Nurses in the Lead – Nursing Leadership and Autonomy in Function Focused Care in Hospital
Nurses in the lead: verpleegkundig leiderschap en autonomie in bewegingsgerichte zorg in het ziekenhuis
Bewegingsgerichte zorg (FFC – function focused care) is een bewezen effectieve interventie voor het bevorderen van fysiek functioneren en mobiliteit. Het leidt tot een opnameduurverkorting van 3,3 dagen, bleek uit ons eerdere project over FFC (onderdeel van Basic Care Revisited). Echter de wijze waarop verpleegkundigen regie nemen en de interprofessionele samenwerking was nog niet optimaal. Daarom richtten we ons in dit project op het versterken van verpleegkundig leiderschap en autonomie voor de toepassing van FFC.
Doel
In dit project was ons doel om in een multicenter-studie de effectiviteit van bewegingsgerichte zorg (FFC) in de verpleegkundige zorg op het gebied van Algemene Dagelijkse Levensverrichtingen (ADL) en mobiliteit in ziekenhuizen verder te evalueren, met specifieke aandacht voor hoe en op welke manier verpleegkundigen hun rol en het voortouw kunnen nemen en zelfstandig kunnen handelen in de interprofessionele samenwerking met betrekking tot FFC.
Aanpak
Het project bestond uit 2 werkpakketten:
- Het eerste werkpakket stond in het teken van identificeren van determinanten en strategieën voor succesvolle toepassing van FCC en verpleegkundige leiderschap.
- Het tweede werkpakket was gericht op het evalueren van het effect de implementatie op het toepassen van FCC en op leiderschap en autonomie van verpleegkundigen in de implementatie en toepassing van FFC. Hiervoor is een before-after-studie uitgevoerd, waarin met kwantitatieve en kwalitatieve methoden werden gebruikt voor de dataverzameling bij zowel patiënten als verpleegkundigen.
Resultaten
De resultaten van ons project zijn concreet:
- Een op maat gemaakte implementatiestrategie, gericht op het versterken van verpleegkundig leiderschap en autonomie voor de implementatie van FFC op de deelnemende verpleegafdelingen.
- Implementatiekennis voor de landelijke toepassing van FFC.
- Inzichten en aanbevelingen voor succesvolle implementatie methodieken bij innovaties gericht op verpleegkundig leiderschap en autonomie binnen de verpleegkundige zorgpraktijk.
Producten
Voor onderwijs, scholing en instructie:
- een handboek
- scholingsmaterialen
- onderwijsmodule
- digitale leermodule
Voor implementatie:
- een werkende implementatiestructuur met FFC-coaches
- implementation logic model
- borgingsplan met verdere uitrol
Aanbevelingen
- Versterk verpleegkundig leiderschap door FFC-coaches en verpleegkundigen te ondersteunen in rolduidelijkheid, eigenaarschap en het omgaan met weerstand binnen teams.
- Faciliteer FFC-coaches structureel met tijd, mandaat, inhoudelijke ondersteuning en vast overleg met teammanagers.
- Integreer FFC in de dagelijkse routine, bijvoorbeeld via dag-starts, overdrachten, visites en evaluatiemomenten, zodat ADL- en mobilisatiedoelen structureel besproken worden.
- Gebruik beweegborden consequent als hulpmiddel voor het stellen, zichtbaar maken en evalueren van patiëntgerichte doelen.
- Verminder registratielast door FFC zo veel mogelijk aan te laten sluiten bij bestaande werkprocessen en registratiesystemen.
- Versterk interprofessionele samenwerking tussen verpleegkundigen, fysiotherapeuten, artsen en helpenden, met duidelijke afspraken over rollen en verantwoordelijkheden.
- Betrek artsen actiever bij ADL-zelfredzaamheid en mobilisatie, omdat hun aandacht hiervoor patiënten extra kan motiveren.
- Geef helpenden (plus) een duidelijke rol in mobilisatie en ADL-ondersteuning, omdat zij eigenaarschap kunnen nemen en verpleegkundigen kunnen ontlasten.
- Stimuleer patiëntmotivatie via maatwerk, door doelen af te stemmen op belastbaarheid, thuissituatie, herstelperspectief en persoonlijke voorkeuren.
- Betrek familieleden gerichter bij het ondersteunen van mobilisatie en het behalen van doelen, waar dit passend en haalbaar is.
- Richt implementatiestrategieën ook op cultuur, waarden en overtuigingen, niet alleen op werkafspraken of routines, omdat duurzame toepassing van FFC-gedragsverandering vraagt van meerdere stakeholders.
- Zorg voor inhoudelijk projectleiderschap bij verdere uitrol, zodat implementatie, borging en opschaling naar andere afdelingen actief worden begeleid.
Samenwerkingspartners
De samenwerking bestond uit:
- LUMC: 2 verpleegafdelingen, Academische Verpleegkunde, fysiotherapie, revalidatiegeneeskunde en patiëntvertegenwoordiger.
- Erasmus MC: 2 verpleegafdelingen, fysiotherapie en verplegingswetenschap.
- Het Albeda college Rotterdam voor de verbinding met het mbo-beroepsonderwijs voor de verpleegkunde.
- Hogeschool Leiden voor de verbindingen met het hbo-beroepsonderwijs voor de verpleegkunde en voor de verbinding met het lectoraat Professioneel Leiderschap.
- Slingeland Ziekenhuis: 2 verpleegafdelingen.
De samenwerking van deze partijen verbond de expertise van de verschillende betrokken partijen, vanuit de zorg, het onderwijs en het onderzoek. Dat bleek een vruchtbare samenwerking op te leveren die uiteindelijk heeft geleid tot mooie uitkomsten en materialen voor zowel de zorg als het onderwijs.
Vervolg
- Dit project krijgt een vervolg in het project Bewegingsgerichte zorg loopt door / Function Focused Care continues (FFCC), voor bredere implementatie van FFC in het ziekenhuis, dat in 2026 is gestart. Aan dit project nemen LUMC en HagaZiekenhuis deel.
- In het Erasmus MC wordt dit verder opgepakt binnen het regienetwerk essentiële zorg.
- Het Slingelandziekenhuis heeft een projectleider aangesteld voor de verdere uitrol naar andere afdelingen en om de interprofessionele samenwerking structureel te versterken.
Producten
Auteur: Janneke de Man-van Ginkel, Selma Kok, Fabienne van der Meulen, Erwin Ista
Magazine: TvZ
Begin- en eindpagina: 22-23
Link: https://slingeland.cappagile.com/p/Em29gw5xdTFHyCpgbvj3iZ5m
Kenmerken
-
Projectnummer:
10040022230013
-
- Looptijd: 100%
Looptijd: 100 %20232026 - Gerelateerde programma's:
- Gerelateerde subsidieronde:
-
Projectleider en penvoerder:
dr. W.G. Ista
-
Verantwoordelijke organisatie:
Leids Universitair Medisch Centrum
