Verbetering van palliatieve zorg met de SigMa-methodiek binnen Laurens
Passende zorg in de palliatieve fase was vaak te reactief en te veel gericht op ziekte in plaats van kwaliteit van leven binnen Laurens. Het ontbrak aan een gestructureerde aanpak om het verloop van de conditie van bewoners/cliënten en de belasting van hun mantelzorgers eenduidig te volgen. Dit project is gestart om proactief en met passende zorg te werken, zodat bewoners/cliënten en naasten echt centraal staan en professionals hun klinische intuïtie beter kunnen benutten en overdragen aan de arts.
Doel
Het hoofddoel van dit project was het verbeteren van de kwaliteit van palliatieve zorg door meetinstrumenten en een mensgerichte werkwijze te implementeren. Dit bereikten ze door objectieve instrumenten in te zetten om de conditie van bewoners/cliënten en de belasting van naasten in kaart te brengen. Ook wilden ze een cultuur creëren waarin professionals hun intuïtie durven in te zetten voor anticiperende zorg.
Aanpak/werkwijze
Het project heeft de Sigma-methodiek organisatie breed ingezet. De aanpak was bottom-up en gericht op het verbeteren van processen. 4 instrumenten zijn geïmplementeerd en getest: de Palliative Performance Scale (PPS) voor conditiemonitoring, Het Utrechts Symptoom Dagboek (USD) voor diepgaande gesprekken en observaties, de Surprise Question (SQ) voor proactieve beleid voor markering, en de Ervaren Druk door Informele Zorg (EDIZ) voor het meten van naasten belasting. De EDIZ en USD zijn geborgd in het medewerkersportaal ONS.
Samenwerkingspartners
De samenwerking vond primair plaats binnen Laurens, waarbij zorgprofessionals, artsen en managementteams actief betrokken waren bij het doorvoeren van de Sigma-methodiek. Vanuit 3 bijeenkomsten Laurens-breed zijn de geteste meetinstrumenten besproken. De uitwisseling van kennis met andere locaties/teams was zeer waardevol. Dit hielp om de Sigma-principes effectief te vertalen naar de palliatieve zorg. De uitrol van de meetinstrumenten is mede tot stand gekomen door inhoudelijke expertise vanuit diverse disciplines.
Resultaten
Dit project heeft geleid tot meetbare en persoonsgerichte zorg resultaten:
- De PPS brengt de conditie van de bewoner objectief in kaart, waardoor het zorgplan tijdig wordt bijgesteld en voor- en achteruitgang wordt geïdentificeerd.
- De EDIZ identificeert overbelasting, en door diepgaande gesprekken (USD) voelen bewoners en naasten zich gehoord, waarbij hun autonomie altijd wordt gerespecteerd.
- De SQ is een concrete tool om de intuïtie te gebruiken en proactief beleid te maken (onder andere voor weekenddiensten). Dit leidt tot meer regie en minder onnodige ad-hoc beslissingen, wat de kwaliteit van zorg verbetert.
De vervolgstap is de borging van de meetinstrumenten. Binnen Laurens zien zij het organisatiebreed inzetten van meetinstrumenten als onderdeel van passend zorg bij hun koers ‘van zorgen voor naar samen leven’, waarbij passende zorg en proactieve zorggesprekken de basis vormen voor de eigen regie van de bewoner. Dit vereist het doorbreken van de traditionele aanpak en het vasthouden aan een cultuur waar beslissingen nu op feiten en met meetinstrumenten worden genomen. Dit zorgt ervoor dat de hele organisatie structureel en continu de kwaliteit van zorg blijft verbeteren.
ZonMw en proactieve zorgplanning
Dit project financieren we vanuit ons programma Palliantie. Het tijdig herkennen en bespreekbaar maken van het levenseinde helpt patiënten en naasten om over hun doelen, wensen en behoeften rondom de palliatieve fase na te denken. Het is belangrijk dat zorgverleners tijdig en regelmatig hierover in gesprek gaan en dit inventariseren en vastleggen. Vanuit ons programma Palliantie financieren we onderzoek naar handvatten voor proactieve zorgplanning en de toepassing daarvan in de zorgpraktijk.