Een Gedeeld Verhaal: het bevorderen van persoonlijk herstel en zingeving middels een levensverhaalinterventie bij langdurig zorgafhankelijke cliënten met een ernstige psychische aandoening

Persoonlijk herstel verwijst naar het proces waarin iemand, ondanks psychische kwetsbaarheid, toewerkt naar een betekenisvol leven. Ook bij mensen met een ernstige psychische aandoening die langdurig 24-uurs zorg nodig hebben, is persoonlijk herstel mogelijk. Aandacht voor het levensverhaal van de cliënt draagt bij aan herstel en zingeving, door het versterken van het zelfbeeld en het hervinden van identiteit. Daarnaast bevordert het de samenwerking tussen cliënt, naasten en zorgprofessionals. In de langdurige zorg blijkt hier in de praktijk vaak te weinig ruimte voor. Met als missie het bevorderen van persoonlijk herstel en zingeving bij langdurig zorgafhankelijke cliënten, is in de aanloop naar dit project de interventie ‘Een Gedeeld Verhaal’ ontwikkeld. Het onderzoek concentreert zich op de praktijkkwestie van onvoldoende ruimte voor het levensverhaal in de langdurige zorg.

Doel

Het project had als doel om:

• de interventie ‘Een Gedeeld Verhaal’ verder te ontwikkelen
• een pilot uit te voeren op 3 locaties in de langdurige ggz-zorg (1 klinische afdeling en 2 locaties voor beschermd wonen)
• een haalbaarheidsstudie te doen waarin de interventie aan alle cliënten of bewoners werd aangeboden
• de implementatie te evalueren en aanbevelingen op te stellen voor bredere toepassing
• de effecten voor cliënten, naasten en zorgprofessionals te evalueren via interviews
• de opgedane kennis landelijk en internationaal te verspreiden.

Werkwijze 

Op 1 langdurig klinische afdeling (Mentrum) en 2 beschermd wonen locaties (Cordaan en Triade Vitree) zijn persoonlijk begeleiders getraind in het werken met de interventie. Zij werden gestimuleerd om deze samen met cliënten toe te passen. Onderzoekers volgden het implementatieproces en voerden interviews en focusgroepen uit met cliënten, naasten en zorgprofessionals. Vanaf het begin werd actief kennis gedeeld over de interventie en ervaringen daarmee, binnen het ggz-werkveld.

Samenwerkingspartners

Het project werd uitgevoerd door een projectgroep met vertegenwoordigers van patiëntenvereniging Anoiksis, naastenvereniging Ypsilon, Cordaan, Triade Vitree, Mentrum en onderzoekers van Arkin/Amsterdam UMC. Daarnaast was er een klankbordgroep met leden van de cliëntenraad en naastbetrokkenenraad van Arkin, een hoogleraar psychotische stoornissen (Amsterdam UMC/Arkin) en twee psychiater-onderzoekers (Arkin/Mentrum). De samenwerking verliep gelijkwaardig en leverde meerwaarde op door het bundelen van diverse perspectieven.

Resultaten 

‘Een Gedeeld Verhaal’ is een co-creatief proces tussen cliënt en begeleider. Zowel cliënten als begeleiders ervaren deelname als waardevol, mits de cliënt zelf regie houdt over of, wanneer en hoe hij of zij meedoet. De interventie is uitvoerbaar en toepasbaar in langdurige klinische zorg en beschermd wonen met 24-uurs ondersteuning. Een eindproduct zoals een boekje kan helpen, zolang het format niet dwingend is. De interventie is doorontwikkeld en nu online beschikbaar, inclusief handleiding en instructievideo’s. Deze zijn hieronder te vinden bij 'Producten'.