Optimizing the deployment of nurse champions to prevent and manage pressure ulcers in-hospital: the CHAMPION study

Rolduidelijkheid en ondersteuning voor aandachtsvelders

• Uit het onderzoek blijkt dat aandachtsvelders behoefte hebben aan duidelijkheid over hun rol en dat ondersteuning op het gebied van leiderschap, zeggenschap en autonomie gewenst is. Hierbij is coaching als positief en van grote meerwaarde ervaren, mits verpleegkundigen hiervoor openstaan. Daarom bevelen we het creëren van een heldere rolomschrijving voor aandachtsvelders, inclusief verantwoordelijkheden en verwachtingen, aan. Hierbij is het belangrijk dat structurele ondersteuning wordt geborgd.
• Coaching dient structureel aangeboden te worden en afgestemd op de behoefte van het individu, zoals communicatie, beïnvloedingsvaardigheden of klinisch leiderschap. Hierbij is het belangrijk dat leidinggevenden coaching actief ondersteunen, zodat aandachtsvelders ruimte krijgen hun rol te versterken en in te zetten. Dit kan mogelijk bijdragen aan een cultuur waarin leiderschap, zeggenschap en autonomie worden gezien als een essentieel onderdeel van de verpleegkundig expertise.

Prevalentiemetingen decubitus

• Het uitvoeren van prevalentiemetingen decubitus door aandachtsvelders zorgt voor nieuwe inzichten en geeft dit richting aan de invulling van de rol van aandachtsvelders. Het invoeren en borgen van prevalentiemetingen bevelen we aan, omdat deze dienen als leer- en kwaliteitsinstrument. Nieuwe aandachtsvelders liepen mee tijdens de prevalentiemetingen met het wondexpertiseteam om te leren hoe ze op de juiste wijze decubitus moeten classificeren. In het verleden werd bijvoorbeeld graad 1 wel gemist door onervarenheid in het herkennen. De metingen dienen niet alleen ter registratie, maar ook als leermoment voor teams. 
• De inzichten vanuit de prevalentiemetingen bieden handvatten voor gerichte verbeterpunten, passend bij de verpleegafdeling en teams. Hierbij wordt het betrekken van patiënten en het stimuleren van zelfmanagement versterkt. Patiënten bleken vaak onvoldoende op de hoogte van hun risico op decubitus. Daarom is het essentieel dat verpleegkundigen patiënten actief informeren over hun risico's, uitleggen welke preventieve maatregelen worden genomen en hen stimuleren zelf bij te dragen waar mogelijk. Het combineren van inspectie en voorlichting, zoals tijdens de prevalentiemetingen is gedaan, blijkt effectief en laagdrempelig.

Decubituspreventie in complexe zorgomgevingen

Decubituspreventie verdient en behoeft meer prioriteit, zeker in complexe zorgomgevingen zoals de intensive care. Door de hoog risicopatiënten op deze afdelingen was er een hoge prevalentie. Verdere verdieping in deze populatie is noodzakelijk. Een mogelijke oorzaak voor de hoge prevalentie is het niet toepassen van wisselligging bij de instabiele patiënt. De risico’s en overwegingen om wel of niet over te gaan tot wisselligging bij een instabiele intensive care patiënt biedt mogelijkheid voor vervolgonderzoek. Dat betreft onder andere het onderzoeken of zorgverleners een gemeenschappelijk beeld hebben van ‘instabiel’ en hoe dat te definiëren om te leren wanneer wisselligging echt niet mogelijk is. Daarnaast krijgt decubitus als een van de aspecten van basiszorg in deze hightech omgeving nog onvoldoende prioriteit, terwijl dit juist een belangrijk kwaliteits- en veiligheidsaspect van zorg is.

Betrekken van patiënten

Hoewel het betrekken van patiënten bij de preventie van decubitus in de praktijk uitdagend bleek, is dit op verschillende afdelingen wel gelukt 

• Patiënten werden gedurende de opname meer betrokken bij de preventie van decubitus. Dit werd bijvoorbeeld gedaan door bij een toename in het risico op decubitus dit te bespreken en werden de maatregelen die werden ingezet verder uitgelegd. 
• Ook ondersteunden de prevalentiemetingen bij het betrekken van patiënten. Tijdens deze metingen werden patiënten actief geïnformeerd over hun risico en ontstond er meer bewustwording. Zo vormden de prevalentiemetingen niet alleen een meetmoment, maar ook een gelegenheid om patiënten te informeren en te instrueren.  
• Patiënten zijn tijdens het project gevraagd naar hun voorkeuren en wensen wat betreft voorlichting en betrokkenheid bij decubituspreventie. Deze voorkeuren zijn met de aandachtsvelders en verpleegkundigen per afdeling besproken. Afdelingsafspraken zijn op basis van deze inzichten aangepast en doorgevoerd, zoals het gebruik van voorlichtingsmateriaal tijdens het opnamegesprek. 

De CHAMPION-studie heeft geresulteerd in een publicatie in TVZ. Het doel is om nog 3 publicaties te bewerkstelligen voor internationale tijdschriften. Daarnaast zijn de geleerde lessen van dit onderzoek toepasbaar op andere aandachtsgebieden waar aandachtsvelders bij betrokken zijn. De borging van de resultaten wordt ondersteund door de voortdurende implementatie van prevalentiemetingen.