Het onzichtbare ontmaskerd: Hoe spier-, immuun- en zenuwstelsel veranderen bij ernstige post-COVID
Veel mensen met ernstige post-COVID zijn zo ziek dat zij hun huis of bed niet kunnen verlaten. Hierdoor is weinig bekend over wat er in hun lichaam misgaat. Het onderzoeksteam onderzoekt veranderingen in spieren, het immuunsysteem en het autonome zenuwstelsel. Door thuis bloed, een klein stukje spierweefsel en hartslaggegevens te verzamelen, wordt duidelijk welke processen bijdragen aan ernstige klachten zoals extreme vermoeidheid en post-exertionele malaise.
Doel
Het onderzoeksteam wil beter begrijpen welke lichamelijke veranderingen optreden bij mensen met ernstige post-COVID die aan huis gebonden zijn. Het doel is om veranderingen in spieren, bloed en autonome functies in kaart te brengen en te bepalen hoe deze samenhangen met ernstige beperkingen. De kennis helpt om de ziekte beter te herkennen en om toekomstige diagnostiek en behandeling te verbeteren.
Aanpak/werkwijze
Het onderzoeksteam voert alle metingen thuis uit, zodat zeer zieke mensen kunnen deelnemen. Onderzoekers nemen bloed af, verzamelen een klein spierbiopt ter grootte van een rijstkorrel, en meten gedurende meerdere dagen de hartslagvariabiliteit met een draagbare sensor. Het team onderzoekt de monsters met moderne laboratoriumtechnieken. Ze vergelijken de resultaten met gegevens van post-COVID patiënten met mildere klachten en van gezonde mensen die langdurige bedrust hebben ondergaan. Zo wordt duidelijk welke veranderingen specifiek zijn voor mensen met ernstige post-COVID.
Samenwerkingspartners
Het onderzoeksteam werkt samen met wetenschappers, post-COVID klinieken, Post-COVID Netwerk Nederland (PCNN), biobankexperts en internationale partners op het gebied van spieronderzoek. Deze samenwerking maakt het mogelijk om thuisbezoeken veilig uit te voeren, hoogwaardige analyses te doen en gegevens te koppelen aan bestaande biobanken.
De samenwerking zorgt voor:
- toegang tot en inzicht in een groep patiënten die normaal buiten onderzoek valt
- bundeling van klinische, laboratorium- en data science-expertise
- betere aansluiting op landelijke zorg en toekomstige studies
(Verwachte) resultaten
De resultaten worden verwacht in 2027–2028. Het project levert een duidelijk beeld op van de spier-, immuun- en autonome veranderingen die voorkomen bij ernstig getroffen post-COVID patiënten. Ook worden mogelijke biomarkers gevonden die kunnen helpen bij diagnose en monitoring.
De impact is groot: dit is de eerste studie die deze ernstig zieke groep systematisch onderzoekt. De kennis helpt zorgverleners om de ziekte beter te herkennen en passende ondersteuning te bieden, en vormt een basis voor toekomstige behandelingen.
Vervolg
Na afronding gebruiken onderzoekers de inzichten voor vervolgonderzoek binnen PCNN en voor de ontwikkeling van diagnostische markers en mogelijke behandelstrategieën. De resultaten worden beschreven in nationale en internationale tijdschriften. Ook wordt gewerkt aan vertaling naar zorgpaden voor artsen en specialistische post-COVID klinieken, zodat de nieuwe kennis daadwerkelijk kan worden toegepast in de praktijk.
Overig
Het project richt zich op een wetenschappelijk ondervertegenwoordigde groep mensen: mensen die door hun ziekte niet naar een onderzoekscentrum kunnen komen. Door alle metingen thuis uit te voeren en nauw samen te werken met patiëntvertegenwoordigers, wordt het onderzoek veilig en haalbaar gemaakt. De aanpak biedt bovendien een waardevol raamwerk voor toekomstig onderzoek bij vergelijkbare ernstige chronische aandoeningen zoals ME/CVS.