemen, en een verbetering van de kwaliteit van leven en functioneren in vergelijking met een behandeling met placebo.
Daarnaast zullen hersendoorbloeding en -functie bij cognitieve inspanning worden onderzocht en bloed biomarkers worden gemeten (ontstekingsmarkers, cortisol, serotonine, IDO2-activiteit) om zo onderliggende mechanismen waarop behandeling van post-COVID mogelijk aangrijpt te identificeren.
Aanpak/werkwijze
Het is een gerandomiseerde placebo-gecontroleerde studie. Alle deelnemers worden gedurende 1 week behandeld met een lage dosis fluvoxamine om bijwerkingen zoveel mogelijk te voorkomen. Na deze week beslissen deelnemers of zij verder willen gaan met de studie en door loting worden ze toegewezen aan een verdere behandeling met fluvoxamine of placebo gedurende 12 weken. In week 0 en week 13 wordt bloed afgenomen voor het bepalen van biomarkers.
Het onderzoek naar hersendoorbloeding en -functie bij cognitieve inspanning is een deelonderzoek waar op vrijwillige basis aan kan worden deelgenomen door op week 0 en week 13 een MRI te ondergaan.
Samenwerkingspartners
Het onderzoek wordt uitgevoerd door het Amsterdam UMC in samenwerking met het UMC Utrecht, het Radboudumc en het RIVM. Het onderzoek werkt samen met Post Covid Netwerk Nederland (PCNN). Post-COVID patiënten die willen deelnemen aan het onderzoek kunnen zich registreren in de patiënten portal van PCNN en daar aangeven dat zij benaderd willen worden voor deelname aan wetenschappelijk onderzoek. Het onderzoek werkt nauw samen met de RECLAIM platform trial en harmoniseert zijn procedures en uitkomstmaten zoveel mogelijk met RECLAIM. Patiëntvertegenwoordigers zijn betrokken geweest bij de opzet van het onderzoek en worden betroken bij de uitvoering.
(Verwachte) resultaten
De resultaten van het project worden eind 2026 verwacht. Als blijkt dat fluvoxamine helpt bij het verminderen van post-COVID klachten komt hiermee een behandeloptie beschikbaar voor post-COVID patiënten. Fluvoxamine is een geregistreerd geneesmiddel dat al sinds lange tijd wordt gebruikt bij andere aandoeningen dan post-COVID. Daardoor zou de behandeling met fluvoxamine naar verwachting snel en eenvoudig toegepast kunnen worden in de reguliere zorg.
Verslagen
Voortgang
In deze studie wordt onderzocht of behandeling met fluvoxamine zorgt voor een vermindering van de post-COVID klachten vermoeidheid, PEM, POTS en cognitieve problemen. Ook onderzoeken de onderzoekers of de behandeling met fluvoxamine zorgt voor een verbetering van de kwaliteit van leven en functioneren, in vergelijking met een behandeling met placebo.
Inmiddels is goedkeuring van de medisch-ethische toetsingscommissie (METC) verkregen. De onderzoekers verwachten in maart 2026 te beginnen met de screening en inclusie van deelnemers.