Informing and supporting hard-to-reach populations from underserved groups in decision-making about cancer screening
Mensen uit kwetsbare groepen nemen minder vaak deel aan de bevolkingsonderzoeken naar borst-, darm- en baarmoederhalskanker. Tegelijkertijd hebben zij vaak beperkte toegang tot begrijpelijke informatie en ondersteuning bij het maken van een geïnformeerde keuze. Dit project onderzocht hoe mensen met een lagere sociaaleconomische positie en/of een migratieachtergrond beter geïnformeerd en ondersteund kunnen worden, en ontwikkelde hiervoor samen met de doelgroep passende strategieën.
Doel
Het doel van het project was te onderzoeken hoe mensen uit kwetsbare groepen beter geïnformeerd en ondersteund kunnen worden bij het maken van een geïnformeerde keuze over deelname aan de bevolkingsonderzoeken naar borst-, darm- en baarmoederhalskanker. Samen met de doelgroep zijn strategieën ontwikkeld die aansluiten bij hun informatiebehoeften, waarden en dagelijkse leefwereld.
Aanpak
Het project onderzocht hoe mensen uit kwetsbare groepen beter geïnformeerd en ondersteund kunnen worden bij het maken van een geïnformeerde keuze over deelname aan de bevolkingsonderzoeken naar kanker. Dit gebeurde via kwalitatief participatief onderzoek in co-creatie met burgers uit kwetsbare groepen, ondersteund door een burgerwetenschapsraad van sleutelpersonen uit de gemeenschap. Daarnaast werden focusgroepen en interviews uitgevoerd met praktijk- en veldpartijen om de haalbaarheid en implementatie van de ontwikkelde strategieën te beoordelen. Samen leidde dit tot concrete, doelgroepgerichte oplossingen voor informatievoorziening en keuzeondersteuning.
Samenwerkingspartners
Het project werd uitgevoerd door Amsterdam UMC in samenwerking met een burgerwetenschapsraad van sleutelpersonen uit kwetsbare gemeenschappen. Daarnaast waren onder meer het Centrum voor Bevolkingsonderzoek (RIVM), BVO-NL, GGD Amsterdam, huisartsenorganisaties, patiëntenorganisaties, welzijnsorganisaties en lokale buurtwerken betrokken. Deze samenwerking maakte het mogelijk om doelgroepen te bereiken die normaal gesproken minder deelnemen aan onderzoek en zorgde ervoor dat de ontwikkelde oplossingen aansloten bij zowel de doelgroep als de praktijk.
Burgerwetenschapsraad als succesfactor
Een belangrijke succesfactor van het project was de inzet van een burgerwetenschapsraad met sleutelpersonen uit de doelgroep. Deze raad speelde een cruciale rol bij de werving van deelnemers, het opbouwen van vertrouwen, het ontwikkelen van communicatie-uitingen en het interpreteren van de resultaten. De ervaringen laten zien dat deze participatieve aanpak waardevol is voor onderzoek onder ondervertegenwoordigde groepen en kan bijdragen aan betere aansluiting tussen onderzoek, praktijk en doelgroep.
Resultaten
Het project heeft drie concrete strategieën opgeleverd: groepsvoorlichting in de wijk, informatievideo’s in eigen taal en korte, begrijpelijke informatieflyers. Daarnaast zijn hulpmiddelen ontwikkeld voor professionals, waaronder templates voor groepsbijeenkomsten, een overzicht van veelvoorkomende vragen en misconcepties en aanbevelingen voor audiovisuele informatie. De resultaten dragen bij aan betere informatievoorziening, meer bewustwording en ondersteuning van geïnformeerde keuzes over deelname aan bevolkingsonderzoeken onder kwetsbare groepen.
Producten
- Bestand
- Bestand
- Bestand
- Bestand
Vervolg
De ontwikkelde materialen en inzichten kunnen worden gebruikt door onder andere het RIVM, BVO-NL, GGD’en, huisartsenpraktijken, welzijnsorganisaties en lokale initiatieven. Voor verdere implementatie is aanvullende inzet nodig om groepsvoorlichting breder uit te rollen en de materialen landelijk beschikbaar te maken. Ook wordt aanbevolen de toepasbaarheid van de ontwikkelde aanpak buiten stedelijke gebieden verder te onderzoeken.
Producten
Auteur: Damman OC, van Strien IS, Sabbah L, Timmermans DRM