Achtergrond afbeelding Achtergrond afbeelding darkmode

NURSES’ AUTONOMY IN INTERACTING WITH RELATIVES THROUGH DIARY WRITING IN THE INTENSIVE CARE UNIT; AN EXPLORATIVE MIXED METHODS STUDY [NAIDIC-study]

Verpleegkundige zeggenschap in het gebruik van een dagboek op de intensive care afdeling

Een opname op de intensive care (IC) is ingrijpend voor patiënten en hun naasten. Een IC-dagboek kan helpen om deze periode beter te begrijpen en te verwerken. IC-verpleegkundigen schrijven hierin wat er gebeurt en hoe het met de patiënt gaat. Deze persoonlijke verhalen geven houvast en kunnen helpen om mentale klachten na de IC-opname te verminderen. Toch was er nog weinig bekend over hoe verpleegkundigen deze verhalen schrijven en welke keuzes zij daarbij maken.

Doel 

Het doel van dit onderzoek was om beter te begrijpen hoe IC-verpleegkundigen een digitaal dagboek gebruiken voor patiënten en hun naasten. We onderzochten welke keuzes zij maken bij het schrijven en welke factoren daarbij een rol spelen. Met deze kennis willen we IC-verpleegkundigen beter ondersteunen bij het toepassen van persoonsgerichte zorg in de IC-praktijk. 

Aanpak 

Het onderzoek werd uitgevoerd in 4 Nederlandse ziekenhuizen en bestond uit het bestuderen van dagboekfragmenten, gesprekken met IC-verpleegkundigen en een vragenlijst over digitale vaardigheden, autonomie en werkomstandigheden. 

Samenwerkingspartners 

Binnen het project waren IC-verpleegkundigen uit deelnemende ziekenhuizen en vertegenwoordigers van FCIC IC Connect betrokken. IC-verpleegkundigen droegen bij door digitale dagboeken te schrijven en deel te nemen aan interviews en vragenlijsten, waarmee praktijkkennis centraal stond. IC Connect is de patiëntenorganisatie voor (voormalige) IC-patiënten, hun naasten, en nabestaanden, opgericht onder de vlag van Stichting FCIC (Family and patient Centered Intensive Care). FCIC IC Connect bracht het perspectief van voormalig IC-patiënten en naasten in en borgde de patiënt- en maatschappelijke relevantie. Deze samenwerking was essentieel om kennis te ontwikkelen die wetenschappelijk onderbouwd is en goed aansluit bij de praktijk en behoeften van patiënten en zorgprofessionals. 

Resultaten

De resultaten laten zien dat digitaal dagboekschrijven een waardevolle vorm van persoonsgerichte zorg is, mits verpleegkundigen goed worden ondersteund. Duidelijke afspraken, praktische hulpmiddelen en aandacht voor emotionele belasting zijn daarbij belangrijk. Door deze kennis te delen binnen IC-teams kan het dagboek breder en duurzamer worden ingezet. Dit draagt bij aan betere zorg voor patiënten en hun naasten en aan meer ondersteuning voor zorgprofessionals. 

Artikel

Aanbevelingen

  1. Positioneer het schrijven in een IC-dagboek als verpleegkundige interventie. Erken (digitaal) dagboekschrijven als onderdeel van psychosociale en relationele essentiële zorg binnen de IC-praktijk.
  2. Verbind technische implementatie aan professionele ondersteuning. Combineer digitale dagboekplatforms met duidelijke handvatten, voorbeeldteksten en aandacht voor emotionele belasting van verpleegkundigen.
  3. Borg kennis in opleiding en nascholing. Integreer persoonsgericht zorg, EBP en kennis over lange-termijn klachten na een IC-opname structureel in verpleegkundige (na)scholingsprogramma’s.
  4. Stimuleer verpleegkundig leiderschap in de praktijk. Faciliteer IC-verpleegkundigen in een ambassadeursrol voor kwaliteitsbewaking, kennisdeling (EBP) en implementatie.
  5. Bevorder opschaling en doorontwikkeling Gebruik de resultaten voor vervolgonderzoek en opname in (inter)nationale richtlijnen, om duurzame implementatie en maatschappelijke impact te vergroten.

Vervolg

De borging van het project is gericht op duurzame implementatie en kennisbenutting in praktijk, onderwijs en onderzoek. De resultaten worden vertaald naar praktische handvatten en hulpmiddelen voor IC-verpleegkundigen en ingebed in bestaande digitale dagboekplatforms. Daarnaast kunnen de inzichten als basis dienen voor (na)scholing en verpleegkundige curricula. Door kennisdeling via professionele netwerken en patiëntenorganisaties wordt verdere opschaling en maatschappelijke impact ondersteund.

Meer informatie

Eerder project

Dit project is een vervolg op de DIPIC-studie: Dagboek Implementatie als opmaat naar geïntegreerde interventies in Persoonsgerichte zorg op de Intensive Care afdeling.

Meer projecten

Bekijk andere ZonMw-projecten waarbij projectleider Margo van Mol betrokken is:

Producten

Titel: Een digitaal dagboek op de intensive care; wat is essentieel voor een goede implementatie?
Auteur: Margo van Mol
Magazine: Venticare Magazine, online
Link: https://www.zonmw.nl
Titel: Writing and reasoning among intensive care nurses in coauthored digital diaries with real-time family access: A qualitative study.
Auteur: Schol CMA, Holman S, van Son-Kemmeren W, van Esch A,, Berger E, Mol V, Gommers DAMPJ., van Mol MMC.
Magazine: Australian Critical Care, 2026, Volume 39, Issue 1.
Titel: Familiegerichte zorg, mag het ietsje meer zijn? Klinische training,
Titel: Experiences of nurses with an innovative digital diary, a qualitative exploration.
Auteur: Margo van Mol
Titel: Preferences in digital ICU care, a personalized approach.
Auteur: Margo van Mol
Titel: Van IC-dagboek tot IC-nazorg
Auteur: Margo van Mol
Titel: How to get nurses and relatives involved in family-centered care in the hospital.
Titel: Implementeren, gemakkelijker gezegd dan gedaan
Auteur: Carola Schol en Erwin Ista
Titel: Meta data van de studie
Link: https://www.zonmw.nl

Snel naar

  • Verpleging en verzorging
  • Essentiële zorg
  • Evidence Based Practice
  • Intensive care
  • Verpleegkundig leiderschap
  • Zeggenschap

    • Kenmerken

    • Projectnummer:
      10040022230004
    • Looptijd: 100%
      2023
      2025
    • Gerelateerde programma's:
    • Gerelateerde subsidieronde:
      Verpleging en verzorging: Toepassen van actuele en wetenschappelijk bewezen kennis
    • Projectleider en penvoerder:
      dr. M.M.C. van Mol PhD
    • Verantwoordelijke organisatie:
      Erasmus Medisch Centrum

    Essentiële zorg

    Essentiële zorg behoort tot de kerntaken van verpleegkundigen, verpleegkundig specialisten en verzorgenden. Daarom financieren wij projecten die actuele Evidence Based Practice (EBP) interventies toepassen én deze kennis verder onderbouwen. Dit project is daar één van. Bekijk de andere projecten.