Cost-effectiveness and cost-utility of a personalized multimodal orthotic treatment approach to reduce the risk of foot ulcer recurrence in persons with diabetes
In dit landelijke project zijn mensen met diabetes en een hoge kans op het krijgen van een chronische voetwond, behandeld met een op het individu afgestemde aanpak ter voorkoming van deze voetwonden. De aanpak bestond uit:
- orthopedische schoenen plus huisschoenen met geoptimaliseerde drukverlagende eigenschappen,
- thuis dagelijks meten van de voettemperatuur op risicoplekken, om vroege wondsignalen te detecteren en elimineren en
- geprotocolleerde educatie en uitleg over goede zelfzorg, met motiverende gespreksvoering.
Deze aanpak is vergeleken met de voetzorg die mensen met diabetes normaal ontvangen. Gedurende één jaar ontstonden er minder voetwonden, verbeterde het schoengebruik bij mensen die met de individuele aanpak werden behandeld en werden er minder kosten gemaakt dan in de groep die reguliere zorg ontving.
Deze aanpak kan helpen om voetwonden te voorkomen, de kwaliteit van leven van mensen met diabetes langer te behouden en kosten voor de gezondheidszorg en de maatschappij te besparen.
Richtlijn
Bekijk de bijbehorende richtlijn in de FMS Richtlijnendatabase
Verslagen
Eindverslag
Tot 34% van de mensen met diabetes ontwikkelt ergens in hun leven een voetulcus, en 40% ontwikkelt na genezing binnen een jaar opnieuw een voetulcus. Een voetulcus leidt tot een verhoogd risico op ziekenhuisopnames en amputaties, een hogere mortaliteit, verminderde kwaliteit van leven en hogere zorgkosten. Preventie van voetulcera is daarom essentieel om deze last te verminderen.
In de DIASSIST-studie is onderzocht of een geïntegreerde gepersonaliseerde multimodale interventie het risico op recidive voetulcera bij mensen met diabetes verkleint ten opzichte van de reguliere zorg. Deze multimodale interventie bestond uit het druk-optimaliseren van op maat gemaakt schoeisel, het aanbieden van druk-geoptimaliseerd op maat gemaakt schoeisel dat speciaal is ontworpen voor gebruik binnenshuis, oftewel een huisschoen, het dagelijks monitoren van de huidtemperatuur van de voet, en gestructureerde educatie inclusief motiverende gespreksvoering en gepersonaliseerde feedback.
In deze multicenter gerandomiseerde gecontroleerde studie (RCT) werden 126 deelnemers gedurende 12 maanden gevolgd. Alle deelnemers waren gediagnosticeerd met diabetes type 1 of 2 en perifere neuropathie, hadden een recent genezen plantaire voetulcus of amputatie van (een deel van) de voet, en waren in het bezit van op maat gemaakt schoeisel. Deelnemers werden gerandomiseerd naar ofwel de controlegroep (n = 64), die reguliere zorg ontving, of de interventiegroep (n = 62), die reguliere zorg ontving uitgebreid met de multimodale interventie. De RCT had drie primaire uitkomstmaten: ulcusrecidive, therapietrouw aan het dragen van op maat gemaakt schoeisel en kostenutiliteit.
De primaire klinische uitkomstmaat was ulcusrecidive gedurende 12 maanden. Er werd een significant lagere incidentie van recidive voetulcera gevonden in de interventiegroep (32,3%) in vergelijking met de controlegroep (53,1%), met een relatieve risicoreductie van ~39%. Het verschil tussen beide groepen was ook significant voor ulcusoverleving en het aantal ulcusvrije dagen over de looptijd van 12 maanden.
De primaire patiëntgerelateerde uitkomstmaat was therapietrouw aan het dragen van op maat gemaakt schoeisel. Therapietrouw werd gedefinieerd als het percentage stappen dat werd gezet terwijl de schoenen werden gedragen, en gemeten voor de start van de interventie en na 6 en 12 maanden. Het percentage therapietrouw was significant hoger in de interventiegroep vergeleken met de controlegroep, zowel over de gehele periode als voor de specifieke meetmomenten na 6 maanden (75% vs. 56%) en 12 maanden (58% vs. 49%).
De belangrijkste economische uitkomstmaat was de kostenutiliteit. De multimodale interventie resulteerde in lagere kosten vergeleken met de gebruikelijke zorg. De verschillen tussen de groepen in utiliteiten en naar kwaliteit gecorrigeerde levensjaren (QALY's) waren klein, ondanks het feit dat er meer recidive voetulcera voorkwamen in de controlegroep. De interventie bleek kosteneffectief te zijn, met een kans van 68% op kosteneffectiviteit bij een betalingsbereidheid van € 50.000 per QALY, een kans van 63% op kosteneffectiviteit bij een betalingsbereidheid van € 0 per voorkomen voetulcus en een kans van 88% op kosteneffectiviteit bij een betalingsbereidheid van € 10.000 per voorkomen voetulcus.
Bovendien zou de impact op de begroting vanuit overheidsperspectief in het meest optimistische scenario bestaan uit kostenbesparingen van € 92 miljoen in het eerste jaar en € 95 miljoen in 2030. In het minst optimistische scenario zou dit respectievelijk € 1,5 miljoen en € 4,6 miljoen zijn.
Gezien de positieve klinische, patiëntgerelateerde en gezondheidseconomische resultaten kan de DIASSIST multimodale interventie bijdragen aan de vermindering van de ziektelast van diabetesgerelateerde voetaandoeningen bij mensen met een hoog risico op voetulcera. Investeren in ulcuspreventie is financieel haalbaar en zou prioriteit moeten krijgen van zorgverzekeraars en in de maatschappij.